Erdal Musoğlu

WWW: “Bir kiralık mühendis” küçük bir dahi yazılımla dünyayı değiştirdi

Öykümüz 1980 yılında başlıyor. Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı olan ve İsviçre’de bulunan CERN, bir İngiliz firmasından birkaç aylığına yarım düzine bilgisayar mühendisi kiralar. Mühendisler CERN’in parçacık hızlandırıcılarından birinin kontrol sistemi üzerinde çalışacaklardır. İçlerinden biri, görevine ek olarak, yazacağı teknik dokümanların yönetimi ve içeriklerine ulaşı...

Evrenin ilk ışığını görecek yeni nesil uzay teleskobu yolda

Yapımı 20 yıldır süren ve maliyeti 10 milyar doları bulan James Webb Uzay Teleskobu (JWST) 2021 yılında göreve başlıyor. NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu (HST),1990 yılından beri, evrenin derinliklerine ulaşan gözlemleri ile gökbilim ve evrenbilimde (astronomi ve kozmolojide) devrim yaptı. HST bize evrenin milyarlarca yıldır nasıl değiştiğini, onun ilk gökadalarını (galaksileri) ve olağanüstü güzell...

Yeni buluşları yapay zekâ mı yapacak?

Yapay zeka ve derin öğrenme sistemleri görüntü ve konuşma tanımada başarıdan başarıya koşuyorlar. Bu sistemler, acaba, yeni ilaçlar ve yeni malzemelerin bulunması gibi alanlarda da dönüştürücü etkiler yapabilirler mi? Yeni ilaç ve malzemelerin bulunması Yeni ilaçların bulunmasındaki ana sorun, araştırıcıların olası moleküllerin ancak çok küçük bir bölümünü inceleyebilmelerinden kaynaklanıyor. Zira...

Glasgow İklim Sözleşmesi… Karne kırık ama…

Uzun görüşme ve pazarlıklar sonucu COP26 ya katılan 200 ülke ‘İklim için Glasgow Sözleşmesi’ (Glasgow Pact for Climate) adlı belge üzerinde anlaşmaya vardılar. Sözleşme, 2015 Paris anlaşmasının uygulanması için bir rehber ve küresel ısınmanın sınırlanması için bir yol haritası. Önce görüşmenin sonuçlarının ‘karnesine’ bakalım: Birleşmiş Milletler kuralları gereği kararların tüm katılımcıların onay...

Yapay zekâda sağduyu işareti

Daha önceki yazılarımızda da değindiğimiz Çekişmeli Üretici Ağlar (kısa adları ile GAN’lar) günümüzde sosyal medyanın yıldızları oldular. Geçenlerde bir GAN’ın yaptığı tablo Christies’in bir açık arttırmasında 432.000 dolara ulaşan bir fiyatla alıcı buldu! GAN’lar iki sinir ağını birbirlerine karşı yarıştırarak, kendilerine verilen girdilerden hareketle gayet gerçekçi ve özgün çıktılar oluşturuyor...

Trafik sıkışıklığına son verecek umut verici uygulamalar var

Hangimiz trafik sıkışıklığına yakalanmadık ki? Trafikten habersiz ve ilgisiz biçimde yanıp sönen ışıklar, bir küçük olay ya da yavaşlama sonucu kilometrelerce tıkanan yollar, kirlenen hava, salınan sera gazları, yaşanan stres, bozulan sinirler, kaybedilen saatler... Ama, bizler, modern yaşamın hızlı temposu ile uyumlu olmayan, yavaş mı yavaş trafiğin sorunlarını çözmek için ise hiç de modern olmay...

İklim değişikliğini durdurmak için son şansımız!

Saygın düşünce kuruluşu Chatham House, ‘2021 iklim Değişikliği Risk Değerlendirmesi’ raporunu yayınladı. Varılan sonuçlar geleceğimiz için son derece endişe verici. Eğer sera gazı salımları 2030’dan önce çok önemli biçimde azaltılmaz ise bu etkiler 20-30 yıl içinde tamamen kontrolden çıkıyor. Bakın rapor başka neler söylüyor: Felaketler zinciri...Rapor, iklim değişikliğinin riskleri ile bu değişik...

Küresel ısınmaya bağlı felaketler başa çıkılamayacak hale geliyor

Nature Climate Change dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, sera gazlarının yol açtığı eşzamanlı doğal felaketlerin insanlara etkilerini çok kapsamlı biçimde inceliyor. Daha önceki araştırmalar küresel ısınmanın yol açtığı tehlikeleri hep birlikte değil ayrı ayrı ele aldıklarından karşı karşıya olduğumuz tehdidin büyüklüğü fark edilememişti. Hakemli dergilerde yayınlamış binlerce makaleyi ince...

Elektronik endüstrisinin yeni ufukları

50 yıldan fazladır süren ve Moore yasasına uyarak üstel olarak gelişen elektronik devrelerin minyatürleştirilmesi artık fiziksel sınırlarına dayanıyor. Son nesil çipleri oluşturan transistörlarin boyutları 7 nm (nanometre - metrenin milyarda biri) ye kadar indi. Atom ölçeğine iyice yaklaşıldı yani. Bu ölçekte kuantum etkileri kendilerini iyice göstererek devrelerin çalışmalarını engelleyecekler. E...