Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Hasan Bayram, doğaya ve bu bağlamda akciğer sağlığına sahip çıkma yükümlülükleri olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Akciğer sağlığını koruma ve geliştirmeyi misyon edinmiş Türk Toraks Derneği olarak, koruyucu hekimlik açısından insanımız, iyileştirici hekimlik açısından hastalarımız adına Kaz Dağları başta olmak üzere Türkiye’nin dört bir yanındaki doğa tahribatına son verilmesini talep ediyoruz.”

Bayram, konuya akciğer sağlığıyla ilişkili bazı sağlık verileri üzerinden değindi:

“Hayat nefesle başlar ve sürer; sağlıklı nefes için sağlıklı çevrede, temiz havaya ihtiyaç vardır. Solunum sistemi hastalıkları ile ilgili bazı verilere göz atacak olursak; solunum sistemi hastalıkları 2017 yılında Türkiye’de gerçekleşen her 100 ölümün 12’sinden sorumludur. Türkiye’de erken ölüme yol açan 10 hastalığın 4’ü kronik solunum yolu hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Solunum sistemi hastalıkları, 2017 yılında hastaneye yatıracak kadar ağır sağlık sorununa yol açan hastalıklar arasında birinci sıradadır. 2017 yılında hastaneye yatırılan her 100 hastadan 13’ünün nedeni bir solunum sistemi hastalığıdır. Kronik solunum sistemi hastalıkları, 2016 yılı itibariyle insanları en çok hastalandıran hastalıklar arasında dördüncü sıradadır. Solunum sistemine ait bütün sorunların oluşmasında ve ağırlaşmasında hava kirliliğinin etkisi olduğunu gösteren çok sayıda çalışma vardır. Solunum sistemi hastalıklarından korunmanın en etkili yolu solunan havanın temiz olmasıdır. Ancak Türkiye’de gerek ev içi gerekse dış ortamda solunan hava sağlık açısından kabul edilemeyecek kadar kirlidir. Havayı kirleten kaynakları ortadan kaldırmanın yanında, havayı temizlemek için de daha çok yeşile ve daha çok ağaca ihtiyacımız vardır. Küresel ısınmanın olumsuz etkilerini de oldukça yoğun hissettiğimiz bugünlerde değil bir tek ağacın yok edilmesi, daha milyonlarca ağacın dikilmesi gerekmektedir.”

Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu Başkanı Dr. Öğr. Gör. Nilüfer Aykaç da konuya ilişkin açıklamasında, “Alpu Ovası, Bafa Gölü, Bergama, Cerattepe, Hevsel Bahçeleri, İğneada, Kuzey Ormanları, Munzur, Salda Gölü ve şimdi de Kaz Dağları ve belki de sırada Şirince ve başka doğa değerleri. İnsan hayatının bedeli olamaz. Sağlık ne para ile ne de altınla değiştirilebilir. Kaz Dağları’nda yok edilen sadece ağaçlar değildir, binlerce yıldır insanı ve doğası ile harmanlanmış yaşamın kendisidir. Üstelik bu yıkım, geri dönüşsüzdür.” dedi. Aykaç sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Türkiye, sağlıklı nefes alabileceği ciğerlerini kaybetmektedir. Hava kirliliği ülke sathında akciğer sağlığını tehdit ederken, doğaya zehirli kimyasallar salmak yerine, bütün canlılar adına temiz havanın ve sağlıklı bir hayatın teminatı olan doğa hazinelerimizi ve ormanlarımızı korumak hekimliğin temel görevidir. Bilinmelidir ki sağlık ve sağlığın gereği olan doğa, her türlü ticari çıkarın üzerindedir. Ticari şirketlerin çıkarları uğruna, halkın öz varlığı olan hava, toprak, su ve ağacın yok edilmesine artık seyirci kalamayız.”

Prof. Dr. Hasan Bayram ve Dr. Öğr. Gör. Nilüfer Aykaç kamuoyuna şöyle seslendiler: “İnsanın sağlıklı geleceğini önceleyen, yaşamını bu çabaya adamış hekimler olarak kronik solunum yolu hastalıklarından mustarip olup ölecek hastalarımızın, akciğer sağlıklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan insanlarımızın yanında, Kaz Dağları’nda ve diğer yörelerimizde altın vb. madenleri ararken ve işletirken ya da yapılaştırırken doğayı tahrip ederek çevreyi, havayı ve suyu ölümcül şekilde kirletenlerin karşısında olduğumuzu kamuoyuna saygıyla duyururuz.”

Ağaçlar akciğerlerimizdir! yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklara bilim eğitimi konusunda destek vermek amacıyla Usturlab’ın kurucuları Zeynep Handan Aydoğan ve Sümeyye Ceylan, şehirleşme nedeniyle çocukların tabiattan uzaklaştığını belirterek, bunun çocuklar açısından yıkıcı sonuçlarını biraz da olsa azaltmak amacıyla Usturlab Atölye olarak projeyi geliştirdiklerini söylüyor.

“Çocuklara tabiatı sorgulayarak bakmayı öğretiyoruz”

Çocuklara tabiata daha sorgulayarak, düşünerek bakmayı öğretmeye çalıştıklarını vurgulayan Ceylan, “Orman kaşiflerinin sloganı, ‘İnsan tanıdığına zarar vermez’. Çocuklar tabiatı tanımıyor, bir meşe ağacının nasıl büyüdüğünü, üzüldüğünü, üstünde milyonlarca canlı yaşadığını bilmiyor ki, birisi ona baltayı vurduğunda üzülsün.” diyor.

Baharla birlikte her hafta cumartesi günleri çocukları ormana giden çocuklar eğitmenler eşl

iğinde ağaçlar, meyveler, otlar, çiçekler, böcekler gibi ekosistemi oluşturan tüm unsurları keşfederek tanıyacakları macera dolu bir yolculuk yapıyor. Hem okullardan gelen gruplar, hem de bireysel başvuru yapanlar var. Usturlab, belediyelerle ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışıyor. Beykoz Korusu, Belgrad Ormanı ve Validebağ Korusu’nda 15 kişilik gruplar halinde 2 saatlik gezi yaparak ormandaki ağaçları, bitkileri ve diğer canlıları çocuklara öğretiyor. Bu program ile geçtiğimiz yıl 8 bin çocuk orman kaşifi eğitimi aldı ve 3 yılda 16 bin çocuk orman kaşifi oldu.

Ceylan, 3 yaştan 18 yaşa kadar gruplar olduğunu, yetişkinlerden talep gelince onlar için de eğitim çalışmasını yaptıklarını aktardı.

Ormanın dünyası kutu oyunu oldu

Çocukların çevrelerine ve içinde yaşadıklara gezegene yaratıcı bir zekayla bakmalarını sağlamak için Usturlab ekibi tarafından tasarlanan “Orman Kaşifleri Ekosistem Besin Zinciri” ve “Orman Kaşifleri Tabiatın İzinde Araştırma” adlı kutu oyunları da satışa sunuldu.

“Orman Kaşifleri Tabiatın İzinde Araştırma Oyunu” dışarıda, büyük şehir parklarında ve yeşillik alanlarda takım halinde veya bireysel oynanabiliyor. Çocuklar oyundaki yönergelere göre belli bir zaman diliminde karınca yolu, ağaç dalı, çiçek, kelebek buluyor, solucan topluyor. Görevlerle ilgili ipuçları da çocukları yönlendiriyor. “Orman Kaşifleri Ekosistem-Besin Zinciri Oyunu” ise çocuk ve yetişkinlere doğal besin zinciri hakkında bilgiler sunarken eğlence ve eğitimi bir arada veriyor.

Çocuklar orman ekosistemini tanırken, bitkilerin ekosistem içindeki önemini kavrıyor. Canlıların neyle beslendiği ve o canlıyla beslenen diğer canlıların besin zinciri şeklinde tanıtıldığı oyunda, özellikle Anadolu’da yaşayan canlılar yer alıyor.

Usturlab Atölyesi

Mevcut ve yaygın eğitim sisteminin kalitesini bir adım öteye taşımak ve alternatif metotlar ile yeni nesillerin farklı bir eğitim deneyimi yaşamalarına olanak sağlamak amacıyla bir araya gelmiş eğitim profesyonellerinin hayata geçirdiği projelerden oluşuyor. Projeler, çocukların deneyimlerine, meraklarına ve çevresinde bulunan kaynaklara odaklanarak, yaratıcılıklarını geliştirmeyi hedeflemekte ve eğitim müfredatının uygulanmasında yeni bir bakış açısı gösterebilmeyi amaçlıyor. Çocukların bütün derslerinde ve devamında günlük hayatlarında gelişme göstermesi için alanında uzman birçok kişiyle birlikte çalışarak bilim, sanat, astronomi, mimarlık gibi çeşitli alanlarda atölye çalışmaları sunuyor.

Kaynak: AA
Fotoğraflar: AA/İslam Yakut

Doğayı inceleyen 16 bin çocuk “orman kaşifi” oldu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.