47 yıllık yakın dostu Prof. Dr. Osman Coşkunoğlu “Mustafa’nın yaşamı boyunca verdiği mücadelenin temelinde yatan kavram özgürlüktü: Özgür internet, özgür toplum için internet, özgür yazılım” diye özetliyor Akgül’ün hayat felsefesini.

Akgül’ün cenazesi, 15 Aralık Cuma günü ikindi namazını müteakiben Doğramacızade Ali Paşa Cami’sinde kılınacak cenaze namazının ardından Karşıyaka Mezarlığında defnedilecek.

Mustafa Akgül kimdir?

Akgül, 10 Mayıs 1948 tarihinde doğdu, 1970’de ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümünden, 1974 ODTÜ Matematik Bölümünden mezun oldu, 1981’de Waterloo University’den (Kanada) Combinatorics and Optimization üzerine doktora derecesini aldı. Internet Kurulu, Kamunet Teknik Kurulu, TOBB Sektör Kurulu üyelikleri ve Türkiye Bilişim Derneği Yönetim Kurulu üyeliği yapan Akgül, Internet Teknolojileri Derneği ve Linux Kullanıcıları Derneği başkanlık görevlerinde de bulundu. Inet-tr Internet Konferansları, Akademik Bilişim ve Internet Haftası’nı düzenleyen ekibin başında yer alan Akgül, ilk basılı Türkçe internet kitabı olan ‘Internet: Bilgiye Erişimin Yeni Araç ve Olanakları’nın yazarıydı. University of Delaware ve North Carolina State University’de misafir hocalık yapan Akgül, 1987’den beri Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi olarak çalışıyordu.

Internetin babası Mustafa Akgül’ü kaybettik… yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Açık kaynak dünyasında fırtınalar estiren olayın taraflarından biri Oakland’da yaşayan JavaScript geliştiricisi bir Türk, Azer Koçulu. Koçulu’nun NPM adlı JavaScript paket yöneticisinde 250’nin üzerinde paketi bulunuyordu. Bunlar ve NPM’de bulunan diğer hazır kodlar açık kaynak gönüllüleri tarafından paylaşılıyor ve internet üzerine inşa edilen pek çok uygulamada kullanılıyor. Kik de bunlardan bir tanesi. Koçulu’nun yazdığı bu kod komut satırına “kik” yazarak yeni proje oluşturmayı sağlıyor. Sorun, kod ile aynı ada sahip Kik adlı mesajlaşma uygulamasının Koçulu’dan paketin adını değiştirmesini istemesiyle başlıyor.

Kik’in patent sorumlusu uygulamaları için yakında bir paket yayınlayacaklarını söyleyerek Koçulu’dan ismi değiştirmesini talep ediyor. Koçulu bu projenin açık kaynaklı olduğunu söyleyerek talebi reddediyor. Bunun üzerine patent sorumlusu Bob Stratton içinde argo kelimelerin de bulunduğu bir mail ile Koçulu’yu avukatların işe dahil olması ile elindeki her şeyi kaybedeceği yönünde tehdit ediyor ve bir miktar para karşılığında isimden vazgeçip geçmeyeceğini soruyor. Koçulu da kendisini bir daha rahatsız etmemelerini belirterek bir kez daha reddediyor.

Bob Stratton, olayı NPM’ye ileterek bir kez daha sorunu avukatları dahil etmeden çözmek istediklerini belirtiyor. NPM bunun üzerine Koçulu’nun onayı olmadan projenin adının değiştirileceğini iletiyor. Elbette Koçulu, NPM’in böyle bir tavır almasıyla durumu protesto etmek ve açık kaynak kültürünü korumak amacıyla NPM’de bulunan bütün paketlerini geri çekiyor.

Yaşandığı sırada pek ses getirmeyen bu olay binlerce geliştiricinin “left-pad” adlı uygulamanın artık bulunmadığını belirten bir hata mesajıyla karşılaşması sonrasında tüm dikkatleri üzerine çekti. Left-pad yazıların sola yaslanması veya bir karakter ile soldan dolgu yapılmasını sağlayan küçük bir uygulama. Left-pad’in yokluğunda sorun yaşayanlar arasında React, Babel, Netflix gibi popüler platformlar da yer alıyor. Henüz olay basına tam yansımadan Azer Koçulu, Medium’da “I’ve Just Liberated My Modules” adlı bir yazı yayınlarak NPM’in şirket çıkarlarını kullanıcılardan üstün tutuğunu ve kendisinin açık kaynak geliştiricisi olarak bu organizasyonda yer almak istemediğini belirtti. NPM’den geri çekilen paketlerin GitHub üzerinden ulaşılabileceğini de ekledi. Koçulu, açık kaynak camiasının nihayetinde NPM’e alternatif olarak tamamıyla özgür bir platform üreteceği görüşünde.

NPM ise paket isimleri konusunda daha dikkatli olacağını ve artık paketleri geri çekmenin zorlaşacağını belirtiyor.

Dünya genelinde son yıllarda hızla sayısı artan girişimler, kurulan teknoloji şirketleri, telefon uygulamaları, web uygulamaları düşünüldüğünde projelere veya kod paketlerine koyulan isimlerin birbiri ile aynı olması neredeyse kaçınılmaz. Durum böyleyken Azer Koçulu’nun başına gelenler açık kaynak dünyasının kaygan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Marka ismi ve patent davalarının açık kaynak dünyasını tehdit ettiği gerçeği ile yüzleşmek durumundayız. NPM-Koçulu-Kik üçgeninden gördüğümüz kadarıyla yapılan iş ne kadar büyük ve etkili olursa olsun açık kaynak konusunda yasal bir zeminin eksikliği söz konusu. Açık kaynak geliştiriciler ve şirketler bu olaydan ne şekilde dersler çıkaracak ilerleyen süreçte tanık olacağız.

Seyit Zor / Twitter: @vaybesuperim

Kaynaklar:

1. “A programmer almost broke the Internet last week by deleting 11 lines of code”, Science Alert
2. “Açık kaynak, patent ve 11 satır”, Webrazzi
3. “I’ve Just Liberated My Modules”, Azer Koçulu, Medium

11 satırlık bir kod, açık kaynak ve Azer Koçulu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.