Dünyadaki adaletsizlik, acımasızlık, büyük yok ediş, canlı yaşamına tüm insanlığa ve doğaya nefes aldırmıyor…George Floyd’un “nefes alamıyorum” çığlıkları halen kulağımızda ve protestolar sürerken elinde kutsal kitapla poz veren yöneticiler dünyayı adaletsizce yönetmeye devam ediyor.

Küresel adaletsizliğin sürdüğü bir dünyada tüm canlılar tehdit altında! İnsanlar, doğa, iklim… Arkadaşımız Batuhan Sarıcan gelir adaletsizliğinden, su kıtlığına., küresel ısınmadan doğa katliamlarına bugün gezegenin tüm canlıları olarak karşı karşıya olduğumuz büyük tehditleri derledi.

Uzay yolculuğunda yeni bir çağ

NASA, SpaceX’in tasarladığı Falcon 9 roketi ve Crew Dragon uzay kapsülü sayesinde 2011’den beri ilk defa astronotlarını uzaya gönderdi. Bu projenin gerçekleşmesi, insanların ilk kez ticari bir roketle Dünya’nın yörüngesine gönderilmesi açısından tarihi öneme sahip. Eski Sovyet teknolojisi Soyuz’dan sonra daha yeni bir teknolojiyle uzay yolculuğunda yeni çağın başlangıcı…

Ancak Çin’in özellikle Ay projesi Chang’e ve kapsamlı uzay çalışmaları ile aportta beklemesi ABD’yi korkutuyor. Bu da yeni uzay ve yıldız savaşları dönemine işaret ediyor. Farklı boyutları ile sayfalarımızda…

Yeni korona virüsüne çok farklı yönden bakışlar

Hepimizin aklında tek bir soru var. SARS-CoV-2 virüsünün bulaşma potansiyeli ne zaman sona erecek? Evrimsel biyologlar bu kritik soruyu yanıtlamadan önce virüsün evrim geçirip geçirmeyeceğini, bunun süresini incelemeye başladılar.

Ne var ki soruyu yanıtlamak zor. Zira bir uzmana göre virüsün hasta etme yeteneğini hiç kaybetmeme olasılığı da var. Çünkü evrimsel tahminler hava tahminlerine benzer. Çok fazla değişken, sürece müdahale eder. Bu virüs başarılı bir şekilde yayılıyor. Dolayısıyla kısa vadeli evrimsel değişiklikler gerekli olmayabilir. Virüsün evrimsel yaşam öyküsü olarak tanımlanabilecek filogeni üzerinden virüsün zaman ve mekânda nasıl yayıldığı izlenebilecek. Reyhan Oksay Yeni Korona virüse evrimsel açıdan bakan yazıları derledi.

ABD, COVID-19 ile mücadelede neden çöktü?

COVID-19 ABD’de neden bu kadar dramatik seyrediyor? 500 binin üzerinde evsizin olduğu, 40 milyondan fazla insanın yoksulluk ve yoksunluk içinde yaşadığı, son 10 yılda yoksulların yaşadığı kırsal kesimde 100’den fazla hastanenin kapandığı ABD’nin ‘hasta’ sistemini Bayram Ali Eşiyok yazdı. Grafik bilgi’de de ABD’de polis şiddeti kaynaklı ölümler ve etnik dağılıma göre oranları var.

Yine başka bir yazı daha bu konuyu tamamlıyor: COVID-19 Kapitalizmin sonunu getirir mi? ABD’li ekonomist Dr. Richard Wolff ile yapılan bir söyleşinin özetlenmiş çevirisinde bu sorunun yanıtını bulabilirsiniz. ABD COVID-19 ile mücadelede niye başarısız? Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Meltem Lara Bilikmen’in çevirisi ile…

Kimi koronavirüs hastaları koku ve tat duyusunu yitirmekten inmeye, çeşitli nörolojik rahatsızlıklar yaşıyor. Hastalığın nöronları da etkileme olasılığını göz önünde bulunduran doktorlar, tedavi de köklü değişikliklere gidilebileceğini belirtiyorlar. Ayrıntılar sayfalarımızda.

Mustafa Çetiner Pandemi serisini sürdürürken, Kültür Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Nihal Sarıer tarihte bulaşıcı hastalıklarla mücadelede aşı devrimlerini yazdı.

Maya Uygarlığı’na ait en eski tapınak

Arkeoloji de yeni teknolojilerden nasibini alıyor. Geçenlerde Meksika’nın Agua Fénix bölgesinde Maya uygarlığının erken dönemlerine ait çok eski bir tapınak bulundu. Geleneksel yöntemler alanın gerçek boyutu ve derinliği anlama konusunda yetersiz kalınca LIDAR adı verilen havadan gönderilen lazer pulsları arkeolojik sit alanını üç boyutlu görüntüsünü elde etti. Görülüyor ki günümüzden3000 yıl önce bizim ilkel olarak tanımladığımız toplumlarda daha eşitlikçi bir kültür geçerli.

Doğan Kuban hocamızın, toplumun karşı karşıya olduğu sorunları irdelediği yazısını mutlaka okumalısınız.

Tanol Türkoğlu dijital çocukları yazarken, Ali Akurgal ise TÜBİTAK’ın üzerinde çalıştığı bilim teknoloji odak alanları üzerine yazdı, diyor ki: Türkler kendilerine verilecek her türlü projeyi başarıyla sürdürür! Ve İHA’lardan örnek verdi.

“Üç Haftada Bir” köşesinde Dilara Çolak geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz ünlü yazar, düşünür, şair, akademisyen, çevirmen Oruç Aruoba’nın ardından ülkemizde felsefenin sorunlarını tartışmaya açıyor. Neden Türkiye’den filozof çıkmıyor diye soruyor ve Oruç Aruoba’nın, Türkiye’nin Nietzsche’si değil; Türkiye’nin Oruç Aruoba’sı olduğunu vurguluyor.

Bilgehan Gürlek Eşitsizlik ve inovasyon başlıklı yazısında planlamayı rafa kaldıran, üretimden giderek uzaklaşan, eşitsizliklerin arttığı bir ekonomi yenilikçi olabilir mi diye soruyor. Bu arada korona günlerinde evde oturmaktan kilolarına kilo katan okuyucularımıza bir önerimiz var: Fazla kilolarınızdan kurtulmak istiyorsanız bol bol erik yiyin. Şimdi tam zamanı.

Prof. Dr. Doğan Uçar bizlere muhteşem bir eseri tanıtıyor: “Tarihte İstanbul Haritaları”. İstanbul’un tarihteki en güzel haritaları ilk defa bu kadar kapsamlı şekilde bir araya getirildi. Bu kitap araştırmacılar için de harita meraklıları için de hazine değerinde…. Hayvanlar Dünyası’nda bu hafta zekâlarıyla hepimizi şaşırtan kargaların bu kadar zeki olmalarının sırrı açıklanıyor.

HBT zor zamanların dergisi. Korona bulaşısı nedeniyle insanlar evlerine kapanırken ve bayilere ve dergilere ulaşmak zorlaşırken, HBT ısrarla yayınını sürdürdü. Böyle olağanüstü zamanlarda geniş bir açıyla okurunu bilgilendiriyor. Ve okurlarının desteğini bekliyor. Tanıtalım ve yayalım lütfen.. HBT Türkiye’nin tek ve dünyanın az sayıdaki haftalık popüler bilim dergilerinden biridir.

Sevgiyle ve sağlıkla kalın, gelecek haftaya kadar.

Nefes alamayan sadece George Floyd değil, tüm insanlık ve canlılar ve dünya… yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Bu sözler dünyaca ünlü bilim insanımız Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil’e ait. Kendisine sorularımızı yönelttik. O da, COVID- 19 salgını, aşı, ilaç beklentileri ve tedavide mucize inanışları konusunda HBT’ye açıklamalar yaptı.. Ve bilgi kirliliği bilimsel kesimi de etkisi altına aldığına ilişkin çarpıcı uyarılarda bulundu:

“Çok ağır bir küresel sorun ile karşı karşıyayız ve hepimizde acil bir arayış ve çözüm açlığı var. Ancak acilliğin bilimsel sınırı aşılırsa, insanlara zarar vermeye başlar. Kalitesi çok düşük yayınlar, çok hızla dergilerde kabul bulabiliyor ve etik kuralları kırabiliyor. Bu metot ile yaygın kullanım çok tehlikeli. En korkunç olanı da mucize ilaç haberlerinin sosyal medya veya basından insanlara servis edilmesi. Söyleşi sayfalarımızda.

Ne zaman normale döneceğiz?

Koronavirüs ile ilgili en güncel gelişmeler, konusunda uzmanların değerlendirmeleri sayfalarımızda. Potansiyel ilaçlar şu anda herkesin en güncel konusu. Başka hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere halihazırda üretilmekte olan bazı ilaçlar yapılan bir maliyet analizine göre hasta başına günde 1 dolara mal edilebilir. Hayat ne zaman normale dönecek? 3 çıkış yolu var ve hepsi de riskli. Aynı zamanda 2. dalgadan da korkuyoruz Reyhan Oksay derledi. Dr. Umur Kayabaşı COVID-19 salgını döneminde önemli göz ve nöroloji bulguları üzerine yazdı.

İstanbul Kültür Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mensur Akgün, salgının durdurulması için uluslararası iş birliği gerektirdiği savundu ve Türkiye ekonomisinin yeniden işler hale gelmesi için yardımlaşma kültürüne ihtiyaç olduğunu yazdı.

Karantina günlerinde taze sebze bulmakta sorun yaşayabiliriz. Ne var ki, taze sebzeler yerine besin değeri oldukça
yüksek alternatifleri de var. Bilim ve Beslenme sayfamızda. Aynı sayfada yine bu günlerde çocuklar için beslenme tiyoları da var.

Ya Ruh sağlığımız?

Prof. Dr. Olcay Yazıcı karantina günlerine ruh sağlığı üzerine düşünceler yazısında “kimbilir belki de bu herkes için bir çıkış fırsatı” diyerek bizi farklı düşünmeye yöneltiyor. Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Kadircan Keskinbora ‘Mikroskopik Yaramazlar’ yazı serisinin üçüncüsünde koronavirüs ile ilgili gelişmeleri irdeledi.

Tanol Türkoğlu Dijital Kültür’de ‘Ben Hastaysam..’yazısı ile bir başka felsefi boyuta götürdü bizi. Müfit Akyos sağlık sistemimiz üzerine yazdı “krize ithalata dayalı sağlık tedarik sistemi ile yakalanmak talihsizlik değil, öngörüsüzlüktür’ diyerek… Çoğumuzu evlere hapseden ve herkese el yıkama dersleri veren şu minik tehlikeli virüsü bu hafta da eller üzerinden felsefi boyutta incelemeyi sürdürdü Prof. Dr. Atilla Erdemli.

Erdal Musoğlu, Cesur Dahiler kitabından yola çıkarak Nobel ödüllü bilim insanı ama aynı zamanda direnişçi antiemperyalist Jacques Monod’yu anlattı. Doğan Kuban hocamız bu sayıda uygarlığı ele alıyor: “Dünya tarihi uygarlık tarihi değildir!” Mustafa Çetiner İspanyol Gribi yazısını bu hafta da sürdürdü. Lale Akarun, gelecek için önemli bir yazı kaleme aldı: Dijital dönüşüm ve nasıl yönetilmeli

Koronavirüs bilim dünyasından da can almayı sürdürüyor. Matematikçi John Conway COVID-19’dan öldü. Matematik oyunları ve bulmacalar tasarlayan, bilim dünyasında efsanevi bir isimdi. Bir diğeri de ünlü HIV araştırmacısı Gita Ramjee… Antik Yunan’dan 16. yüzyıla kadar hüküm süren Dünya merkezci (Aristoteles-Ptolemaios) evren modelini, 6 cilde sığan bir kitapla ama tek cümleyle, “Güneş evrenin merkezindedir” diyerek yerle bir eden Kopernik’i, 547. yaş gününde, Batuhan Sarıcan’ın yazısıyla anıyoruz.

23 Nisan’ı birlikte kutluyoruz

23 Nisan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışının 100. yıl dönümü; Mustafa Kemal başkan seçildiğinde mesajı açıktı: “Yalnız ve yalnız bir şey düşünmeye mecburuz; o da memleketin kurtuluşudur.” Mustafa Kemal ve Meclis’in açılışını, Ahmet Yavuz’un kaleminden okuyoruz: “İşte o irade memleketi kurtardı.”

Murat Altaş’ın derlediği Hayvanlar Dünyası sayfamızda ise en başarılı istilacı türlerden muhabbet kuşlarını inceliyoruz.

HBT, bilginin ışığına doğru sürekli koşuyor; sizin için her hafta dopdolu ve anlaşılır içerikler sunmaya çalışıyor. Bu ışığın yayılması, ülkemizde bilim ve teknolojinin gelişmesi umudunu her zaman taşıyor ve Meclisin açılışının 100.yılını heyecanla kutluyoruz.

Bizde kalın, bilimde kalın, sağlıklı ve sevgiyle kalın..

***

ÇYDD’li 250 gençten 100’ünün aboneliği tamam.

Geçen hafta okurlarımıza bir çağrı yapmış ve ÇYDD bursiyeri 250 gencin dijital dergi aboneliği beklediğini yazmıştık. Okurlarımızda destek geldi: Aykut Göker dostları 5 öğrenci, Özcan- Erdal Musoğlu 20 öğrenci, Ayla Çınaroğlu 25 öğrenci; Mehmet Boran 10 öğrenci; Güler Kızıltün 6 öğrenci; Levent İkiz, Dinçay Akçören, Turgay Yüktaş 4’er öğrenci; Aydan Kaynak, Ayşem Cemre Orel, Devrim Barutçu, Gönül Kaya 2’şer öğrenci; Hasan Can Çağlayan, Nuran Elmacı, Sema Ozan, Buğra Demir, Vildan Ovalıoğlu, Lütfi Seçinti, Tayfun Uğurlu, Pınar Aydın, Bahar Rahimoğlu Köristan, Pınar Boyraz Baykaş, Savaş Güngör, Sema Tufan, Erdal Erdoğan 1’er öğrenciye destek oldular.

Kendilerine gençlerimiz adına çok teşekkür ediyoruz. Ve çağrımızı yineliyoruz. Dergimizi düzenli izlemenin gençlerin eğitimine, bilimsel odakları düşünmelerine önemli bir katkı olacağını düşünüyoruz.

Bu gençlere hediye kampanyası kapsamında;

6 aylık aboneliği 80 TL’ye,
1 yıllık aboneliği 150 TL’ye indiriyoruz.

Çağdaş Yaşamlı öğrenci – gençlerin, bu günlerde düzenli HBT’yi izlemesine destek vermek isteyen okurlarımız info@herkesebilimteknoloji.com adresine “Çağdaşlı gençlere dijital abonelik desteği” açıklaması ile mesaj gönderip, kaç öğrenciyi, ne süre ile desteklemek istediklerini belirtebilirler.

AŞI normal yaşam için tek silah. Ama… yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 213. Sayı – 24 Nisan 2020 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Kapağa bu hafta herkesin sorduğu bir soru ile başladık: Bu salgın ne zaman sona erecek? İddia edildiği gibi havaların ısınması ile tehlike geçecek mi? Hacettepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Utku Perktaş koronavirüsün yakın tarihini ve ekolojisini yazdı, dünyada virüs iklim ilişkisine yönelik farklı iklim modellemelerinden yola çıkarak..

Prof. Dr. Şefik Alkan geçen hafta ‘virüsten mektup var’ diyerek önemli bilgiler paylaşmıştı. Alkan önemli bir bağışıklık uzmanı. Ve bu kez bize bağışıklık sistemiz üzerinden sesleniyor.. İlgiyle okuyacağınıza eminiz.

Bayram Ali Eşiyok küresel salgının işsizlik boyutunu ve yeni bir küreselleşme düzenine geçileceğini yazdı: “Ben güvende değilsem sen de değilsin!”

Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr.Kadircan Keskinbora “Mikroskobik yaramazlar” diye 4 serilik bir yazının ilkini paylaştı: İnsanların en azılı düşmanı veya doğanın yanıtsal cezası…

Koronavirüsle mücadelede en etkili yöntem: Test, test, test!

Dünya Sağlık Örgütü’nün de önerdiği gibi koronavirüsle mücadele elimizdeki belki de en güçlü araç testler. Reyhan Oksay, konuya dair merak edilenleri derledi: Yeni testlerin eskilerden farkı ne? Testler talepleri karşılayabiliyor mu? Türkiye’de hangi testler kullanılıyor? Koronavirüsle ilgili belki de en büyük şehir efsanelerinden biri gençleri etkilemiyor olması. Oysa, gençler de etkileniyor. Veriler bu yönde. Peki ama bu ölümlerden genler sorumlu olabilir mi? Sayfalarımızda.

Açık kaynaklı 3D tasarımlar hayat kurtarıyor: Dünyanın dört bir yanındaki hastaneler, koronavirüs pandemisinin yaşattığı zorluklarla mücadele ediyor. Mühendis, doktor ve bilim insanları ihtiyaçları nasıl karşılayacaklarını tartışıyor. 3D baskılar önemli bir çözüm aracı: Açık kaynaklı tasarımlar, hayati önem taşıyan tıbbi malzemelerin tedariğinde büyük eksiği giderebilir. Peki neler yapılıyor? Sayfalarımızda..

İran’da durum ne?

Peki komşu İran’da durum ne? Komplo ve bilim arasında sıkışıp kalan İran, 33 milyon kişiyi test etti ve aşı çalışmaları da sürüyor. Modellemelere dayalı olası kayıp oranı ve hangi tedbirlerin alındığını Batuhan Sarıcan derledi.

Doğan Kuban hocamız bizi aydınlatmaya devam ediyor. Bu haftaki yazısında, Descartes’ın “Düşünüyorum, o halde varım,” sözü üzerinden dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınına dair gözlem ve yorumlarını paylaştı.. Dilara Çolak, “Sokrates’in yanılgısı: İnsan bezen bile bile yanlış yapar” yazısı ile salgına felsefi açıdan yaklaştı. Müfik Akyos “Durum çok ciddi ama bu sınavdan da çıkacağız. Kent halkı ve yerel kurumların önemli roller üstleneceği bir dünya geliyor diyorum. Kentler akıl ve ahlak için özgürlük isteyecekler, öyle olmalı” diyor. Yoksa hepimiz Hikikomorik mi olacağız? Hikikomorik evde kalma hastalığı demekmiş. Mustafa Çetiner’in kaleminden… Tanol Türkoğlu ise teorisiz dijital toplumu anlattı.

Uzmanların en çok söylediği ve dergimizde de sürekli yer verdiğimiz üzere virüse karşı bağışıklığın güçlü tutulması gerektiğini artık hepimiz biliyoruz. Ancak virüse yenik düşmemek için ne yemeliyiz? Hangi vitamin ve mineraller bizi virüse karşı korur; Bilim ve Beslenme sayfamıza göz atmanızı tavsiye ederiz.

Eve kapanmamız, sanattan uzak kalmamız anlamına gelmiyor: İstanbul Kültür Üniversitesi’nden Arş. Gör. Sevim Karaalioğlu, dijitalleşme ve değişen sergi mekânlarını yazdı: Kodlama ve yazılım sistemlerini içinde barındıran dijital çağın sanat sergileri, izleyiciye sanal ortamda yeni deneyimler yaşatıyor. Atılım Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden
Öğr. Gör. Gizem Kuçak Toprak ise “Mekânı Yazı ile Anlatmak” yazı dizisine devam ediyor: Bir köyün ve eski
bir binanın yazılı bir dille aktarılması esnasında mekânın, fiziksel ve anlatımsal özelliklerinin yansıtılıp yansıtılamayacağına dair bir deneme yazdı.

Ünlü fizikçinin ardından

Manyetizma, süperiletkenlik ve maddenin yapısı hakkındaki çalışmaları ile 1977 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü Philip W. Anderson, 96 yaşında hayatını kaybetti. Anderson’u ve çalışmalarını anlattık… Mersin balığının gen haritası, farenin duygularının yüzünden okunabilmesi…Murat Altaş’ın Hayvanlar Dünyası’nda..

Zor zamanlar dayanışma gerektiriyor. Dışarıyla ilişkimiz kesildikçe, HBT’ye ulaşma da zorlanıyor ve bayi satışları düşüyor. Carrefoursa ve Migros sanal marketlerden de HBT siparişi verebiliyorsunuz.

Sağlıklı olun, her şeyin başı.. Zor günler geçecek…

***

Okurlarımıza çağrı

Bir virüs herkesi evlere hapsederken bilimi de insanlığın ana gündem maddesi haline getirdi. Zorlu günlerden geçiyoruz. Dergi satış noktaları teker teker kapansa da, dergi satışları düşse de ısrarla haftalık yayıncılığımızı sürdürüyoruz. Sizlerin de ulaşmakta zorlandığının farkındayız. Birlikte çözeceğiz. Basılı dergiye ulaşamayanları dijitale yönlendiriyoruz.

Okurumuz Erdal Şimşek bir öneri ile geldi: Okulların kapalı olduğu bu dönemde 200 gence 2 aylık dijital dergi aboneliği hediye edeceğini açıkladı. Gençlere ve öğretmenlere duyurumuzu yaptık. Ve hepimiz çok şaşırdık. İlgi ve talep ummadığımız kadar fazla oldu: 600 kişi. Şimşek’in hediyesine biz de HBT olarak 100 genci daha ilave ettik ve 300 kişiye abonelik verdik. Ama 300 genç daha bekliyor. Ayrıca Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin bursu ile okuyan gençlerimiz var. Onlar da 1 yıllık dijital dergi abonelik taleplerini yağdırdılar.

Şimdi çağrımız sizlere. Ben de karınca kararınca, yıllık bir iki gence, öğretmene abonelik hediye etmek istiyorum derseniz info@herkesebilimteknoloji.com

Koranavirüs’ün yeni gizemi ve bilinmezlikler içinde gelecek senaryoları yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 211. Sayı – 10 Nisan 2020 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

En önemli konu bağışıklık

Bağışıklık sistemimiz bizlerle birlikte yaşlanıyor ve zayıf düşüyor. Araştırmalar kişinin immün yaşının kronolojik yaşından önemli olduğunu ortaya koyuyor. 60 yaş bağışıklık sistemi için bir dönüm noktası. Bu yaştaki bazı insanların bağışıklık yaşı 40 olabilirken, başkalarınınki 80’e çıkabiliyor. Ve iyi haber bu gidişatı tersine çevirecek çok sayıda çözüm var. Reyhan Oksay derledi…

Son araştırmalar COVİD-19’un gripten 20 kat daha öldürücü ve bulaşıcı olduğunu, Ebola’dan çok daha tehlikeli olduğunu ortaya koyuyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün, diğer salgınlarla mücadele için daha düşük bütçeler talep ederken, yeni koronavirüsle
mücadele için 675 milyon dolar gibi daha yüksek bir bütçe talep etmesi ve Covid-19’un bulaştığında ölüm oranı düşük olmasına rağmen daha çok insanı enfekte edebilmesi, devam eden salgının boyutunu ortaya koyuyor. Batuhan Sarıcan derledi.

Neden Evde Kal Türkiye? Sosyal Yalıtım Sağlanmazsa Kovid Salgınının nasıl gelişeceği üzerine matematiksel
modellemelerden birini de MEF Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ahmet Giz hazırladı… Önemli bir grafik bilgi var. Ülkelerin
sıkı karantina kararlarını ölü sayıları kaça çıktığında aldıklarına ve bunun sonuçlarına ilişkin. Güney Kore, Hong Kong, Japonya, Singapur nasıl yayılımı sınırladı, salgın yavaşladı görüyoruz çarpıcı grafikte.

İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi ilaç ve aşı için devrede: Merkezin direktörü Prof. Dr. Mehmet Öztürk:”‘Birkaç ay içinde korona ilacı üretebiliriz. Hedeflerimizden birisi dolaşımdaki virüsü yakalayıp yok eden antikor benzeri ilaçlar geliştirmek. Bu hedefe bir kaç ay içinde ulaşabilirsek kendimizi başarılı hissedebiliriz. Kullanacağımız silahları tasarladık. Yakında imalat aşamasına geçeceğiz’ diyor. Orhan Bursalı sordu, Öztürk yanıtladı.

Korana günlerinde ev hijyeni

Koronavirüsün yüzeylerde ne kadar süre kaldığı ve bu yüzeylerin nasıl dezenfekte edileceği konusunda birçok görüş var. Ancak yanlış bildiğiniz ve uyguladığınız bazı şeyler hayatınızı tehlikeye atabilir. İşte birkaç soru ve analizle virüsle mücadelenin hijyen yönü.

Tanol Türkoğlu ‘Temel soru artık şu: “Bu işi yapmak için fiziksel olarak bir araya gelmemiz gerekiyor mu?’ diye soruyor dijitalin ikinci keşfi başlıklı yazısında. Dijital Çiftlikler, IBM’nin nasıl kendi yarattığı canavara yenik düşmesi, internet yasakları ve daha bir dijital dünya gelişmesi Tanol Türkoğlu’nun Dijitalem’inde…

Prof. Dr. Güven Erbil Korana günlerinde bilim ve bilimselliğin üzerine yazdı… Bunama ile ilgili bir süredir sürdürdüğümüz yazı serisinde bu hafta zihni bulanık kişinin bakımının nasıl yapılması gerektiğini okuyacaksınız.
Mustafa Çetiner “el yıkamanın babası” olarak tanımlanan Doktor Ignaz Philipp Semmelweis’ı yazdı. Semmelweiss,
bize bilimsel olarak “ellerinizi yıkayın“ diyen ve bu nedenle de büyük bir bedel ödemek zorunda kalmış, idealist bir bilim insanıydı. Hazin ve düşündürücü bir öyküsü var. ‘Düşünce Özgürdür’ başlıklı yazısında Doğan Kuban hoca müziğin özgürleştirici rolünü irdeliyor.

Ali Akurgal aynı köşeyi dönüşümlü paylaştığı Müfit Aksoy ile “Ulusal teknoloji politikamızı oluşturmaya sıra gelmedi mi?” tartışmasını tatlı tatlı sürdürüyor… Efendim, Akurgal geçen yıl bir iddia ile ortaya çıkmıştı: “öyle bir sıfırdan teknoloji yaratırım ki, devrimci olur, kullanılması çok ekonomik yarar getirir ama bizim 5 babayiğit dönüp bakmaz bile” demişti. O yarattı patentini aldı ama dediği gibi dönüp bakan olmadı. Bundan sonra ne olacağını ise şöyle anlatıyor: Patent Türkiye’de geçerli olacak, biz Türk firmaları bunu kullanmayacağız, ama tüm ayrıntıları patentte yer aldığı için isteyen yabancı, 5 kuruş ödemeden bunu kullanabilecek. Sizler de o arabaları alıp paşa paşa süreceksiniz…

Prof. Dr. Lale Akarun yüksek öğretimde kadın nerede yazısında kadın akademisyen verilerini değerlendirirken bir de öneride bulunuyor; artık düzenli olarak “akademide kadın katılımı endeksi” yayınlanmasını…

Çocuklar için oyunun önemi

Kültür Üniversitesi’nden Psikoloji Bölümü’nden Dr. Melis Yıldırım çocuğun hayatında oyunun önemini ve anne babaların yapması gerekenleri yazdı. ‘Çoğu anne baba, çocuklarının elinden akıllı telefonu hiç düşürmediğinden
şikâyet ederken kendilerine dönüp hiç öz eleştiri yapmazlar’ diyerek…

Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Sekreteri Mümin Yıldırım ve Tanıtım Sorumlusu Hatice Yıldırım
geçen hafta başlattıkları Genç Bilim İnsanları BİSEP yazısını bu hafta da sürdürdüler. Atılım Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi’nden Gizem Kucak Toprak’ın son derece ilginç bir yazısı var. “Mekanı yazı ile anlatmak: Bir köy, bir ev, bir ihtiyar’.. Düşler gerçekten içimizdeki gizleri ortaya çıkarıyor mu? Düşlerimiz uyanıkken kafamızdan geçen düşüncelerin ve kaygıların uzantıları. Araştırmalar düşlerin genelde günlük yaşamlarımızla ilgili olası ve akla yatkın öykülerden oluştuğunu gösteriyor. Dergimizde…

Bilim ve Beslenme’de geleneksel Çin tıbbının ‘kılavuz ilacı’ olarak kabul gören Meyankökü var. Denizleri virüslerden
temizleyen canlılar hangileri? Kentlere uyum sağlayan kuşların sırrı ne? Murat Altaş’ın hazırladığı Hayvanlar Dünyası sayfamızda..

HBT, okurlarımızın bir kısmının belki de dergiye ulaşmakta zorlandığı bu zor günlerde yayına ara vermeyi düşünmüyor. Biliyoruz bizi etkileyecek, ama yayını hep sürdüreceğiz, sizlerin desteğiyle. Okurlarımıza kolaylık olsun diye, yüzde 10 indirimli dijital abonelik de öneriyoruz.

Bilimle aydınlığa çıkacağız. Gelecek Cuma yeniden birlikte olacağız Sevgiyle kalın, bilimde kalın…

Koronavirüsten herkese mektup var! yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 210. Sayı – 3 Nisan 2020 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 209. Sayı – 27 Mart 2020 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

İlk dosyada çocukların korona virüsünden neden etkilenmedikleri ve yakalansalar bile olayı çok hafif atlattıkları haberi var. Konu geliyor bağışıklık sisteminin güçlülüğüne dayanıyor! Reyhan Oksay derledi. Batuhan Sarıcan dünyanın en ölümcül 9 virüsünü anlattı: Ebola’dan AIDS’e, Rotavirüs’ten kuduz’a… Ayrıca bir diğer yazı da türler arasında geçiş yapan, yani hayvandan insana ve insandan hayvana bulaşan en ölümcül 7 hastalığı derledi.

Yalancılar bilgisizler komplocular 

Dördüncü bir dosya olarak da, bazı gazeteci-yazarların, bilimle zerre ilişkileri olmadıkları halde, bu son salgın üzerine döktürdükleri yalan-yanlışları ve komplo teorilerini ele alıyor. Bunu sorumlu bir bilim gazeteciliği çerçevesinde önemsedik, çünkü yarattıkları “otorite yazar kimliği” nedeniyle derhal yazdıkları yalanlara inanan müritler türüyor ve onlar bu yalanları doğru kabul ederek yayıyorlar. Mesela “SARS virüsünün insan yapısı olduğu biliniyor” lafını uyduruyorlar! Bilim kültürünün son derece eksik olduğu ülkemizde, bu komplolarla da en yazık ki mücadele görevi bize düşüyor. Bu konuyu biz yazmadık, Prof. Dr. Haluk Ertan’dan rica ettik, SARS ile gerçekleri araştırıp yazdı..

Mustafa Çetiner, koronavirüs konusunu bu hafta da sürdürerek dosya konusuna katkıda bulundu.

“Ulusal hamlemiz yok”, “Toplum 5”

“Modern bir savaşın içindeyiz; buna karşın bir ulusal hamlemiz kalmadı”. Doğan Kuban Hoca böyle diyerek, Türkiye’nin teknolojik kalkınmasını destekleyecek bir dizi öneride bulunuyor.

Ali Akurgal, kapımıza gelip dayanan 5 G konusunu, yaşadığımız felaketlerde haberleşmenin önemiyle ve kesilmeyecek bir sistem ile bağdaştırarak yazdı. Çok önemli!

Robert Frost’un “Yol İkiye Ayrıldı” şiiri şu dizelerle biter: “Ormanda yol ikiye ayrıldı ve ben… / Ben az gidilmiş olanı seçtim / Ve bütün farkı yaratan da bu oldu”.  Tanol Türkoğlu bu sözlerle başladığı yazısında “Türkiye için teknoloji yolu şu sıralarda dörde ayrılıyor” diyerek Sanayi 4.0’den dijital dönüşüme Japonların bir sonraki evreyi hedefleyerek ortaya attıkları Toplum 5 stratejisini özetliyor.

Müthiş bir dedektiflik öyküsü

İklim araştırmalarında yeni gelişmelere sayfalarımızda sıklıkla yer veririz. Bu hafta da 232 milyon yıl öncesini yağmurlarının bugünkü yaşamın yollarını açması ile ilgili. O dönemlerde tamamen kurak olan gezegendeki canlı yaşamında evrimsel değişiklikler yaptı. Araştırmacıları bulgulara kayalarda Triyas dönemine ilişkin izler sürerek ulaştılar. Çok güzel, dahası müthiş bir geçmişi anlamaya yönelik bilimsel dedektiflik öyküsü!

Gezegenimize özgü koşullarda bir değişiklik olmadıkça günümüzün gıda sistemini yalnızca 3.4 milyar insanı beslemeye yetebiliyor. Peki, nüfus arttıkça ne olacak? Almanya Postdam İklim Araştırmaları Enstitüsü’nden Dieter Gerten ve ekibinin çözüm önerileri sayfalarımızda…

Bekârlar daha başarılı, evliler ise daha huzurlu.. Yeni bir araştırmanın sonuçları sayfalarımızda.

Otomobil büyüklüğünde kaplumbağa fosili

En büyük kaplumbağa türlerinden birine ait 4 metre boyutunda fosiller keşfedildi. Kolombiya ve Venezüella’da keşfedilen kalıntılar, 13 ila 7 yıl öncesinde Güney Amerika’nın akarsu ve göllerinde yaşamış olan dev Stupendemys geographicus kaplumbağalarına dair şimdiye kadarki en kapsamlı bilgileri sunuyor. Hayvanlar Dünyası sayfamızda…

Bilim ve beslenme sayfamızda ise dünyanın en güzel kokulu ağaçlarından biri olan iğde ağacının yemişi var. Küçük boyutuna karşın içindeki çok sayıda yağ asitleri ile, müthiş bir C vitamini deposu olması ile şaşırtıcı bilgiler okuyacaksınız.

İstanbul Kültür Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Nihal Sarıer 2019 Nobel Kimya Ödülü’nü 3 bilim insanına kazandıran lityum iyon pillerinin gelişim öyküsünü yazdı.

Araştırma Gündemi’nde neler var, kısaca

Yarasalardan bulaşan virüslerin neden bu kadar öldürücü olduğu.. Cep telefonları ile artık enfeksiyon testi bile yapılabilir hale geldiği… Deniz akıntılarının neden hızlandığı..  Plasebo’nun sırt ağrılarına iyi gelmesi… Nilgün Özbaşaran Dede’nin hazırladığı Araştırma gündemi son gelişmelerle dopdolu..

***

“HBT, bir çöl ortasında bulunan bir vaha” diye yazdı bir okurumuz. Ama henüz hak ettiği yerde ve satışta değil. Bayilerde dergi bırakmamamız gerekir. Yayalım lütfen, alalım, hediye edelim ve binlerce HBT-Bilim tiryakisi daha yaratalım.. Burada geleceğimizi konuşuyoruz!

Gelecek Cuma yeniden birlikte olacağız. Sevgiyle kalın…

Bir büyük insanlık felaketi virüsler dosyası yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.