Luna-25’in, 23 Ağustos’ta Ay’a ulaşması bekleniyor. Rus uzay aracının ayın çevresinde seyahati ise yaklaşık 5,5 gün sürecek, ardından yüzeye çıkmadan önce yaklaşık 100 kilometre yörüngede 3 ila 7 gün geçirecek.

Daha önce teknik sorunlar yüzünden defalarca ertelenen bu yolculuk, Moskova’nın yaklaşık yarım asır sonraki ilk Ay’a iniş misyonu olma özelliği taşıyor. Misyonun öncelikli hedefinin yumuşak iniş teknolojilerinin geliştirilmesi, Ay’ın iç yapısının incelenmesi ve su da dahil olmak üzere Ay’da bulunan kaynakların araştırılması olduğu ifade ediliyor.

Rusya’nın 1976’dan bu yana ilk Ay aracı olma özelliğini taşıyan Luna-25’in bir yıl boyunca Ay yüzeyinde çalışması planlanıyor.

Daha önceki inişlerin Ay’ın ekvatorunun yakınında gerçekleştiğini belirten uzay araştırmacıları, yaklaşık 800 kilogram ağırlığındaki dört ayaklı uzay aracının Ay’ın ilk kez güney kutbuna ineceğine dikkat çekiyor.

Moskova’nın insansız uzay aracının Ay’a yolculuğu Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Batı ile ilişkilerinde gerginliğin en üst noktaya ulaştığı bir döneme denk geliyor.

Rusya’nın Luna-25 insansız hava aracı, Ay’a veya yörüngesine bir kozmonot göndermeyi hiçbir zaman başaramayan ve uzay araştırmalarını son derece gizli tutan Sovyet dönemi çalışmalarını tekrar hızlandırma hevesinin önemli bir adımı olarak görülüyor.

Geçen ay Hindistan da Ay’a bir araç göndermişti. Chandrayaan-3, Ay’a yaklaşırken ilk fotoğrafları gönderdi, 23 Ağustos’ta da Ay’a inmesi bekleniyor. Hindistan’ın daha önce Ay’a gönderdiği araç başarısız olmuştu.

Rusya, 47 yıl aradan sonra Ay’a uzay aracı gönderdi yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Pentagon’a yapay zeka teknolojisi konusunda danışmanlık yapan Schmidt, Ukrayna’nın drone teknolojisindeki YZ yazılımı ve GPS rehberliği olmadan çalışan İHA’lar da dahil olmak üzere büyük ilerlemeler yaptığını söyledi. Dronelar gelecekte karada, havada ve denizde mayın temizlemede ve “yapay zeka destekli kamikaze insansız hava araçlarının acımasız sürüleri” oluşturmada belirleyici bir rol oynayacak dedi.

Öte yandan Lübnan’daki Hizbullah, Yemen’deki Husiler, Irak ve Suriye’deki İslam Devleti ve Meksika merkezli uyuşturucu kartelleri dahil olmak üzere İHA’ları ölümcül amaçlarla kullanan devlet dışı aktörlerin sayısındaki artış göz önüne alındığında, drone teknolojisinin hızlanması ve yayılması güvenlik uzmanlarını endişelendiriyor.

Ukrayna’nın inovasyon, eğitim, bilim ve teknolojiden sorumlu başbakan yardımcısı Mikhailo Fedorov, drone üretim ve kullanımı için büyük bir programı devreye soktu. Program, önümüzdeki altı ay içinde 10.000 ek eğitim hedefiyle özel şirketlere geçen yıl 10.000’den fazla drone operatörünün eğitiminde yardımcı oldu. 32 yaşındaki Fedorov, Rusya’nın hava ve topçu gücündeki büyük avantajını dengelemek için Kiev’in keşif ve saldırı uçağı kullanımını en üst düzeye çıkarma çabası olan Ukrayna’nın “Drone Ordusu” programından sorumlu.

Rusya hava kuvvetlerinin Ukrayna’nınkinden 10 kat daha büyük olduğu tahmin ediliyor. Dronelar, Ukrayna’nın konvansiyonel topçularının isabetliliğini artırırken, düşman hatlarının çok gerisindeki hassas hedefleri gözetlemesine ve vurmasına izin verdi.

Gerçi insansız hava araçlarının ateş gücü savaş uçaklarından çok daha az, ancak bu nedenle Kiev, F-16’ları ve ATACMS (Ordu Taktik Füze Sistemi) uzun menzilli füze sistemleri gibi diğer yüksek fiyatlı ürünleri talep etti. Bu arada, yerli bir drone endüstrisi geliştirmek en önemli öncelik.

Kiev merkezli drone üreticisi Warbirds of Ukraine’in kurucu ortaklarından Dmytro Kovalchuk, Fedorov’un ekibinin şirketler ile Savunma Bakanlığı arasındaki drone tedarik sözleşmelerini hızlandırması, süreci “iki yıldan iki aya” indirdiğini söyledi.

İki ülke arasında büyük bir drone savaşı sürüyor. Rusya da elektronik karıştırıcılar kullanarak drone saldırısını önleyici yeni yapay zeka yazılımını devreye sokuyor. Yapay zeka yetenekleri, var olan droneların vurucu kapasitesini bir üst düzeye yükseltiyor. Hedefi hareket etse bile dronenun saldırısından kaçamıyor.

Artan sayıda Ukraynalı insansız hava aracı şirketi tarafından geliştirilmekte olan bu tür yapay zeka teknolojisi, Kiev’in yerel insansız hava aracı pazarında insansız savaşın ölümcüllüğünü hızlandırıyor ve dronelara yenilikçi karakter kazandırıyor.

Hız, uçuş menzili, taşıma kapasitesi ve diğer yeteneklerdeki iyileştirmeler savaş alanında ani bir etki yaratarak Ukrayna’nın geçen hafta bir operasyonda Rus araçlarını imha etmesine, gözetleme noktalarını havaya uçurmasına ve hatta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in değerli Kırım Köprüsü’nün bazı kısımlarını yıkmasına olanak verdi.

Tasarım ve yazılım yeniliklerinin yanı sıra, pilotaj teknik bilgisinin kitlesel olarak yayılması, Ukrayna’daki savaşın çok ötesinde insansız hava araçlarının kullanılma şeklini de etkilemesi muhtemel ve bu durum teknolojik üstünlük yaratıyor.

Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan CNA’da insansız hava aracı uzmanı olan Samuel Bendett, “Bu savaşın her iki tarafında on binlerce insan insansız hava aracı eğitiminden geçtiği için, bu deneyimin çok geniş bir alana yayılması çok muhtemel, dahası kötü amaçlıların bile eline geçme olasılığı var” dedi.

Ukrayna drone geliştirmede müthiş bir laboratuvar alanına dönüştü

Ukrayna Savunma Bakanlığı, Rus elektronik karıştırma teknolojisiyle ilgili bilgileri insansız hava aracı şirketleriyle paylaşarak, ürünlerini dünyanın en gelişmiş elektronik savaş silahlarından bazılarına karşı test etmelerine izin verdi.

Ukrayna’nın savaş çabalarına yardım etmek için Silikon Vadisi’nden Ukrayna’ya transfer olan eski Über yöneticisi Andrey Liscovich, “Batı’da, yalnızca ürününüzü test etmek için bir sinyal bozucuyu ateşleyip spektrumun büyük bölümlerine müdahale edemezsiniz” dedi. “Özel bir lisansa ihtiyacınız var ve buna sahip olduğunuzda bile, bu yalnızca kordonla çevrili dar bir alan için geçerli. Bu nedenle, Ukrayna’nın birinci sınıf bir çözüm geliştirmek için çok gerçek bir fırsata sahip olduğu alanlardan biri bu” dedi.

Drone üreticileri ayrıca ön saflardan sürekli geri bildirim alıyor ve bu da güvenlik açıklarını azaltmak ve ölümcüllüğü artırmak için anında ayarlamalar yapmalarına olanak tanıyor.

Çatışmada insansız hava araçlarının önemini anlamakta yavaş davranan Rusya, son zamanlarda kendi gönüllü insansız hava aracı ordusunu kurarak ve sahaya yeni elektronik karıştırıcı silahlar sokarak yanıt verdi. ZALA Lancet ve İran yapımı Shahed dahil olmak üzere kendi kendini patlatan droneları kullanması, Ukrayna şehirlerini tehdit etti ve Ukrayna’nın karşı saldırısını köreltici önlemler aldı.

Fedorov, Rusya’nın ayda yaklaşık 1000 Ukrayna insansız hava aracını imha ettiğini tahmin ettiğini söyledi. Diğer tahminler, kayıp oranını ayda 10.000 olarak gösteriyor ve Kiev’i, hızla tarihteki en büyük insansız hava aracı savaşı haline gelen bu olayda mürettebatsız hava araçlarının (İHA’lar) üretimini artırmanın yollarını bulmaya itiyor.

Kaynak:

https://www.washingtonpost.com/world/2023/07/26/drones-ai-ukraine-war-innovation/

Ukrayna savaşı yapay zekalı büyük drone savaşlarına dönüştü yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Bir an için gerçekten uzaylıların geldiğini, UFO gözlemlerinin açıklamasının bu olduğunu düşünün. Gelin bu düşüncenin sonuçlarını inceleyelim.

Bir kere, nereden geliyorlar? Malum, diyanet işleri veya saray yapımı gibi masrafları olmayan ülkeler Güneş Sistemi’nde bilinen tüm gezegenlere ve yaşamın evrilebileceği düşünülen kimi uydulara uzay araçları gönderdi. Hiç birinde bırakın uzay üssüne benzer bir manzara görülmesini, henüz en basitinden bir yaşam formu bile tespit edilmedi. Kendi dünyalarındaki varlıklarını bu kadar iyi saklayabilen yaratıklar neden buraya gelince kamuflajı düşürüyorlar?

Ama son yıllarda baş döndürücü hızda keşfedilmeye başlanan başka yıldızların gezegenleri, “ötegezegen”ler var. Belki de ziyaretçilerimiz oralardandır, olamaz mı?

Uzak, çok uzak

Bu fikirdeki sorun şu: Mesafe arttıkça yolculuk zorlaşıyor. Biz insanların bugüne dek geliştirdiği en gerçekçi yıldızlararası keşif projesi geçen Nisan’da açıklandı ve Güneş’e en yakın yıldıza, 4 ışık yılı uzaklıktaki Alfa Erboğa’ya 3 gramlık (yanlış okumadınız, 3 gramlık) minik sondalar göndermeyi öngörüyor. Neden mi? O mesafeyi tam 20 yılda kat edebilecek hızı sadece bu hafiflikteki cisimlere verebilecek enerjimiz var!

Dünya üstündeki bir lazer kaynağınca ışık hızının beşte biriyle uçacak şekilde “tekmelenerek” yola çıkacak olan bu sondacıkların fren yapma imkanı olmayacak, çünkü uzayda hızlanmak için ne kadar enerji harcarsanız yavaşlamak için de o kadarını harcamanız gerekir, ve zavallıcıkların öyle bir yakıt deposuna sahip olmaları söz konusu değil. Komşu yıldızın yanından yıldırım gibi geçip giderken gezegenleri var mı diye şöyle çabuk bir çekim yapıp bize yollamaları planlanıyor, o kadar. (Pek muhtemel değil ama orada birileri varsa ve bizim sondalar o hızla onlara çarparsa bu nasıl bir mesaj olarak algılanabilir, onu da siz düşünün.)

Demem o ki, hemen oralarda, 4-5 ışık yılı ötede bundan 20 yıl önce bizden diyelim 50 yıl ileride bir uygarlık vardıysa eğer, bize gönderebilecekleri araçların öyle atmosferimize girip uçakları takip edebilecek, şehirlerin üzerinde havada asılı durup manevralar yapabilecek şeyler değil, frene basmadan vınn diye geçip giden “nanogemiler” olması daha makul görünüyor.

Yani “UFOlar gerçek!” varsayımını bilimle bağdaştırmaya çalıştığımızda bu ziyaretçilerin bizden öyle biraz değil, çok çok daha ileri bir uygarlıktan gelmiş olması gerekeceği sonucuna varıyoruz. Ya çok daha uzun mesafeleri büyük araçlarla hızlı kat edebilecek ve sonra durabilecek kadar enerjileri var, ya da uzun yolculuklardan sıkılmayacak sabırları. (Aslında insanlığın deneyiminden de görüldüğü gibi, böyle yollara kişinin kendi gitmesindense robot temsilciler yollaması daha ucuz ve güvenli.)

O kadar da uzak değil

Ama mesafeyle ilgili bir kısıt daha var. Bu yabancıların Dünya’da (eğer buna uygarlık denirse) bir uygarlık olduğundan haberdar olup “bir inceleyelim hele” diye geldiklerini düşünürsek, evlerinin fazla da uzakta olmaması gerekiyor. Neden derseniz, bizim gezegende zekâ ürünü bir şeyler olduğuna dair uzaktan görülebilecek ilk emare 1936 yılında aslında istemeden uzaya yaymaya başladığımız televizyon yayınları idi. Hem bu yayınlar, hem de (fiziği gerçekten yanlış bilmiyorsak) uzaylı ziyaretçilerimiz ışıktan hızlı gidemeyeceklerine göre, bizi bu şekilde fark edip gelmişler ise (ki bu olağanüstü derecede zayıflamış TV sinyalini alıp, onu görüntüye nasıl çevireceklerini “insanüstü” şekilde anında keşfedip, sonra da hemen ışığınkine yakın hızlara çıkıp inebilen uzay gemilerine atlayıp yola çıkmış olmalarını gerektiriyor!) taş çatlasa 40 ışık yılı uzaklıkta “oturuyor” olmaları gerekir, bu da gökadamızın çok küçük bir bölümüne denk geliyor. Uygarlığı bırakın, hayatın bu denli küçük bir hacimde iki farklı noktada evrilmesi ne kadar olasıdır, bilemiyoruz.

Ve daha neden o kadar yolu geldikten sonra kendilerini tanıtmadıklarını, dostça veya düşmanca bir şeyler yapmayıp sadece kimi pilotların kafasını karıştırmakla yetindiklerini sormadık bile! Size de bu hikaye giderek tuhaflaşıyor gibi gelmiyor mu?

Mantıklı açıklama

Son zamanlarda neden UFO haberlerinde artış var? Bir yığın basit sebebi olabilir. Eskiden İnsansız Hava Aracı denen şeyler yoktu mesela. Şimdi ortalıkta cirit atıyorlar. Komşu ülkelerde savaşlar sürüyor, ne idüğü belirsiz uçaklar hem oralarda, hem de maalesef sınırın bu yanında arz-ı endam ediyor. Havadaki kalabalığın artması hem masumane “aa, UFO gördüm!” raporlarında artışa yol açabilir, hem de esas sebebin bilinmesini istemeyen otoritelerin kamuoyunda bu türden bir kafa karışıklığından medet umması söz konusu olabilir. (SSCB döneminde gizli tutulması istenen uydu fırlatmalarından sonra böyle söylentiler çıkardı.)

Başka uygarlıkların uzay gemilerinin yakın ya da uzak geçmişte dünyamızı ziyaret ettiğine inanmıyorum. Bu gibi durumlarda pirimiz Carl Sagan’ın meşhur “Olağanüstü iddialar olağanüstü deliller gerektirir” düsturunu esas alırım. Bu kadar şaşırtıcı bir şeye inanabilmem için tanımadığım birilerinin tanıklıkları, sahtesi de yapılabilecek görüntü kayıtları vs. yetmez. Uzaylı istilası gerektirmeyen alternatif açıklamalar bana daha akla yakın geldiğinden onların teker teker çürütülmesini şart koşarım. Size de aynısını tavsiye ederim.

Cem Say / sayster@gmail.com

Uzaylılar geldiyse mertçe çıksınlar ortaya! yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.