Kenya’da bulunmuş bir Homo erectus kafatası

Endonezya’da bulunan kemikler, dik yürüyen ilk insansılar olan Homo erectusların 1,8 milyon yıl yaşadığına ve son duraklarının Cava Adası’nda bir nehir kıyısı olduğuna işaret ediyor.

1930’larda Solo Nehri yakınında bulunan ancak şimdiye kadar güvenilir bir şekilde tarihlendirilmemiş olan kafatası parçaları ve kemiklerin analizi, 108.000 ila 117.000 yıllık olduklarını gösterdi.

Kalıntıların yaşı, Homo erectus’un son durağının Cava Adası olduğunu ve 1,8 milyon yıl boyunca varlığını sürdürerek en uzun süre yaşayan insan atası olduğunu gösteriyor.

Cava’daki kazı alanı Solo Nehri kıyısında

Kaynak

Afrika’da ortaya çıkan Homo erectus Endonezya’da yok oldu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Pekin’deki Çin Bilimler Akademisi’nden paleoantropolog Song Xing ve meslektaşları 16 Ocak’ta bir rapor yayınladı. Araştırmacılar, antik döneme ait (Xujiayao) bir çocuğun fosilinde bazı önemli bulgular elde etti. “Gizemli” bir evrim geçmişine sahip olduğu söylenen bu çocuğun dişlerinin, aynı modern insan dişi gibi geliştiği ve bu haliyle Doğu Asya’daki bilinen en eski modern diş gelişimini temsil edebileceği ifade ediliyor.

6,5 yaşında olduğu düşünülen çocuğun fosilleşmiş üst çenesinde yedi diş bulunuyor. Fosilleşmiş üst çene, çocuğun en az 104.000 ile 200.000 yıldan daha önce yaşadığını gösteriyor. Dişlerin iç yapısını incelemek için kullanılan X ışınları, bugün çocuklarda tipik olarak yaklaşık 6 yaşlarında diş etlerinde filizlenen ilk azı dişinin, ölümünden birkaç ay önce patlak verdiğini ortaya koyuyor.

Denisovans olabilir

Araştırmacılar, Doğu Asya Homo popülasyonuna ait olduğunu söylenen fosildeki diş gelişimi oranının, günümüz insanlarının diş gelişimi dönemleriyle ilişkili olması açısından önem taşıdığına vurgu yapıyor. Zira kalın bir kafatası ve büyük dişler, soyları tükenmiş Homo cinsinin iki üyesi olan Neandertal ve Homo erectus’un özelliklerine çok benziyor.

Xing ve meslektaşları, Xujiayao fosillerinin, haklarında tam bir bilgi sahibi olunamayan Doğu Asya nüfusu Denisovans’tan gelmesinin de mümkün olabileceğini söylüyor. Fosil ve antik DNA analizleri, çocuğun fosilinin bulunduğu tarih boyunca bölgede dört Homo türünün hepsinin birden yaşadığını da ortaya koyuyor.

Xujiayao çocuğun yaşı ve diş büyüme oranları günlük tabakaları sayılarak hesaplanmış durumda. Verilen bilgiye göre, çocukluk döneminde dişlerde düzenli aralıklarla oluşan çizgiler, günlük ve daha uzun sürelerde biriken tabakaları gösteriyor.

Ohio Eyalet Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı paleoantropolog Debbie Guatelli-Steinberg, modern insanların (en azından yaşamının ilk 6,5 yılında) yavaş geliştiğini ve Xujiayao bireyinin diş çıkarma sürecinin de yavaş işlediğini söylüyor.

Normal bir çocukta yaklaşık her sekiz günde bir büyüme çizgisi oluşması söz konusu. Benzer bir şekilde, Xujiayao çocuğun dişlerinde de yavaş gerçekleşen belirgin bir büyüme çizgisi var. Ancak araştırmacılar, tek bir kanıta dayanarak konuşmanın zor olduğunu da sözlerine ekliyor.

Verilen bilgiye göre aynı büyüme çizgisi, diğer fosil hominidlerde her yedi günde bir beliriyor. Ayrıca, antik çocuğun dişlerinin 6 yaşından sonra nispeten yavaş, insani bir oranda gelişmeye devam edip etmediği de bilinmiyor. Ve çocuğun iskeletinin geri kalanının kademeli olarak olgunlaşıp olgunlaşmadığı da belli değil.

Eski hominidlerdeki diş gelişimini araştıran ve çalışmaya katılmamış olan Tanya Smith, “Eğer Çinli buluntu H. sapiens’e aitse, diş büyüme oranı ve diğer diş özellikleri, İsrail ve Kuzey Afrika’daki fosil H. sapiens’in yaklaşık 300.000 yıl öncesine kadar çıkmış fosillerininkiyle aynıdır.” diyor.

Derleyen: Batuhan Sarıcan

Kaynakça:

https://www.sciencenews.org/article/ancient-child-fossil-jaw-east-asia-grew-teeth-modern-human

https://www.researchgate.net/publication/330425965_First_systematic_assessment_of_dental_growth_and_development_in_an_archaic_hominin_genus_Homo_from_East_Asia

Antik Doğu Asya’da modern insan dişi izleri yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmacılar Girit adasındaki ilk yerleşimin yaklaşık olarak İ.Ö. 6000 yıllarında başladığını kabul ediyorlardı. Fakat Boston Üniversitesi’nden Curtis Runnels ve Providence College’den Thomas Strasser’ın uzun vadeli projesi farklı sonuçlar verdi. Girit’in güney sahilinde gerçekleştirilen kazılarda arkeologlar ilk ve orta Paleolitik kültüre ait en az 130.000 yıllık aletler buldu.

Girit üç milyon yılı aşkın bir süredir anakaradan ayrı olduğu için de buradaki aletler deniz yoluyla buraya getirilmiş olmalı. Oysa bu modern insanın Avrupa’ya gelmesinden önce pek mümkün görünmüyordu. Homo sapiens’ın yaklaşık 130.000 önce ilk kez Afrika’yı terk ettiği kabul edilir. Fakat modern insandan önceki türler denizi aşacak entelektüel kapasiteye ve beceriye sahip değildi. Antropologlara göre Homo erectus gibi ilk insanlar 1,5 milyon yıl önce Avrupa’ya kara yoluyla ulaşmışlardı. Ancak yeni buluntularla deniz yolu da bir seçenek olarak ön plana çıkmış oldu. Sonuçta diğer bazı Akdeniz adalarında da kadar tabloya uymayan eski taş devri buluntuları var. Runnels ve Strasser Antiquity dergisinde, 1992 Kıbrıs’ta bulunan bir el baltasını adadaki insan varlığına işaret eden bir kanıt olarak yorumluyorlar.

Fakat deniz yolculuğuna işaret eden en güçlü kanıt Girit’in güney kıyısında yer alan Plakias kentine ait. Arkeologlar burada 2000’in üzerinde taş alet buldular ve içinde bulundukları jeolojik tabakalara göre bunlar 130.000 yıldan daha eski hatta en eskileri belki de 1,5 milyon yıllık. Gerçi o zamanlar deniz seviyesi biraz daha düşüktü ama bir kara köprüsü yoktu. Bu yüzden de insanların kullandıkları aletler deniz yoluyla gelmiş olmalıydı ki uzmanlar Libya kıyılarından getirilmiş olduğunu düşünüyorlar.

Runnels bu arada Girit’in kuzey kıyısında da benzer aletler buldu. İnsanlar bu aletleri buradan kuzeye yani Avrupa kıtasına mı götürmüşlerdi? Arkeologlar aksi istikametin de mümkün olduğunu düşünüyorlar: Yunanistan ve Türkiye’deki taş devri insanları adaları keşfetmiş olabilirlerdi. Ancak insanların Girit’te ne kadar kaldıkları bilinmiyor, uzmanlar daha çok avlanmak için kısa süreler için adada bulunduklarını düşünüyorlar. Son buluntular Girit’teki geyik, fil, su aygırı ve Girit cüce mamut soylarının niçin tükendiğini de açıklıyor. Bir teoriye göre bu yok oluştan 18.000 yıl önce adanın bir kısmını buzullarla kaplayan iklim değişimi sorumluydu. Yeni buluntular hayvanları yok edenin avcılık olabileceğini de ortaya koymuş oldu. Fakat Plakias’ın asitli topraklarında hiçbir kemik korunagelmemiş. Bilim insanları polen analizleri sayesinde insanların o tarihlerde çevreleriyle nasıl etkileştiklerini öğrenmeye çalışacakları gibi Girit dağlarındaki Asphendou mağarasındaki kaya resimlerini de ayrıntılı bir şekilde inceleyecekler. Strasser bazı resimlerin Candiacervus türü cüce geyiklere ait olduğunu düşünüyor.

Aralarında el baltası ve kazıyıcıların da bulunduğu en eski aletler yerel kuvarstan üretilmiş. İ.Ö.9000 yılından itibaren aletlerin küçülmeye başlamasıyla yerel çakmaktaşı ve obsidiyen de kullanılmaya başlanmış. Fakat bu volkanik cam Girit’te bulunmuyor, uzmanlar komşu Milos adasından getirilmiş olduğunu tahmin ediyorlar ki bu da Giritlilerin, Ege’de büyük bir ticaret ağına sahip olduklarını göstermekte.

Kaynaklar: http://antiquity.ac.uk/projgall/strasser350 ve http://plakiasstoneageproject.com/

İlk Taş devrinde deniz yolculuğu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.