Ne sevindirici haber dedik! 6 büyüklüğünde bir depremin yaratacağı tahribat, 6,5 veya 7 üzeri büyüklükte bir depremle kıyaslanamayacak kadar azdır. İstanbul bir büyük depremi kolay atlatır anlamına gelir! İyimser olalım!

Tabii ki hemen eski bilgilerimiz ve şüphelerimiz devreye girdi. Marmara’da en ciddi ve uluslararası nitelikte araştırmaları yapan bilim insanlarına göre, beklenen depremin büyüklüğü daha fazlaydı.

Bu işin has adamı, bahsettiğimiz tüm araştırmaların içinde olan Prof. Dr. Celal Şengör’e başvuralım dedik. Epeydir sesi çıkmıyordu, hem böylece kendisinden son durum hakkında da bilgi almış olurduk.

Tabii ki meslektaşı Caner İmren ile birlikte makaleyi yazıp gönderdiler. İki önemli noktayı vurguluyorlardı, ilki zaman ile ilgili: “1939’dan beri olan büyük depremler arasındaki zaman aralığı 2 ila 32 yıl arasında değişmiştir. İstanbul depremi de 1999’dan sonraki 30 yıl içinde, yani 2029‘da olabilir; 2030’da olabilir; 2031’de olabilir. Ama bunlar çok kaba, bilimsel olmayan tahminlerden öteye geçemez. Deprem bu yazıyı okuduğunuz gece de olabilir, 50 sene sonra da olabilir.”

İkincisi ise, Şengör ve arkadaşları gerçekleşebilecek en kötü olasılığa dikkat çekiyorlar: 160 km’lik fay kırılırsa meydana gelecek depremin büyüklüğünün en çok 7,6 olması gerekiyor.

Çok daha zengin ayrıntılar, harita ve resimler dergimizde…

Hepimizi yakından ilgilendiriyor ve umarız en kötü olasılık hiçbir zaman gerçekleşmez!

Doğan Kuban da İstanbul depremini yazdı. Ama bu kez, depremde suyolunun, yani denizlerin nasıl kullanılabileceği üzerinde durdu.

Yazarlarımızdan çok önemli makaleler

Bayram Ali Eşiyok, bu kez minicik bir ülke olan Hollanda’nın nasıl oluyor da, Türkiye’nin asla rüyasında bile göremeyeceği bir tarım üretimi ve kazancı elde ediyor. Karşılaştırmalar yapıyor. Bu yazıyı okuyunca, bizde tarımdan sorumlu bir iktidarın olmadığını veya pek çok şeyin tarımı yok etmek üzere hareket ettiğini düşüneceksiniz.

Ali Akurgal, iktidarın epey bir süredir dayattığı yerli otomobil üretimine başta bir açıdan yaklaşıyor ve fark yaratacak ve rekabet üstünlüğü sağlayacak bir otomobil için bir yol haritası denemesi yapıyor! Dijital Kültür köşesi yazarımız Tanol Türkoğlu’nun konusu Dijital Bağış…

Üniversite sayfalarımızda bakıyoruz: Özellikle bina yıkımları sonucu bir sağlık sorunu ortaya çıkartan aspestli binalar üzerine, aspest minerali anlatılıyor İKÜ sayfasında. Atılım’ın sayfasında çok önemli bir başka konu var: Düşünce, Dil ve Öğrenme üzerine… Üniversite ve Bilim sayfamızda: Sağlıkta dönüşüm ve Şehir Hastaneleri konusu ele alınıyor.

Bu arada portalımızda ön haberini koyduğumuz Fas’ta bulunan fosillerin bizlerin geçmişini 100 bin yıl daha geriye götürdüğü ilginç haberini, tüm ayrıntısıyla hazırladık.

Bizi çok sevindiren bir konu, liselerde gençleri bilime ve üretmeye yönelten gelişmeler. Bu kapsamda Bahçeşehir Fen ve Teknoloji Lisesi’nin dinamik öğrencileriyle bilim ve teknoloji üretimi üzerine konuşmaları okuyacaksınız: Bilime koşuyoruz!

Gelelim bilim ve beslenme sayfamıza: kilo vermede en etkili olan nedir? Dergide okuyun lütfen…

Salih Murat Uzdilek HBT Dijital Abonelik bursu:

İki sayı önce ilan ettiğimiz, HBT yazarı ve okuru bir bilim insanımızın Uzdilek adına koyduğu 10 adet HBT Dijital Abonelik bursuna 45’in üzerinde başvuru oldu. Burs koyan bilim insanımız, başvurunun çokluğu karşısında, çevresinin imkânlarını da zorlayarak burs sayısını 20’ye çıkardı, “bu gençlerimizden bir veya iki tanesinin bilime yönelmesi bile bizim için büyük bir kazanç olacak” notuyla. Başka coşkulu cümleler de yazdı, ama biz sadece bu özveri için teşekkürlerimizi sunalım.

10 lise ve 10 üniversite öğrencimizi belirledik. İsimlerini dergimizde açıklıyoruz.

Bu bilim insanımız başkalarına öncü oldu. İki HBT okuru da, toplamda 4 öğrenci için Uzdilek Bursu’na katıldıklarını açıkladı. Böylece Uzdilek bursu 24 öğrenciye verilecek.

Şimdi elimizde başvurup da HBT bursu alamayan veya almak için bekleyen 20 öğrencimiz daha var. Onların da aboneliklerini gelecek burslarla kısa sürede gerçekleştireceğimize inanıyoruz.

Sevgiyle kalın, HBT’de kalın, çünkü HBT yarınlar, yarınları inşa ve geleceğimiz demek.

Beklenen deprem ve Celal Şengör’ün önemli tahminleri… Ve HBT Dijital Abonelik bursları belli oldu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

11. günde kurtarma çalışmalarına Özel Bahçeşehir Fen ve Teknoloji Lisesi robotik takımı INTEGRA ve Özel Bahçeşehir Anadolu Lisesi robotik takımı Adroit Androids de dahil olmuş ve köpeği kurtarmak için bir robotik kol geliştirmişlerdi.

Kuyu adı verilen köpek, herkesin desteğiyle kurtuldu. Robotik takımlarına ise tebrik mesajları yağdı!

Biz de Herkese Bilim Teknoloji olarak bu cesur ve aydınlık gençlerle hem kurtarma süreci hem de diğer bilimsel çalışmaları ve başarıları üzerine konuştuk.

Özverili çalışmanız medyada büyük yankı buldu. Kuyu köpeğin kurtarılma sürecini bir de sizden dinlemek istiyoruz. Robotik kol için nasıl bir teknoloji kullandınız?

Yavru köpeğin artezyen sondaj kuyusuna düşmesi bizi oldukça derinden etkiledi. Haberi duyduğumuz anda alanda çalışan ekiplere yardım etmek ve Kuyu’yu kurtarmak için bir robotik kol üzerinde çalışmaya başladık.

Öncelikle iki takımın sekiz üyesi olarak robotik laboratuvarlarımızda köpeğe zarar vermeden kurtaracak tasarımı kararlaştırdık. Çok hızlı organize olarak 2 saat içinde alüminyum profiller üzerine bir kızılötesi görüntü alma sistemi ve pnömatik hareketli kollar ekleyerek bir kıskaç geliştirdik. Okul müdürümüzün yardımıyla robotik kolumuzu alarak olay yerine 23.45 civarı ulaştık. 40 metre derinlikteki çukura “Kuyu” adını verdiğimiz robotik kolumuzu başarıyla indirdik ve çalıştırdık. Hem görüntü almayı hem de köpeği ürettiğimiz robotik kolla kavramayı başardık ancak hava tanklarında çıkan bir sorun nedeniyle köpeği tahliye etme işleminden vazgeçtik. Bu problem kıskacın köpeği yeterli basınçla kavrayamamasına neden olabilir ve köpeğe zarar verebilirdi.

AFAD yetkilileriyle beraber Bahçeşehir’deki okulumuza dönerek laboratuvarımızda robotik kolumuzda bazı değişiklikler yaptık. Yeni hava tankları, pnömatik sistemlerle desteklediğimiz, iki eksende hareket ve uzama kabiliyeti olan yeni kolumuzu AFAD yetkilileriyle test ettik ve eksikliklerini giderdik. Sabah 5.30 sularında tekrar hazırlanıp yola çıktık; yoldayken de Kuyu’nun AFAD, TTK, itfaiye ve belediye tarafından kurtarıldığını öğrendik.

Bu güzel haber bizi çok sevindirdi, asıl amacımız o canın kurtarılmasıydı ve kimin yaptığının bizim için hiçbir önemi yoktu. Bunun yanı sıra FRC (FIRST Robotics Competition) takımları olarak teknik bilgimizi gerçek hayatta bir canı kurtarmak için kullanmak ve faydaya dönüştürmek bize ayrıca gurur verdi.

Birikiminizi neye borçlusunuz? Katıldığınız yarışmalar var mı?

Robotik kolu üretirken kullandığımız 6 yıllık bilgi birikimimizin kaynağı FRC yarışması (FIRST Robotics Competition) oldu. Bu yarışma, yaşları 14-18 arasında değişen gençlerin yoğun katılımıyla 1992’den beri ABD’de gerçekleştiriyor.

Yarışmada, her yıl farklı bir tema açıklanıyor ve takımların temaya göre şekillendirilmiş yarışlarda performans sergileyecek bir robotun mekanik tasarımı, elektronik tasarımı ve yazılımını tamamlayıp üretim sürecini sonuçlandırmaları için altı hafta süre tanınıyor. Turnuva sırasında takımlar üçlü müttefikler oluşturarak o senenin oyununu oynuyorlar. FRC, lise öğrencilerinin kendi robotlarını inşa etmelerine imkan sağlamanın yanı sıra, pek çok 21. yüzyıl yeteneğini de edinmelerini sağlayacak değerlendirme kriterleri öne sürüyor. Kuruluş, robot yapımı sayesinde bilimi sevdirmeye ve bilime özendirmeye dair pek çok yeniliği kapsayan vizyonunu hayata geçiriyor. Bunu yaparken de gençleri “gerçek yaşam mühendisliği” yolunda eğitmek için çeşitli değerlendirme yöntemlerinden yararlanıyor. Yarışmacıların bilimsel aklı yaymak üzere yaptığı her çalışmanın dikkate alındığı şampiyonluk ödülü, takımın ürettiği robottan bağımsız olarak teknolojinin gelişmesine, yıl boyunca yaptıkları çalışmalarla nasıl katkıda bulunduklarına göre değerlendiriliyor.

INTEGRA ve Adroit Androids olarak bugüne kadar nasıl başarılar elde ettiniz?

INTEGRA, yarışmanın en prestijli ödülü olan şampiyonluk ödülünü, yani Chairman’s Award’u, ülkemize kazandıran ilk ve tek Türk takımı oldu, ayrıca Dünya Şampiyonası’nda bayrağımızı gururla dalgalandırdı. Geçtiğimiz yıllarda Judges Award ve Team Spirit Award gibi ödüller kazanarak da ülkemizi ABD’de gururla temsil etti.

Adroit Androids ise ilk senesinde Rookie All Star ödülünü kazanarak Dünya Şampiyonası’na gitmeye hak kazandı. Burada da Rookie Inspiration ödülünü kazanarak şampiyonada ödül alan ilk ve tek Türk takımı oldu.

Ülkemizde bilim ve teknolojinin gelişmesi için neler yapılabilir?

Biz, ulu önderimiz ve başöğretmenimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir” sözünü benimseyerek bu doğrultuda elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz. Ezberci eğitimin yerine uygulamalı eğitimin ön planda olduğu STEAM, yani Science (Bilim), Technology (Teknoloji), Engineering (Mühendislik), Art (Sanat) ve Mathematics (Matematik) eğitim modeli doğrultusunda çeşitli projeler üzerine çalışıyor ve geliştirdiğimiz ürünler için patent başvurularında bulunuyoruz. Bilim ve teknolojinin ülkemizin gelişmesi için en önemli faktörlerden biri olduğuna inanıyor, bunun için de kısıtlı imkanları olan kişilerin de bu olanaklara sahip olması için çalışıyoruz.

Diyarbakır’dan Bursa’ya kadar birçok ilde bilimi ve teknolojiyi yaymak için Bilim Tırı, Bilim Müzesi, Bilim Tüneli ve Türkiye’deki ilk STEAM Bienali gibi birçok geniş çaplı projeler hazırlıyoruz. Bilimin, teknolojinin daha çok yayılması ve her kesimden insanın hayatına dokunabilmesi için çalışıyor ve aydınlık bir geleceğe bu yollardan gidileceğine inanıyoruz. Bu uğurda bize inanan ve destek veren herkese çok teşekkür ederiz.

Hazırlayan: Cemre Yavuz

Bahçeşehirli öğrenciler: “Önemli olan Kuyu köpeğin kurtulması” yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.