The Telegraph’a konuşan Mathew, “Başlangıçta bizim niyetimiz sadece beyin fırtınası yapmaktı ve bu çok saçma görünüyordu. Aslında çok da saçma olmadığını fark ettik” dedi.

Muhtemel operasyonu tarif eden Mathew, “Eğer beyin naklini yapabilirseniz ve beyin ile omuriliği birlikte tutarsanız bu aslında imkansız değil. Omuriliği çıkarırsınız, böylece tüm beyni, omuriliği ve bel sakralını yeni bir vücuda yerleştirebilirsiniz” ifadesini kullandı.

Mathew, tıp bilimindeki gelişmelerin kafa nakline imkan tanıyacağına işaret ederek, “Omuriliği koruyan dura zarını sağlam bir şekilde çıkartmak çok zordur. Birtakım ilerlemeler olacak ancak muhtemelen önümüzdeki 10 yıl içinde gerçekleşecek” diye konuştu.

Kadavralar arası kafa naklinin daha önce yapıldığını hatırlatan Mathew, “Beyin ölümü gerçekleşmiş kadavralardaki kafa nakli ise bir sonraki aşamadır. Operasyon, kas distrofisi hastaları ve organı alınmış kişilere yardımcı olabilir, hatta bireyleri ölümden geri getirebilir” değerlendirmesinde bulundu.

Bilim insanları, 2017’de küçük bir farenin kafasını daha büyük bir fareye yerleştirerek, dünyadaki ilk fare kafası transplantasyonuna imza atmıştı.

Rus bedensel engelli Valery Spiridonov, 2 yıl önce dünyanın ilk kafa nakli operasyonu için gönüllü olmuştu.

Kaynak

Omurilik nakli 10 yıl içinde mümkün olabilir yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

5 milyonu aşkın kişinin tahliye edilmesi ne demek, bir düşünün.

Bu yazıyı yazarken Florida ve Orlando’da yaşayan Türklerden bize gelen özel izlenim ve haberleri duydukça, doğanın öfkesi – gazabı gibi sözlerle olayı ifade etmek gereğini duyduk. Sokağa çıkma yasağı, çıkanları tutuklama, evleri terk et emri, emre uymayanlar için hiç bir sorumluluk alınmayacağı açıklaması, tüm kent pençelerinin tahtalarla çivilenip kapatılması… Türkler diyor ki, bol et alıp kavurma yaptık…

Eskinin küçük rüzgârları, denizcilerin üstesinden gelebildiği, şimdi kasırgaya dönüşmüş. Önünde durmak ne mümkün, temeli olmayan tüm evleri söküp götürüyor, eğer tayfunun kasırganın içine düşmüşse. Doğanın öfkesi ve gazabı demek şüphesiz ki tartışmalı olur; bugünkü bilgilerimiz ışığında, insan faaliyetlerinin de büyük etkisiyle bozulan bir dengeden bahsedebiliriz.

Bunu 1980’li yıllarda, atmosferik yapının ne kadar kırılgan olduğunu anlatmak için Amerikalı matematikçi ve atmosfer bilimcisi, aynı zamanda kaos teorisine büyük katkı yapan Edward Norton Lorenz’in metaforunu anımsayalım: Bir kelebeğin Pekin’de kanat çırpması, New York’ta fırtınalara neden olabilir. Adam karmaşıklık teorisi uzmanı; anlatmak istediği de, atmosferde (veya bir sistemde) “başlangıç verilerinde küçük değişikliklerin, büyük ve öngörülemez sonuçlar doğurabileceği”dir. Atmosferde insanoğlunun olumsuz etkileri, sonuçta daha büyük kasırgalara, yıkıcı etkilere yol açıyor, diyebiliriz. Kaotik yapı büyüyerek ABD’yi kasıp kavuruyor.

Hem daha uzun süre, birbiri ardına ve daha büyük ve yıkıcı.

Umarız atmosfer “rayından çıkmaz”, yoksa çekeceğimiz var! Bu durumu gördükçe, bazı uç noktadaki bilimcilerin dünyanın bugünkü halinin en çok 100 yıl kadar ömrü var sözlerini anımsamamak mümkün değil.

Kalp üretimi

Önceliği atmosferin azgınlığına verdik, çünkü orta vadede sonuçları bizler için çok önemli. Fakat ana kapak konumuz, bilimin çok sıcak bir ilerleyişi: Kalp üretimi! Bilim insanlarının eline sihirli bir araç geçti: 3 D yazıcılar. Biyolojik bilimlerin elinde bu araç 3 boyutlu biyo-yazıcılara dönüştü. Diyorlar ki: “Organlarınız yaşlandığı için ölürsünüz. Eğer organlarınızı yenilemenin bir yolunu bulursak hayatı da uzatmış olacağız. İşte bu çok heyecan verici…”  İnsandan hastalara organ nakli ne yazık ki yetersiz verici nedeniyle sorunu çözmüyor.

Organların yenilenmesi konusunda kök hücre vb. gibi yöntemlerle tam biyolojik organ üretimi bilimin epeydir konusu iken, şimdi de çok hızlı bir teknolojik gelişme oldu. “Dünyada organ nakli sırasında bekleyenlerin bir kısmı ne yazık ki nakledilecek organ bulunmadığı için yaşamını yitiriyor. Şimdilik yalnızca doku örnekleri üretebilen 3D biyo-yazıcılar, başta kalp olmak üzere diğer organları çok da uzak olmayan bir gelecekte üretebilecek.”

Bu umudu büyüttük kapakta!

Bir değerli kayıp

Bilimi dünyamıza yaptığı büyük katkılarla tanınan ve 90 yaşında bile araştırma yapan Prof. Bahattin Baysal’ı yitirdik. Baysal popüler yazılarıyla da dergimize önemli katkılarda bulunmuştu. Baysal’ı yazdık şüphesiz. Tanol Türkoğlu’nun Dijitalem-3 özgün yazısını kaçırmayın. Üstelik Dijital Kültür köşesinde de Myanmar fotoğraflarıyla sahteciliği konusunu da işliyor.

Kuban Hoca kadınların özgürlüğü konusunu kişisel tarihi içinden örneklerle anlatıyor. Mustafa Çetiner, Beşiktaşlı bir köyde yaşadıklarını anlatırken, Müfit Akyos, ekonomik sistemi baştan değiştirecek yeni bir tahrip edici teknolojinin doğuşu beklentisinde.

Diğer ilginç köşelerimizi unutmayın: Etik konumuzda, genetik olarak çocuklara müdahalenin doğru olup olmadığı tartışılırken, artık derginizde sürekli hale getirdiğimiz “İklim değişikliği”nde her hafta bilimsel araştırmaların sonuçlarını, Reyhan Oksay sunuyor.

Hepsini burada sayamayız, HBT çok ilginç konularla dolu yine. Bilginin anahtarı, aydınlanmanın aracı, yarını kurmanın yolu… HBT yaygınlaştıkça, umut da yaygınlaşacak.

Her Cuma bizlerle olun ve okutun… Sevgiyle kalın.

Sokağa çıkma yasağı, tutuklama, pencereler iptal yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Ergun’un karaciğer nakli fotoğrafları, o dönemin çok ünlü, büyük boy ve bol fotoğraflı haber dergisi Life’da kapak olmuştu. Ergun yabancı ajanslara çalışıyor ve büyük işler başarıyordu. Ermeni teröristlerin Fransa Orly’ye saldırısında yaralanmıştı. Ülkemizde yetişen çok iyi bir gazeteci ve fotoğrafçıydı. Starzl ve Münci Bey’in karaciğer ameliyatlarından 5 bin fotoğraf çekmişti.

Sonuç olarak özgün bir söyleşi ve haber bu haftaki HBT’nin ana konusunu oluşturdu.

Karaciğer nakli deyip geçmeyin. Bugün gelinen nokta, yüz binlerce insanın hayatının kurtarıldığı büyük bir cerrahi sektör. Yalnızca bu kadar değil! Büyük bir tıp araştırma alanına kapı açtı. Bedenin, yabancı organları reddetmesinin önü alınmalıydı. Bugün bu amaca yönelik olarak kullanılan çok sayıda ilaç, bu sayede geliştirildi.

Bugün “organ nakli”, özellikle böbrek söz konusu olduğunda ülkemizde yaygın yapılıyor. Yüz nakli bile! Münci Kalayoğlu, bunu dünyada başaran ilk Türk bilimci oldu. Ülkemizde ilk karaciğer nakline ise Mehmet Haberal imza atacaktı.

İki nakil sihirbazı, Starzl ve Kalayoğlu’nu saygıyla ve Ergun’a sevgiyle bu söyleşiyi sunuyoruz… “Ustalara saygı!”

Trump görevden alınabilir mi?

 Dergimiz yine dolu dolu. Amerika’da psikiyatristler Trump’ın görevden alınması konusunu tartışıyor! Ne kadar mümkün? İlgiyle okuyun.

Doğan Kuban, aydınlanma konusuna bilim ve doğa açısından yeni bir yaklaşımda bulunuyor. Hiç kaçırmayın bu bakış açısını! Bozkurt Güvenç bir zamanlar Amerikalıların ne büyük övgülerle Türkiye’ye yaklaştıklarını anımsatıyor. Size bilim ve beslenme sayfamızı önemle anımsatırız. Burada bilimin son bulgularının düzenli olarak size sunuyoruz. Bu hafta, kahve ve yararı ve kilo vermede oruç mu geleneksel diyet mi konusu işleniyor. Bu arada sağlık sayfamızda sigara kullanımıyla ilgili yeni bulguları okuyacaksınız.

Bilim ve Üniversite sayfamızda 27 Mayıs’ta başlayacak çok önemli bir sempozyum üzerine yazı var: Ülkemiz için bilim eğitiminin önemi… Bilim-Kültür ve Eğitim sayfamızda geçen sayıda başlayan “İnsan davranışlarına matematiksel yaklaşım” başlıklı ilginç yazının ikincisini okuyacaksınız. Ayrıca “Bilişim teknolojilerinin cerrahi eğitim alanına dokunuşu” başlıklı yazının da ikincisi, 23. sayfamızda.

Bayram Ali Eşiyok, Türkiye elektrikli otomobil üretebilir mi diye soruyor ve konuyu irdeliyor. Tabii ki! Ama ne yapmalı?

Ülkemizde ay geçmiyor ki çeşitli kurumlar farklı alanlarda öğrencileri ve üniversitelileri başarıya teşvik için ödüller koymasın ve yarışmanın sonuçlarını açıklamasın. “Buluşlarıyla fark yaratan gençler” başlığı altında topladığımız haberde ödül kazanan ve buluş yapanların bir dökümünü bulacaksınız.

NETAŞ İnovasyon Ödülü

Bu arada, habere koyamadık, buradan duyuralım: NETAŞ’ın açtığı “50.Yıl Üniversitelerarası İnovasyon Yarışması”nda finale kalan projeleri değerlendiren jüriye HBT olarak biz de katıldık. NETAŞ CEO’su Müjdat Altay, TTGV Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Ultav, Yatırımcı İzi Kohen, Stratagem Partneri Barhan Önce, NETAŞ Savunma Sanayi Direktörü Ömer Aydın ve HBT’den Orhan Bursalı’nın oluşturduğu jüri, birinciliği Özyeğin Üniversitesi’nden Kadir Onur Akbal’a verdi. Gebze Teknik Üniversitesi’nden Burak Gündüz mansiyon aldı. Her ikisi de ödüllü projelerini Wesley Clover Kanada’da tanıtacak ve bir hafta araştırma yapacak.

Başka? Bazı köşelerimizi duyuralım: “Beyin ne kadar mükemmel”, köşesindeki yazı “Uyum sağlamaya meyilliyiz”… Beyinle ilgili başka bir dizi sürüyor, bu hafta: “Bilincin fiziksel kaynağı bulundu!”… Yeni bir köşenin ilk yazısı: “Susayınca ne içmeli?”

Tanol Türkoğlu Dijital Kültür’de “Kibir cahile yakışır” derken, Müfit Akyos, “Ulusal yenilik sisteminin başarısızlığı” ve nedenlerini kaleme aldı. En çok başarılı olmamız gereken alan!

Daha önce kapaktan duyurduğumuz SESAME Projesi hayata geçti. Projenin içinde olan Ercan Alp, Türkiye’nin de dâhil olduğu Ortadoğu’nun ilk X-ışını kaynağı Sinkrotron’un açılışını yazdı.

Derginin içindekilerini yaza yaza bitiremiyoruz. Burada keselim 

Her Cuma geleceği inşa edeceğiz. Unutmayın Cuma, beyin besleme günü başlıyor…

Sevgiyle kalın.

***

HBT 1. yıl cilt fiyatları belirlendi

İlk duyurumuzdan bu yana merakla arayan okurlarımıza teşekkür ederiz. Gelen talepler üzerine Herkese Bilim Teknoloji dergimizin 1 yıllık sayılarını iki cilt halinde toplamaya karar verdik. Elimizde kalmayan bazı sayıları yeniden bastıracağımız için, cilt fiyatlarını tek: 150 TL, çift: 300 TL olarak belirledik. İki cilt toplam 53 sayıdan oluşur ve KDV dahildir. Kargo masrafı alıcıya aittir. İsteyen okurlarımız, Kadıköy’deki ofisimize gelerek de ciltleri alabilecek.

Ciltler hazır olduğunda ilan edeceğiz. Duyurumuzu bekleyin.

İletişim: 0216 449 99 42 / info@herkesebilimteknoloji.com

Ustalara büyük saygı: Karaciğer naklinin dehası Starzl ve Münci Kalayoğlu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.