Uyuşturucu etkiden, kurutulmuş kenevir yapraklarında, çiçeklerinde ve saplarında bulunan tetrahidrokannabinol (THC) sorumlu. Daha eskilerde kültüre alınan kenevir türleri ve yabani türlerinin birçoğunda THC oranı düşükken, özel olarak haşhaş veya marihuana üretimi için yetiştirilen türlerde THC oranı yıldan yıla artıyor.

THC oranı artıyor

THC içeriğinin 2500 yıl önce de önemli olduğu, Çin’deki Pamir Dağları’nın doğusunda bulunan 10 ahşap tütsü kabının incelenmesiyle ortaya çıktı. Çinli ve Alman bilim insanları bu kapların ne işte kullanıldığını öğrenmek için incelediklerinde, içlerinde kimyasal izleri tam da kenevirle örtüşen sürpriz bileşimler tespit ettiler. Hatta insanların o tarihlerde bile yüksek THC içerikli kenevir türlerini yaktıkları anlaşıldı. Fakat insanların bu türleri kendilerinin mi yetiştirdiği yoksa bilinçli olarak mı topladıkları, ayrıca dumanı ne şekilde içlerine çektikleri henüz bilinmiyor.

İpek yolu etkisi

Tütsü kapları Jirzankal’daki mezarlara ait. Araştırma, kenevir içimi ve yüksek etki maddesine sahip kenevir türlerinin İpek Yolu üzerinde yayılan kültürel geleneklere dahil olduğunu gösteriyor. Tahminlere göre Jirzankal insanları keneviri, ölülerini anmak için daire biçimindeki taş dizileri içinde yakıyorlardı. Kenevir günümüzde uyuşturucu olarak veya tıbbi amaçlı olarak kullanılıyor.

Kaynak: Science Advances

2500 yıl önce uyuşturucu varmış yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Peki, bu uygarlıkları çökerten nedenler nedir? Hangi zamansal döngüler içinde sona eriyorlar? Çöküşleri nasıl gerçekleşiyor?

Batı uygarlığı hangi sarmal içinde? Buna göre 250 yıllık büyük periyodunu bitirdi ve 50 yıllık büyük çalkantılı kısa döngüsü içine girdi. Peki, bu tarihsel saptamalar Batı uygarlığı için de geçerli mi? En kötü senaryo nedir? Hangi nedenler bu çöküşü getiriyor? Çalkantılı dönemlerde neler olacak? İnsanlık kötü gidişleri neden engelleyemiyor? Ulus devletlerin bir geleceği var mı? Nasıl bir dünya yurttaşlık ağı kurulacak?

Kapak konumuz tüm bunları içeriyor. Bir İngiliz bilim yazarının makalesi, büyük ilgi çekti ve bilim dergilerinde geniş yer buldu. Biz de eklemelerle konuyu genişlettik…

Büyük bir proje

Bu sayımızda, geçen hafta sığdıramadığımız Çin’in büyük İpek Yolu projesini okuyacaksınız Bülent Güner’in kaleminden. Gerçekten Çin’in dünyadaki atılımını tamamlayıcı nitelikte büyük bir proje.

Bilim Grafik ve Bilim Foto’yu izliyor musunuz? Foto’da anasının sırtında seyahat eden yavru salyangozlar var. Ama anne salyangozun aşk öyküsü de hayli ilginç… Egzersiz köşemize bakıyor musunuz? Bu hafta, spor içecekleri onca paraya değer mi konusu gündemde!

Doğan Kuban, Leonardo da Vinci bağlamında Türk toplumunu ve geçmişi irdeliyor. Neden Leonardo’ya denk düşecek bir deha bu topraklardan çıkmadı?

‘Yol öfkesi’

ODTÜ Psikoloji Bölümü’nden Bilim Akademisi üyesi Prof. Nebi Sümer Hoca bize arada sırada yazacak. Biliyorsunuz, dergimizde Muzaffer Şerif üzerine yazısını yayımlamıştık. Bu sayımızda “Yol öfkesi: Saldırgan sürücü davranışları” üzerine yazdı.

Tanol Türkoğlu’nun yazısı, “İnanmanın dayanılmaz cazibesi” üzerine. Türkoğlu’nun aylık Dijitalem’ini hiç kaçırmayın. Siber dünyanın ayak izleri üzerinde dolaşıyor! Erdal Musoğlu yüz tanıma teknolojilerini yazdı: Güvenlik ve tehdit iç içe. Yüz tanıma teknolojileri neleri başarıyor? İnternet’in babası, sevgili dostumuz Prof. Mustafa Akgül için PTT pul çıkardı, bunu da not düşelim. Genç HBT sayfamızı atlamayın lütfen!

Daha bir dizi konu

Son sayfamızda çok ilginç bir konu var: Yemen’in Sokotra Adası’ndaki pek görmeye alışık olmadığımız bitkiler! Eşsizliği ile ünlü! Beslenme sayfamızda veganları sevindirecek geniş bir haber yayınlıyoruz: Bali’den Didim’e, neden vegan? Özgür Ulusoy yazdı. Bir haber daha: Zayıflamanın yeni bir yolu: Beyne açlık mesajı ileten sinir geçici donduruluyor!

Ağrı kesicilerin, özellikle hamilelerde bebeğe büyük zarar verdiğini biliyor musunuz. Son araştırmalar ne diyor? Özellikle İbuprofen! Ama parasetamol da hiç masum değil!

Gamze Ertürk soruyor: Müzik sadece ruhun mu gıdası? Alper Raif İpek, bir Netflix dizisi olan La Casa de Papel’in kâğıt mühendisliğini yazdı. Aslıhan Yağcıoğlu “Emziren anneye beslenme önerileri”nde bulunuyor!

Mustafa Çetiner önemli mesajlar içeren bir hasta mektubuna yer veriyor. Müfit Akyos ise ülkemizin geleceğini yaşam, barış ve refah ekseninde inşa edebilmek için gerekli Teknoloji Manifesto’sunu yazıyor. Bahçeşehir Üniversitesi’nden Meltem Bilikmen Columbia üniversitesi’nden Katherine W. Phillips’in “Çeşitlilik bizi nasıl daha zeki yapıyor?” sorusuna verdiği yanıtı dilimize çevirmiş.

HBT geleceğe bakıyor. Geleceği kuruyor ve her hafta beyinleri besliyor.

Destek veren herkese gönül dolusu sevgi ve her şey aydınlık bir toplum ve ülke için.

Kalın sağlıcakla ve sevgiyle!

***

Gençlere 200 HBT aboneliği ve son 30 genç!

İzzettin Silier’in gençler için HBT aboneliği kampanyamız sona erdi! Son 30 öğrencimizin isimlerini paylaşıyoruz. Sevgili gençler, sizlerle birlikte olmaktan mutluyuz, iyi okumalar!

Basılı dergi

Elif Çınar: Adnan Menderes Anadolu Lisesi. Görkem Polat: 9 Eylül Üni. Tıp Fak. Serdar Mısırlıoğlu: YTÜ Kimya. Fatma Nur Öztürk: Turan Erdoğan Yılmaz Fen Lisesi. Halit Erduran: Kastamonu Özel Sınav Temel Lisesi. Emre Doğrubakar: BAU Reklamcılık. Abdullah Doğmuş: Maltepe Üni. Mimarlık. Fatih Turak: 19 Mayıs Üni. Hukuk. Karya Topal: Güneşli Final Ortaokulu. Berfin Çapar: İstanbul Bilim Üni. Tıp Fak. Görkem Polat: 9 Eylül Üni. Tıp Fak. Nermin Bozkurt: Final Okulları. Doğan Kanığ: Final Okulları. Murat Can Altunbaş: Erciyes Üni. Elektronörofizyoloji. Hüsnü İlhan: Necmettin Erbakan Üni. Biyoteknoloji.

Dijital dergi

Yunus Emre Ak: İstanbul Medipol Üni. Anestezi. Şirin Nur Kaptanoğlu: 9 Eylül Üni. BÖTE. Melike Candan: 9 Eylül Üni. Denizcilik İşletmeleri Yönetimi. Buse Kılıçgün: Van 100. Yıl Üni. Fen Bilgisi Öğrt. Ali Deniz Çetintürk: Ortaca Yunus Emre Anadolu Lisesi. Halil Kolatan: Ankara Üni. Fizik. Eren Andıç: İstanbul Üni. Tıp Fak. Sinem Akar: ODTÜ Biyoloji. Sadettin Kalenderoğlu: Sağlık Bil. Üni. Gülhane Tıp Fak. Kardelen Kanığ: BÜ Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi. İsa Sertan Karabıyıklı: BÜ  Elektrik-Elektronik Müh. Ayşe İdil Tanatar: Sakıp Sabancı AL. Asrın Yaylacı: Özel Çağlayan Fen Lisesi. Burak Nayır: İTÜ Elektronik-Haberleşme Müh. Beyza Lüzumlar: Sami Yangın AL.

Dünya “Büyük Uygarlık Çöküşü”nün ikinci sarmalı içine girdi… yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

27 Eylül’de yapılan açılışa Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi YU Hongyang ile Yeditepe Üniversitesi Kurucu ve Onursal Başkanı Bedrettin Dalan katıldı.

Bilgeler aynı yöne yürürler

Hongyang konuşmasında, bilgelerin aynı yöne yürüdüğünü dile getirdi. 4. enstitünün, Atatürk ilkelerine ve laikliğe bağlı, gelişmeye ve yeniliklere açık gençler yetiştiren bu kurumda açılmasından mutluluk duyduğunu söyledi. Çin ve Türkiye’nin İpek Yolu ile başlayan dostluk ve işbirliğini devam ettirdiklerini ekledi.

Nankai Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. YANG Kexin de, Konfüçyüs Enstitüsü’nün kuruluşunun iki ülke arasındaki eğitim, kültür, ticaret ve ekonomik işbirlikleri için köprü olacağını söyledi.

Çin Halk Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu QIAN Bo da, HANBAN tarafından gönderilen kutlama mesajını okudu.

İşbirliği artacak

Bedrettin Dalan, bugün yapılan bilimsel çalışmaların bize insanlar, hayvanlar, bitkiler ve cansızlar dâhil her şeyin bir bütün olduğunu gösterdiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Gerçekte hepimiz biriz. MÖ. 500 yılında Konfüçyüs bunu anlatmaya çalıştı. O zaman Big Bang yoktu. Ama Konfüçyüs bunun farkına vardı: Biz biriz. Barış içinde yaşamak, birbirimizi anlamak zorundayız. Kavga değil, sevgi paylaşmak zorundayız. Sevgiyi paylaşmanın olmazsa olmazı konuşmak, anlaşmak… Anlaşabilmenin temel yolu da karşılıklı olarak dillerimizi öğrenmekten geçiyor. Ne yazık ki Konfüçyüs, 2500 yıl sonra hala anlaşılamadı. Umarım bir gün anlaşılır ve dünya gerçek anlamda kardeşliğe mutluluğa, barışa, sevgiye ve güvene kavuşur. Konfüçyüs’ün barış, kardeşlik anlayışının bütün dünyaya yayılmasını canı gönülden istiyoruz.”

Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl de, “Konfüçyüs Enstitüleri, her iki ülkedeki üniversitelerin, öğrencilerin ve toplumun işbirliklerini artıran çok önemli merkezler. Yıllarca İpek Yolu’nu oluşturmuş iki toplum olarak bundan sonra da bu ilişkilerimizin güçlenerek devamını diliyoruz” diye konuştu.

Açılışta “İpek Yolu ile Bağlanan Dostluk” isimli fotoğraf sergisi gezildi.

Yeditepe Üniversitesi Konfüçyüs Enstitüsü açıldı yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.