Y

Osmanlı’da bilim – 3: Yıldızlara bakılmayan ülke

1580'de padişahın daha üç yıl önce kendi kurdurttuğu gözlemevini "meleklerin bacaklarına bakıyorlar" dedikodularına bir son vermek için top ateşiyle yıktırmasından sonra Osmanlı gökbilim konusunda (da) yüzyıllar sürecek bir karanlık çağa gömüldü. 1608'de teleskop Avrupa'da icat edilmiş, bir yıla kalmadan da Galileo tarafından astronomik gözlemlerde kullanılmaya başlamıştı. Galileo'nun yarattığı bi...

Sakin Yaşam Sempozyumu (Soneva)

İnceleyebildiğim kadarıyla ulusal basınımızda yer almamış bir sempozyumdan söz edeceğiz sizlere. Soneva Vakfı’nca düzenlenen ve Soneva Grup tarafından akçalandırılan ‘Sakin Yaşam Sempozyumu (Slow Life Symposium) ilk kez 2008’de düzenlenmiş, sonra sırasıyla 2010, 2011, 2013, 2014 ve Kasım 2016’da. Maldiv Cumhuriyeti’ni duymuşsunuzdur, hani eko toplumculuğu çağrıştıran ‘kırmızı çerçeve içinde yeşil ...

Michelle Obama Senfonisi

Amerikalı çağdaş besteci ve orkestra yönetmeni Sung Jin Hong, Michelle Obama’nın bir konuşmasından esinlenerek onun adını taşıyan bir senfoni besteledi. Bu sıradışı ilginç eser 22 Ocak Pazar günü New York’ta, bestecinin kurduğu ve yönettiği Tek Dünya Senfoni Orkestrası (One World Symphony) tarafından seslendirilecek. Ancak bu, eser kadar özgün bir etkinliğin bir parçası: Trump’ın yemin ederek göre...

Hipotez, teori, yasa.

Gündemdeki evrim tartışmaları herkese bilim lügatında yer alan "hipotez", "teori", "yasa" gibi kavramların ne olduğunun pek de iyi anlaşılmadığını gösterdi. Gerçekten ama gerçekten özellikle "teorinin" ne anlama geldiğini öğrenmeye şiddetle ihtiyacımız var; zira "evrim bir teori ama sonuçta ispatlanmamış" gibi hatalı mantık yürütmeleri, hatta ve hatta "evrim bilim tarafından çoktan çürütüldü" gibi...

Hiç unutma ve ortak ses için o büyük günü hayal et..

Güzel bir akşam geçirdiniz.. Dostlarınıza, yakınlarınıza, arkadaşlarınıza mutluluklar dilediniz en azından.. Sesler gidip geldi.. Kulaklarınızda hoş bir seda yankılanıp durdu ikide bir.. İçten.. Yürekten.. Umutla, istekle.. Art niyetsiz. Mutlu yıllar, her şey gönlünce olsun bu yıl.. Sağlıklı, huzurlu, hepimize, ülkemize, dünyaya.. Yalın bir dilek, sanki tek kişinin ağzından veya göksel bir gönderi...

Osmanlı’da bilim – 2

Yıl 1516. Mısır seferindeki Yavuz Sultan Selim, İskenderiye’yi Osmanlı topraklarına katmıştı. Seferdeki başarılarıyla padişahın övgüsünü kazanan Pîrî Reis, yıllardır üzerinde çalıştığı dünya haritasını sultana takdim etmek için en uygun zamanın geldiğini düşünüyordu. Pîrî Reis, kariyerine korsan olarak başlayıp sonra Osmanlı donanmasına katılan denizcilerdendi. Yıllarca amcası Kemal Reis’le Akdeni...

Bilim ‘Güzelse Doğrudur’ diyor!

Bir insanın, bir resmin, bir bestenin güzel olduğuna nasıl karar veriyoruz? Bir varlığın güzelliğine karar verebilmemiz için illa estetikten, resimden, müzikten profesyonel olarak anlamamız şart mı? Güzellik bakanın gözlerinde midir, yoksa evrensel güzellik diye bir şey var mıdır? Bilmiyorum!.. Güzelliğin harmoniyle, simetriyle doğrudan ilişkili olduğu bir gerçek. Altın oran kuralına uyan sanat es...

Genetik mühendisliği ürünlerinde dünyada son durum

Tohum ve teknoloji başta olmak üzere bütün kritik girdilerinde dışa bağımlı olan Türkiye tarımının geleceği konusunda ulusal bir hedefimiz var mı, acaba? Genetik mühendisliğinin ürünü olan bitkilerin yem ve gıdalarda da kullanılmasının kamuoyunda yarattığı hassasiyet biliniyor. Genetik mühendisliği, canlıların genetik yapısı / kalıtımsal özellikleri değiştirilerek onlara yeni özellikler, yeni işle...

Köprüden önceki çıkış

"Elbette hayır, belki yanılıyor olabilirim.”  Bertrand Russell, inançları uğruna ölmeye hazır olup olmadığı sorulduğunda. Asma köprülerimize yaklaşırken sağda oklu bir Son Çıkış uyarısı vardır: Nereye belli değildir. Geri dönmek için mi, yoksa karşı yakaya geçmemek için mi? Taksiler, dolmuşlar, geçiş üstünlüğü olanlar, son çıkış yolundan köprüye daha çabuk ulaşırlar. Erdal Atabek’in "Türkiye laikl...