37 ülkeden 1300 bilim insanının katılımı ile başlatılan Küresel Genomik Projesi kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarda (Türkiye aralarında yok) kanserin genetik temelinin anlaşılması konusunda çok büyük bir adım atıldı. Sonuçlar 6’sı Nature dergisinde 17’si ise başka dergilerde yayınlanarak kamuoyuna sunuldu. Peki nedir veriler? Nasıl yapıldı? Kanserin genetiğinin keşfi bizim için ne anlama geliyor? Özlem Yüzak derledi.

Koronavirüs tehdidi sürüyor. Türkiye bundan nasıl ve ne şekilde etkilenir? Neler yapılması? Konunun Türkiye’deki en önemli uzmanlarından biri epidemiyolog Prof. Dr. Önder Ergönül. Arkadaşımız Batuhan Sarıcan kendisi ile bir söyleşi yaptı. Ergönül salgının bahar aylarında biteceğini öngörüyoruz diyor.

Alzheimer hâlâ gizem dolu bir hastalık. Bilim dünyası sırrını aydınlatmak ve erken teşhisini sağlayabilmek için büyük uğraş veriyor. İçlerinde biri, bizim topraklarımızda yetişen Prof. Dr. Marsel Meşulam, demans ve Alzheimer konusunda yaptığı çığır açıcı buluşları olan bir isim. Arkadaşımız Reyhan Oksay kendisi ile bir söyleşi yaptı… Yağmur Kan’ın yazısı: Herkesin yaşlanma hızı farklı; 4 farklı yaşlanma tipi var…

Geçen hafta ilginç bir olay yaşandı, Afrika’yı çekirgeler istila etti. Göçmen çöl çekirgeleri 85 milyon kişinin yiyeceği gıdayı bir günde tüketti. FAO bu durumu “benzeri görülmemiş bir tehdit” olarak tanımladı. Nedeni ekolojik dengenin bozulması. Detaylar sayfalarımızda.

“1946’da daha uygardık”

Doğan Kuban Hoca “kimse 70 yıl önce insanların daha uygar olduklarını kabul etmez, ama biz 1946’da daha uygardık” diyor ve kendi yaşadığı, o dönem bir köy niteliğinde olan Anadoluhisarı’nda uygarlığın yıkılışını örnekleyerek anlatıyor.

Dergimizde sıklıkla bilim tarihine yer vermeye, tarihte farklı disiplinlere yön vermiş, çığır açmış bilim insanlarını ya da keşifleri tanıtmaya özen gösteriyoruz. Bu hafta da doğumunun 150. yılında bireysel psikolojinin kurucusu olarak gösterilen Alfred Adler’i konuk ettik sayfalarımıza. Adler, Sigmund Freud ve Carl Gustav Jung ile “üç büyükler”den biri. Hedefi bireyi bütünsel olarak görüşünün yanı sıra toplumsal eşitliği savunan psikolojik bir hareket yaratmaktı. Bugün onu anlamaya ve pratiğini önce kendimiz ardından toplum üzerine uygulamaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç var.

Mustafa Çetiner Güncel Tıp’ta dünyayı sarsan koronavirüs konusunu bu hafta da sürdürüyor. Çizerimiz Tayfun Akgül’e de göz atmadan sayfayı çevirmeyin. Araç sürücülerinin Google Map bağımlılığı üzerine…

Ölümünün 500. Yılında Leonardo da Vinci için başta Louvre Müzesi olmak üzere dünyanın birçok yerinde büyük anma etkinlikleri yapılıyor. Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Meltem Bilikman derledi…

Sanayi 4.0, işsizlik ve Türkiye

Bayram Ali Eşiyok Sanayi 4.0’dan yola çıkarak Türkiye’nin bu alanda nerede durduğunu ve işsizliği yazdı. Müfit Akyos da Türkiye’nin üretim kapasitesinin nasıl giderek eridiğini bölgesel açıdan irdeledi. Tanol Türkoğlu’nun yazı başlığı “Dijital Çığlık”. Harari’nin Davos’ta son yaptığı konuşma üzerine!

“İki dirhem bir çekirdek” sözü nereden geliyor? Bilim ve Beslenme sayfamızda Keçiboynuzu’nu okuyun deriz.. Çekirdek ile dirhem arasındaki ilişki ilginç.. Tabii unu, pekmezi, çekirdeği ve tüm yönleri ile…

Atılım Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Dr. Esin Cengiz Boduroğlu’nun yazısı rahim ağzı kanseri üzerine… İstanbul Kültür Üniversitesi Matematik Bölümü’nden Arş. Gör. Gözde Karataş sosyal ağların yaşamımızla iç içe geçtiği bu dönemde “kişisel bilgilerimi paylaştığım bu kurumlara ne kadar güvenebilirim?” diye soruyor.

Prof. Dr. Nevzat Saygılıoğlu ise Türkiye’de iş yapmanın zorluklarını uluslararası kriterlere göre değerlendiriyor..

Afrikalıların da Neandertal geni taşıdığı, günde bir paket sigara içenlerin beyinlerinin 11 gün daha hızlı yaşlandığı gibi konular Araştırma Gündemi’nde..

Sivrisinekler ısıracakları kişileri nasıl bulur? Koyunlar da sağlık durumlarına göre nasıl diyet yapıyor? Hayvanlar dünyası sayfalarımızda arkadaşımız Murat Altaş’ın kaleminden…

***

HBT Türkiye’nin, dünyayı anbean izleyen, haftalık güncel bilim haberleri, yorumları, makaleleri dergisidir. Başka bir dünyanın, geleceği belirleyen tüm bilim alanlarının sesidir.

Özgün köşe yazıları, ilginç konuları ile bambaşka bir dünyanın kapılarını açıyoruz sizlere… Yayalım, okutalım…

Tedaviye doğru önemli bir adım: Kanserin genetik şifreleri çözülüyor yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 203. Sayı – 14 Şubat 2020 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Bu kez iki kutuptaki son gelişmeleri kapak yaptık: İlki Güney Kutuptaki gelişme: Muazzam büyüklükteki yeni bir buz dağımız olacak: uzunluğu 175 km! Anakara buzulundan kopmasına ve bağımsız buz dağı oluşmasına 20 km kaldı… Bu kopuşun sonucu: arkasında kalan buzullar da büyük ölçüde erimeye başlayacaklar. Sonuç, deniz düzeyinde yükselme.

Yani yaşadığımız iklim değişikliğinin bir ürünü!

İkinci ürünü ise Kuzey Kutbu’nda! Yaz aylarında 2030 yılına kadar deniz üzerinde hiçbir buzulun kalmayacağını öne süren araştırmalar! Bu duruma, bölgede yaşayan kutup canlılarının da sonu olacağına ilişkin felaket haberi eşlik ediyor.

Hükümetlerarası görüşmelerde alınan iklim kararlarına hiç uyulmayacağının ortaya çıkması, felaketi yakınlaştırıyor. Trump zaten iklim değişikliğini tanımıyor! Amerikalı muhafazakârlar için her şey sadece para! Dünya battıkça paralarını ne yapacaklarını merak edelim!

İki önemli gelişme

Herkese Bilim Teknoloji dergimizde Hande Özdinler arkadaşımızın yeni bir çalışmasını duyuruyoruz: Bu, ALS hastalığının teşhis ve tedavisinde çok önemli bir basamak oluşturacak. Bilim dergileri haberi önemle duyurdular. Hande’ye de koş Hande koş diyoruz!

Erdal Musoğlu, “Geleceğe Doğru”  köşesinde, Barselona kenti örneğinde, yarının akıllı ve yeşil şehirlerin başladığını duyuruyor. İlgiyle okuduk ve şiddetle öneriyoruz. Çünkü İstanbul’un ve ülkenin geleceğin neresinde durduğunu ve olacağını, en azından hepimizin düşünmesi gerekir!

Çok gecikmiş de olsa bir metro ağının oluşturulması şüphesiz ki iyi bir şey, ama bu geçen yüzyılın kent politikasıydı. Şimdi ise kentlerde hemen hemen tüm hizmetlerin, insan dâhil, dijitalleştiği bir döneme adım atıldı. Bu yazıyı, geçen ay yayınladığımız kentlerde yeni trafik sistemleri yazısının bir devamı görebilirsiniz.

Doğan Kuban ve Bozkurt Güvenç’in yazılarını anımsatmalıyız: Kuban, uygar bir toplumu kurmayı ve farklı boyutlardaki uygarlık gerçeğini dile getirirken, Güvenç bugünkü okullarımızın müfredat meselesini çağdaş eğitimin gereklilikleri gözünden ele alıyor. Değerli yazarımız Müfit Akyos’un iki sayı önce yayınlanması gereken yazısı, bizim kargaşalığımıza kurban gitti. Özür dileyerek, “Bir Zamanlar TÜBİTAK” yazısını önemle anımsatırız. Tanol Türkoğlu, insan biyolojisini ve canlılık olgusunu değiştirme özelliğine sahip atomik düzeyde yeni malzemeleri ve gelişmeleri gündeme getiriyor.

Büyük bilimcilerin macerası

Bilim ve Üniversite sayfamızda, bilime büyük katkılarda bulunan bilimcileri tanıtma macerası Francis Crick ile sürüyor: DNA’nın keşfinin heyecan dolu öyküsü! Kadir Özkan ve Türker Kılıç öykünün imzacıları.

Arılar, ah o arılar! Müthiş bir deney yapıldı ve arılara futbol oynatıldı. Ayrıca seyreden arıların da, oyunu hemen kavradıkları ve sahaya girdiklerinde kurallara göre oynamaya başladıkları görüldü. Haberi dergimizde, ama oyunun video linki de portalda!

Dikkatinize getirmek istediğimiz iki haberimiz daha var: Almanya’daki orta tabaka ve üstü Türkler konusu… düşünceleri ve konumları. Gözde Kara ve arkadaşlarının araştırmalarının ilk bölümü.

HBT’yi beraber geliştirelim ve büyütelim. Geleceğimizi inşa ediyoruz ve her cumayı beyin besleme günü olarak ilan ediyoruz…

Gelecek Cuma’ya kadar, sevgi ve dostlukla kalın…

Kutuplara güle güle mi? yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.