Bir süredir hücre araştırmalarının “Hücre Bilimi” adıyla anılmaya başlandığını duyurmuştuk dergimizde. Şimdi ise devasa bir projenin başladığını belirtelim: Bedenimizdeki tüm hücrelerin kimliği çıkartılıyor. Dünya çapında bilimcilerin katıldığı bir proje bu. Tüm hücrelerin özellikleri moleküler düzeyde saptanacak ve kayıtlara düşecek. Yani tüm hücrelerin atlası çıkartılmaya başlandı: Human Cell Atlas. Hücreler içindeki müthiş karmaşık ve muazzam enformasyona ulaşılmış ve bunlar bilgiye dönüştürülmüş olacak.

Böylece hem hücreler üzerinde moleküler düzeyde araştırmalar, gerektiğinde “düzeltmeler” vb. yapılabilecek, ama hepsinden belki de daha önemlisi, doktorlar için hastalıkları anlamada, tanı koymada ve tedavide yeni bir çağ başlayacak: Son derece duyarlı ve kesin bir tıp çağına geçiyoruz.

Hücrelerin üç boyutlu haritaları ile bedendeki tüm sistemlerin birbiriyle ilişkileri ve etkileşimleri anlaşılacak. Bu muazzam işi kapak konumuz olarak inceliyoruz.

Yapay Kalp Pompası: Büyük başarı

Bilim insanlarımız yıllardır üzerinde çalıştıkları ülkemizin ilk yapay kalp pompasını üretecek aşamaya geldiler. Şüphesiz ki çok disiplinli bir araştırma, cerrahı, doktoru, mühendisi hepsi bir arada…  Prof. Dr. Deniz Süha Küçükaksu ile Prof. Dr. İsmail Lazoğlu ve arkadaşları, yıllardır üzerinde çalıştıkları yapay kalp pompasını hayvanlarda başarılı deneme aşamasına kadar geliştirdiler ve insana uygun tüm parametrelere eriştiler. Son aşamadalar. Türkiye’de üretimi %75 daha ucuza mal olacak, yılda 750 milyon TL bir tasarruf söz konusu…

Hepsinden önemlisi, yapay kalp pompasında Türkiye dünyada 4. ülke olacak. Neden sevinmeyelim ülkemizin bu dinamik insan gücüne?! Yazının ayrıntıları içeride…

Kanserde sigara etkeni %30

Tanol Türkoğlu’nun sevimli Dijitalem’i bu sayımızda var, sanal dünyanın önemli sorunları ve konuları üzerinde bir gezinti. Köşe yazısında ise “Şirketlerin tepe yöneticisi birer yazılım olabilir mi?” diye soruyor.. İlginç! Mustafa Çetiner çok önemli bir konuyu köşesine taşıdı, üstelik yepyeni bilgilerle: Kanser riskinin azaltılması ve kanser sayısındaki düşüşler. Kanser riskinde en büyük etken sigara: %30. Aşırı kilonun payı %8! Mutlaka okuyun.

Ali Akurgal gelecekte İstanbul’da ulaşımı yazdı. Yazıda “Self Taksi” konusuna dikkatinizi çekeriz. Tınaz Titiz’in yazısı önemli, okuyun: Sözcükler tüm çatışmaların nedenidir diyor ve anlamaya çalışmanın en büyük ibadet olabileceğine vurgu yapıyor. Evet, anlamaya çalışmak!

Tabii ki Doğan Kuban! Ya çağdaş teknolojiye ortak olacağız ya da ekonomik köle olarak hayatımızı sürdüreceğiz, diyor ve aydınları bunu halka anlatmaya davet ediyor. Ahmet Yavuz, 17 bin meyve ağacının nasıl heba olduğuna ilişkin bir deneyimini paylaşıyor.

Çılgın kız Canan ve Rahmi Koç Bilim Ödülü Daron Bey’e

ABD’de de ürettikleriyle tüm dünyada kendisinden bahsettiren Canan Dağdeviren yine sayfalarımızda: “Bana çılgın Türk kızı” dediler diyor ve yapamazsın sözüne aldırmadan nasıl başardığını anlatıyor.

Koç Üniversitesi Rahmi Koç Bilim Ödülü ikinci kez verildi, ilkini Prof. Dr. Aydoğan Özcan almıştı. Bu kez Prof. Dr. Daron Acemoğlu’na! Daron Bey, Özlem Yüzak’a dünyanın içinde bulunduğu yeni koşulları anlattı ve Türkiye’nin ne yapması gerektiği konusunda düşüncelerini paylaştı. Karamsarlıktan kurtulmanın tüm dünya için çıkış yolu, devletin-iktidarların sivil toplumla bağlarını güçlendirmesi.

Daha çok yazı var burada dillendiremediğimiz. Bugün Cuma beyin besleme günü. Türkiye’nin aydınlık geleceği için HBT’yi yayacağız…

Gelecek Cuma’ya kadar sevgiyle kalın, HBT ile olun.

Yeni bir çağ: 35 trilyon hücremizin atlası çıkartılıyor yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Ödül programı, Türkiye’yi tüm dünyada başarıyla temsil eden, genç yaşlarında alanlarındaki gelişmelere yön veren, birer lokomotif vazifesi üstlenmiş bilim insanlarımızı özverili çalışmaları nedeniyle kutlamak ve onları teşvik edebilmek amacıyla oluşturuldu.

Program kapsamında bu yıl ilk kez verilen ödül, “Fen, Mühendislik ve Tıp” alanında dünya çapında ses getiren çalışmaları ile Prof. Dr. Aydoğan Özcan’ın oldu. 5 Aralık Pazartesi akşamı gerçekleştirilen törende, Özcan ve çalışmaları hakkında kısa bir film de gösterildi.

Özcan, hesaplamalı görüntüleme, mikroskopi ve fotonik alanlarında üst düzey temel bilimsel çalışmalarının yanı sıra teletıp, mobil algılama ve teşhis uygulamaları konusunda yenilikçi teknolojiler geliştirdiği için ödüle layık görüldü. Halen Kaliforniya Üniversitesi (Los Angeles) ve Howard Hughes Sağlık Enstitüsü’nde profesör olarak görev yapan Prof. Dr. Aydoğan Özcan, başarılı çalışmaları nedeniyle 2012 yılında Popular Science dergisi tarafından dünyanın en parlak 10 bilim insanı arasında gösterilmişti.

Törende konuşma yapan Ömer M. Koç, şunları söyledi: “Amacımız, ülkemizde uluslararası nitelikte, yaratıcı, bağımsız ve objektif düşünebilen liderlik vasıflarına sahip yetkin mezunlar verecek; özgür düşünceyle bilimin sınırlarını zorlayarak, Türkiye ve insanlığa hizmet edecek örnek bir üniversite kurmaktı. Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün ’Cumhuriyet sizden fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister…’ sözünü düstur olarak kabul edip yıllar içinde bilimsel ve akademik çalışmalarıyla hür düşüncenin beşiği hâline geldi. Günümüzde ülkelerin sınırları olsa da; bilgi sınır tanımıyor. Sınırların kalktığı dijital çağda, dünyanın herhangi bir yerindeki bilimsel çalışmayla elde edilen bilgi ve teknolojik gelişme, tüm dünyaya ışık tutuyor. Bizlere düşen de, insanlık için bu denli önemli bilgiyi üreten, bunun için yılmadan çalışan tüm bilim insanlarına, bilime gönül verenlere gerekli zemini oluşturup, icap eden desteği vermektir.”

Bu yılki Seçici Kurul’da, dünyanın en önemli kurumlarından Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil (Harvard Üniversitesi), Prof. Dr. İlhan Fuat Akyıldız (Georgia Teknoloji Enstitüsü), Prof. Dr. Ali Erdemir (Argonne Ulusal Laboratuvarı), Prof. Dr. Ataç İmamoğlu (ETH Zurich) görev yaptı.

Prof. Dr. Aydoğan Özcan kimdir?

Kaliforniya Üniversitesi (Los Angeles) ve Howard Hughes Sağlık Enstitüsü’nde profesör olarak görev yapan Aydoğan Özcan, Kaliforniya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’ne bağlı Biyo-ve Nano-Fotonik Laboratuvarı’nı yönetiyor ve Kaliforniya Nano Sistemleri Enstitüsü’nde yardımcı direktör olarak çalışmalarını yürütüyor. 33 adet yayımlanmış patenti ve 20’den fazla onay bekleyen patent başvurusu olan Özcan’ın bir kitabı ve önde gelen hakemli dergi ve konferanslarda yayımlanan 450’den fazla makalesi bulunuyor.

Uluslararası Fotonik Topluluğu (SPIE), Amerikan Optik Topluluğu (OSA) ve Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) asli üyesi olup, hesaplamalı görüntüleme, algılama ve tanı konularına yaptığı üstün katkılardan dolayı:

“US Presidential Early Career Award for Scientists and Engineers”, “International Commission for Optics Prize”,  “Photonics Society Early Career Achievement Award”, “Biophotonics Technology Innovator Award”, “Army Young Investigator Award”, “NSF CAREER Award”, Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) tarafından verilen “NIH Director’s New Innovator”, “Navy Young Investigator”,  “Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü Fotonik Topluluğu Genç Araştırmacı Ödülü”, “National Geographic Emerging Explorer”, “National Academy of Engineering, Grainger Vakfı Frontiers of Engineering Ödülü” ve “MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) 35 Yaş Altı Araştırmacı” ödülü gibi alanlarında en prestijli ödüllere layık görülmüştür.

Rahmi M. Koç Bilim Ödülü Prof. Dr. Aydoğan Özcan’a yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.