Ne sevindirici haber dedik! 6 büyüklüğünde bir depremin yaratacağı tahribat, 6,5 veya 7 üzeri büyüklükte bir depremle kıyaslanamayacak kadar azdır. İstanbul bir büyük depremi kolay atlatır anlamına gelir! İyimser olalım!

Tabii ki hemen eski bilgilerimiz ve şüphelerimiz devreye girdi. Marmara’da en ciddi ve uluslararası nitelikte araştırmaları yapan bilim insanlarına göre, beklenen depremin büyüklüğü daha fazlaydı.

Bu işin has adamı, bahsettiğimiz tüm araştırmaların içinde olan Prof. Dr. Celal Şengör’e başvuralım dedik. Epeydir sesi çıkmıyordu, hem böylece kendisinden son durum hakkında da bilgi almış olurduk.

Tabii ki meslektaşı Caner İmren ile birlikte makaleyi yazıp gönderdiler. İki önemli noktayı vurguluyorlardı, ilki zaman ile ilgili: “1939’dan beri olan büyük depremler arasındaki zaman aralığı 2 ila 32 yıl arasında değişmiştir. İstanbul depremi de 1999’dan sonraki 30 yıl içinde, yani 2029‘da olabilir; 2030’da olabilir; 2031’de olabilir. Ama bunlar çok kaba, bilimsel olmayan tahminlerden öteye geçemez. Deprem bu yazıyı okuduğunuz gece de olabilir, 50 sene sonra da olabilir.”

İkincisi ise, Şengör ve arkadaşları gerçekleşebilecek en kötü olasılığa dikkat çekiyorlar: 160 km’lik fay kırılırsa meydana gelecek depremin büyüklüğünün en çok 7,6 olması gerekiyor.

Çok daha zengin ayrıntılar, harita ve resimler dergimizde…

Hepimizi yakından ilgilendiriyor ve umarız en kötü olasılık hiçbir zaman gerçekleşmez!

Doğan Kuban da İstanbul depremini yazdı. Ama bu kez, depremde suyolunun, yani denizlerin nasıl kullanılabileceği üzerinde durdu.

Yazarlarımızdan çok önemli makaleler

Bayram Ali Eşiyok, bu kez minicik bir ülke olan Hollanda’nın nasıl oluyor da, Türkiye’nin asla rüyasında bile göremeyeceği bir tarım üretimi ve kazancı elde ediyor. Karşılaştırmalar yapıyor. Bu yazıyı okuyunca, bizde tarımdan sorumlu bir iktidarın olmadığını veya pek çok şeyin tarımı yok etmek üzere hareket ettiğini düşüneceksiniz.

Ali Akurgal, iktidarın epey bir süredir dayattığı yerli otomobil üretimine başta bir açıdan yaklaşıyor ve fark yaratacak ve rekabet üstünlüğü sağlayacak bir otomobil için bir yol haritası denemesi yapıyor! Dijital Kültür köşesi yazarımız Tanol Türkoğlu’nun konusu Dijital Bağış…

Üniversite sayfalarımızda bakıyoruz: Özellikle bina yıkımları sonucu bir sağlık sorunu ortaya çıkartan aspestli binalar üzerine, aspest minerali anlatılıyor İKÜ sayfasında. Atılım’ın sayfasında çok önemli bir başka konu var: Düşünce, Dil ve Öğrenme üzerine… Üniversite ve Bilim sayfamızda: Sağlıkta dönüşüm ve Şehir Hastaneleri konusu ele alınıyor.

Bu arada portalımızda ön haberini koyduğumuz Fas’ta bulunan fosillerin bizlerin geçmişini 100 bin yıl daha geriye götürdüğü ilginç haberini, tüm ayrıntısıyla hazırladık.

Bizi çok sevindiren bir konu, liselerde gençleri bilime ve üretmeye yönelten gelişmeler. Bu kapsamda Bahçeşehir Fen ve Teknoloji Lisesi’nin dinamik öğrencileriyle bilim ve teknoloji üretimi üzerine konuşmaları okuyacaksınız: Bilime koşuyoruz!

Gelelim bilim ve beslenme sayfamıza: kilo vermede en etkili olan nedir? Dergide okuyun lütfen…

Salih Murat Uzdilek HBT Dijital Abonelik bursu:

İki sayı önce ilan ettiğimiz, HBT yazarı ve okuru bir bilim insanımızın Uzdilek adına koyduğu 10 adet HBT Dijital Abonelik bursuna 45’in üzerinde başvuru oldu. Burs koyan bilim insanımız, başvurunun çokluğu karşısında, çevresinin imkânlarını da zorlayarak burs sayısını 20’ye çıkardı, “bu gençlerimizden bir veya iki tanesinin bilime yönelmesi bile bizim için büyük bir kazanç olacak” notuyla. Başka coşkulu cümleler de yazdı, ama biz sadece bu özveri için teşekkürlerimizi sunalım.

10 lise ve 10 üniversite öğrencimizi belirledik. İsimlerini dergimizde açıklıyoruz.

Bu bilim insanımız başkalarına öncü oldu. İki HBT okuru da, toplamda 4 öğrenci için Uzdilek Bursu’na katıldıklarını açıkladı. Böylece Uzdilek bursu 24 öğrenciye verilecek.

Şimdi elimizde başvurup da HBT bursu alamayan veya almak için bekleyen 20 öğrencimiz daha var. Onların da aboneliklerini gelecek burslarla kısa sürede gerçekleştireceğimize inanıyoruz.

Sevgiyle kalın, HBT’de kalın, çünkü HBT yarınlar, yarınları inşa ve geleceğimiz demek.

Beklenen deprem ve Celal Şengör’ün önemli tahminleri… Ve HBT Dijital Abonelik bursları belli oldu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Fakat eminiz ki %99’umuz yediği meyveyi tanımıyordu. Toplumda söylenceler alabildiğine kol gezer, bunlardan biri de mesela “ne işe yarar karpuz, yalnızca bol su…” Evet, karpuzun %95’i su, ama su var, su var! Buradaki soru nasıl bir su olduğu! Aman karpuz, canım karpuz, bu ne zenginlik! Hemen kavunu da araştırdık ve bu ikizleri birbirinden ayırmadan ana konumuz olarak kapağa taşıdık.

Bu vesileyle sizleri 63 sayıdır her hafta sunduğumuz “Bilim ve Beslenme” sayfamıza dikkatinizi de çekiyoruz.

Sağlıklı beslenme dünyanın titizlikle üzerinde durduğu bir ana konu. Yediklerimiz üzerine bilim insanları o kadar çok araştırma yapıyor ki, bilinçli, bilerek beslenme, ye yediğimizi bilme, canımıza, bedenimize borçlu olduğumuz günlük bir ana faaliyetimiz. İşte bu nedenle Beslenme sayfamıza önem veriyoruz. Dikkatle ve sektirmeden izlemeniz dileğiyle…

Sorun çözme kapasitesi

Bu kez derginin sonlarından dikkatinize getirelim: Tınaz Titiz’in “Birleşik akıl ve sorun çözme kapasitesi” başlıklı yazısını. Titiz “inanılmayacak kadar çok sayıda dış etken ve beynin bunlar arasında yeni bağlantılar oluşturması, zihinsel özgürlük alanımızı kısaltıyor” diyor. Peki, toplum ve birey olarak zihni etkileyen duvarları nasıl aşarız?

Doğan Kuban, Türkiye ve Dünya’ya baktığında, “geleceğe dair duyduğumuz güven epeydir korkuya dönüştü” diyor ve olumsuz bir kehanette bulunuyor: 21. yüzyıl belki de insanlığın son dönemi olacak ve tüm yoksul ülkelerin köleliği ile bitecek. Katılır mısınız?

İnsanlığın geleceği açısından, iklimle ilgili endişelerin yanı sıra, en çok tartışılan konulardan biri, bilgisayarların kölesi olup olmayacağımız. Çünkü yapay zekâ çalışmaları o kadar hızlı gelişiyor ki, evrim üzerine evrim yaşıyor. İnsanlığın bu evrimin bir basamağına bile yetişmesi olanaksız. Şimdi tartışılan bir çözüm, bizim de beyin kapasitemizi geliştirmemiz. Bu nasıl olacak? Ekstra bellekle. Beyinlerimizle bilgisayar arasında bağlantı kurabilirsek, ekstra belleğimizi her zaman yanımızda dolaştırmış mı olacağız…

Konu, Kuban ve yapay zekâ gibi geleceği kurcalayan yazılardan açılmışken, bir önemli fütüristin, Ray Kurzweil’in son söylediklerine kulak verin sayfalarımızda: Yapay Zekânın insanoğlunun zekâsını aşmasının (teknolojik tekillik!) eşik yılını anons ediyor: 2045! Daha 9 öngörüsü var dergide!

Sağlık sayfamızda 35 yaşına kadar kadınlara bir çağrı var: “Yumurtalarınızı saklama yoluna gidin!”

İnsanlığın beşiğinin aslında Avrupa olup olmadığını tartışan yazı da hayli ilginç… Peki, “Bitkiler de görebilir duyabilir, koklayabilir, hatta karşılık verebilir” dersek, abartıyorsunuz mu diyeceksiniz bize…  Sessizlik demek, görmez-duymaz-anlamaz demek değildir. Ağaçları düşünün, binlerce yıl bizimle yaşayan ve nesillerimizi mezara gömen ağaçlar…

Dikkatinizi çekmek istediğimiz onlarca haber ve yazarımızın yazıları var. Ama İbrahim Ülker’in “Sorunlar ve doğru teşhisler: Hayatın matematiğini çözmeyi iyi öğrenmeliyiz” yazısını da es geçmeyin deriz. Dünyada güçlü olmak için.

***

HBT binlerce okurumuz için bir tutku, çok güzel bir alışkanlığa dönüştü… Bir okurumuz dedi ki: HBT’nin okur sayısı 40 bin-50 bin’lere ulaştığında, Türkiye’nin gerçekten düzlüğe çıkacağını göreceğiz… Okurumuz haklı.

HBT geleceği inşa etmenin adı… Bizi izleyin, tanıtın ve gelecek Cuma’ya kadar sevgiyle kalın…

***

Uzdilek Bursu hakkında:

Geçen hafta duyurduğumuz 5 liseli ve 5 üniversiteli gencimize 1 yıllık HBT dijital abonelik için Salih Murat Uzdilek Bursu’na başvuru süresi, bu sayımızın çıkışı ile sona erdi. Beklediğimizin üzerinde istek geldi. Kura çekeceğiz. Açıklamayı gelecek sayımızda yapacağız ve 10 gencimizin aboneliğini hemen başlatacağız.

“Ne işe yarar karpuz?” efsanesini yıkıyoruz: Aman karpuz, canım karpuz, bu ne zenginlik! yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Unutmadan: Uzdilek Bursu için gençlerimizin (5 lise ve 5 üniversite öğrencisi) bizzat info@herkesebilimteknoloji.com adresine başvurmalarını bekliyoruz. Fazla istek durumunda kura çekeceğiz.

Neden sanat kapakta?

İlk kez sanatın önemini kapak konusu yapıyoruz. Bu fikir, Türk Pediatri Kurumu’nun 53. Kongresi’nde Zeynep Oral’ın Çocuk ve Sanat üzerine konuşmasını dinlerken aklımıza geldi. Oral çok iyi bir sunum yapmıştı ve böylece sanatı kapağa taşımamıza yol açtı. Geçen hafta  “Ustalara Saygı” toplantısının ana figürü de olan ve hakkında çok güzel konuşmalar yapılıp şarkılar söylenen Zeynep Oral, konuşmasını bizim için yeniden kaleme aldı.

Yazısını okuyunca, hayatı sanat ve edebiyat dünyası üzerine yazı yazmakla geçen Oral’ın çocuklarla ilgili söylediklerinin nasıl ufuk açıcı bir etkisi olduğunu göreceksiniz. Çocuklarımızın sanat ile buluşması, insan olarak kimliklerini müthiş değiştiren ve oluşturan bir etki yaratıyor…

Bu arada aynı Kongre’ye, Doğan Kuban, Bozkurt Güvenç ve Orhan Bursalı’nın, Bahçeşehir Üniversitesi’nde düzenledikleri aylık İki Bilge Konferansı da “Entelektüel bir yol haritası” başlığıyla davetliydi… İki Bilge’nin, Nisan ayında da Türk Toraks Derneği’nin davetli konuşmacısı olduğunu anımsatalım!

Tabii, sanatın önemi ve bilimle ilişkisi konusunda hepimizi durmadan uyaran Doğan Kuban’ın “Musiki, Resim ve Matematiksiz Uygarlık olmaz!” yazısıyla da konuyu bütünleştirdik. Kuban diyor ki “Resim, musiki, matematik, bilim, teknoloji yetersizliği ile ekonomik kölelik aynı”…

Uygarlığın ayrılmayan öğeleri

Kuban’dan severek okuyacağınız yazısından bilgece sözler: “Toplumların uygarlık aşamasına gelmesinin ilk basamağı sanat ve felsefedir (yani yaşam üzerinde düşünmek). İnsan zekâsı sayısal düşünce, görsel algı ve sesin örgütlü olarak katılmadığı bir kültürel gelişme tanımıyor. Mısır’da ve Yunan dünyasında uygarlığın temel öğeleri düşünce ve sanattır. Matematik, resim ve musiki bugüne kadar, uygar yaşamın ayrılamayan öğeleridir...”

Sanat ile bilim arasındaki ilişkiyi hiç yabana atmayın. Sanat hep bilimi desteklemiş ve bilimsel verilerden beslenmiştir. Bilim de sanattan… Bilimi gelişmiş olup da sanatı gelişmemiş bir ülke bulamazsınız. Bizim gibi ülkelerde hem bilim hem de sanat gelişme sancıları içindedir. Sanatın-edebiyatın, bilimin tüm insanlığı birleştirici ve bir araya getirici gücü, başka hangi alanda bu kadar güçlüdür? İnsanlığı sanat kurtaracak lafının içi doludur, aynı şekilde insanlığı, evrensel ve herkese açık niteliğe sahip olduğu ölçüde bilim de kurtaracaktır, diyebiliriz.

Bu bağlamda size Erhan Karaesmen’in Bilim ve Sanat köşesindeki müzik dolu yazısını anımsatırız: “Senfoni Orkestrası ve Şefi”…

HBT’nin sayfaları dolu dolu… En iyisi merakla sayfalarımız, köşelerimiz arasında gezinin… Okumak için onlarca ilginç konu bulacağınıza eminiz.

Haftalık vazgeçilmezi

HBT büyük bir okur kitlemizin haftalık vazgeçilmezi oldu. Bu bizi hem çok sevindiriyor hem de sorumluluklarımızı artırıyor. Dergiyi yaptıktan sonra bir dert içimize düşüyor: Acaba geçen haftalardan daha iyi bir dergi yaptık mı, başka ne koyabilirdik? Hayır dergilerimizi birbiriyle yarıştırmak niyetinde değiliz. Hepsini ayrı ayrı seviyoruz…

HBT aynı zamanda aydınlanma ve gelecek için ülkemizde gönül birlikteliği ve zihin açıcılığı yaratma ortamıdır. Hem yazarlarımızın hem de üniversitelerimizin özverili katkılarıyla, ortaklaşa yaratılan bir kaynaktır.

Başta okurlarımız ve tüm katkı verenlere sevgilerimizle ve teşekkürlerimizle, gelecek Cuma yeniden birlikte olmak dileğiyle…

Bilim ve sanattır insanı insan yapan… Burs için 10 genç arıyoruz! yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.