Psikiyatrlara göre, intiharları evrimsel bakış açısıyla değerlendirmek hastalar açısından son derece tehlikeli, zira yaşamına son verme niyeti taşıyan insanların intiharı ‘normal’ olarak algılamaları, eyleme geçmelerini kolaylaştırabilir.

Evrim psikologlarına göre, gelişmiş bir beyin intiharı dayanılmaz acılar karşısında kaçış yolu olarak değerlendirse de, aynı beyin intihara karşı doğal savunma mekanizmaları da geliştirebiliyor. Bu da intihar düşüncesini eyleme dökmeyi engelliyor. Bu hayli geniş konuyu çeşitli açılardan ele aldık. Reyhan Oksay derledi.

Biyolojik yaşı azaltmak mümkün mü?

Herkesin arzusu, sağlıklı ve olabildiğince uzun bir yaşama sahip olmak. Bu gerçekten yola çıkan bilim dünyasının ilgi alanındadır, ölümsüzlük olmasa bile uzun yaşamın gizlerini aydınlatmak. ABD’de yapılan bir araştırma kapsamında gönüllülere bir yıl süre ile bir ilaç kokteyli verildi ve biyolojik yaşlarının 2,5 yıl gerilediği sonucuna varıldı. Ayrıntılar sayfalarımızda…

İnsan vücudunun bilinmeyenleri dizimizde bu hafta “çatlayıncaya kadar yiyebilir misiniz?” sorusunun yanıtı aranıyor.

Kuban, Göçer Türkleri yazdı

Doğan Kuban hocamız bu hafta Göçer Türkleri yazdı. Türkiye’de son genetik araştırmalarda Türk geninin sadece yüzde 4 olduğu tespit edilmişti. Göçerliğin ve göçer kültürünün bugüne kadar süregelen etkilerine ilişkin yazıyı keyifle okuyacağınıza eminiz. Kuban hoca daha önemlisi, Osmanlı İmparatorluğu’nun kendine özgü bir yapı olduğunu ve tarihinin yeniden yazılması gerektiğini söylüyor.

İtalyan nörolog Rita Levi-Montalcini, yaptığı bilimsel keşfinden 40 yıl sonra Nobel Tıp ödülünü kazanan, 102 yaşına kadar bilimsel çalışmalarına devam eden ilginç bir bilim kadını. Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Kadircan Keskinbora Montacini’nin sıra dışı öyküsünü yazdı.

Mustafa Çetiner de e-sigara konusunda bir yazı serisine başladı. ABD’de e-sigara patlamaları nedeniyle, Trump bile yasaklanmasını gündeme aldı. L’Oreal Türkiye ve UNESCO iş birliği ile 2019’un bilim kadınları seçildi. 17 yıldan beri önemli bir iş yapıyor L’oreal, genç bilim kadınlarına destek olarak… Hem onları motive ediyor hem araştırmalarına maddi destek sağlıyor. Bu yıl seçilen 6 bilim kadını kim, uğraştıkları alanlar ne ve tabii bilim tutkularının kaynağı… 

Ali Akurgal bu hafta bizi geleceğe bir yolculuğa çıkartıyor sorularla… Bir kuşak sonra beklentiler, ihtiyaçlar ne olacak? Ev sahibi olmak mı tercih edilecek, yoksa istediğimiz yerde istediğimiz zaman kalmak mı, nasıl bir işte çalışılacak? Ve katkılarınızı bekliyor “gelin birlikte düşünelim” diyerek.

Ya üniversitelerimiz?

Geçen hafta Times Higher Education 2020 üniversiteler sıralaması açıklandı. Türkiye’den sıralamaya giren üniversite sayısı arttı. Bu sevindirici ama ne yazık ki sıralamada kulvar kaybediyoruz. Ayrıntılar dergimizde…

Bilimsel araştırmaların yeni keşiflerin çoğu zaman ilham kaynağı doğadır. Bu kez de öyle oldu. Stanford Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı kırağı oluşumunu taklit ederek elektrik ürettiler.

Sosyal medyanın son 15 yılda dijital kültür üzerinde bu denli tahakküm kurmasının gerisinde yatan sebep, motivasyon nedir? Dünya müthiş bir bağlanma, kendini ifade etme, doğru bilgiye ulaşma, başkalarının deneyimlerinden istifade etme gereksinimi içinde yanıp tutuşuyordu da, çorap ondan mı sökülmeye başladı? Ya da bu işin gerisinde de çok daha “Tabii ya kapitalizm işte!” dedirtecek nedenler mi var? Tanol Türkoğlu bu sorulara Sosyal Medya Kanseri başlığı altında yanıt arıyor.

21 Eylül, Dünya Alzheimer günü. Her yıl 10 milyon insan demans ve Alzheimer hastaları arasına katılıyor. Peki bilim bu konuda neler yapıyor? Yine sayfalarımızda..

Taze sebze meyve nasıl saklanır?

Herkesin ilgisini çekecek hatta ezber bozacak bir konu var bu haftaki bilim ve beslenme sayfamızda. Taze meyve ve sebzelerini tazeliklerini uzun süre korumaları için nasıl saklamalıyız? Mesela salatalığı buzdolabına koymalı mısınız?

“Bilim ve sanat itibar görmediği toprakları terk eder.” Bu söz İbn Sina’nın ve daha 1000’li yılların başında söylenmiş. İstanbul Kültür Üniversitesi Fizik Bölümü’nden Prof. Dr. Dursun Koçer bu sözlerden yola çıkarak Kozmoloji bilim dalının bugün geldiği noktayı irdeliyor.

İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılın belirleyici unsurlarından biri de “Yenilikçi yaklaşım, tasarım odaklı düşünme”. Prof. Dr. Şirin Tekinay’ın bu konudaki yazısını okumanızı öneririz.

Ahmet Yavuz Sivas kongresi yazısını bu hafta da sürdürdü. Prof. Bayram Öztürk’ün yazısı, okyanusların iklim değişikliği ve küresel ısınmanın azaltılmasındaki rolü üzerine…

Bir köy yok olmasın diye…

Bilecik’te şirin bir köy İlyas Bey köyü. Taa Rumlardan kalmış ama bugün 10 haneye düşen köy neredeyse yok olmak üzere. Atılım Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden bir grup öğrenci, öğretmenleri ile birlikte köyün yeniden canlanabilmesi için önemli bir projeye imza attılar ve bizimle paylaştılar.

Prof. Atilla Erdemli ise insanın kendini tanımasının ve kendini zenginleştirmesinin önemi üzerine düşündürücü bir yazı yazdı.

Şiddetli yağışlar yine kapıda. Peki ne kadar hazırız? Neden hemen altyapımız çöküyor? Nasıl korunuruz? Prof. Murat Balamir bu konuda neler yapılması gerektiğini yazdı HBT okurları için…

Hayvanlar dünyasında bu hafta Murat Altaş en “dişli” hayvanları derledi. Diş rekoru hangisinde?

Daima vurguladığımız gibi geleceğimiz bilimde. Bu yüzden HBT her eve, her okula girmeli…

Gelecek Cuma yeniden birlikte olmak umuduyla…

İntihar: Gelişmiş bir beyne sahip olmanın bedeli mi? yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 182. Sayı – 20 Eylül 2019 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Fizik, kimya ve biyoloji alanlarında finale kalan 13 farklı ülkeden 142 yetenekli lise öğrencisinin projeleri 25 Mayıs Perşembe gününe kadar UNIQ İstanbul’da sergilenecek ve ücretsiz olarak gezilebilecek. 79 farklı projenin arasında özellikle sağlık, sürdürülebilirlik, ekoloji, teknoloji ve alternatif enerji gibi farklı konu başlıkları dikkat çekiyor.

1991 yılından bu yana düzenlenen yarışma, günümüz sorunlarına bilimsel çözümler getirmeyi ve bilime meraklı öğrencileri desteklemeyi hedefliyor. Yarışmanın bu yılki açılış konuşmasını, Orta Doğu Teknik Üniversitesindeki çalışmalarıyla UNESCO-L’ORÉAL Uluslararası Bilim Kadınları Ödülüne bu yıl layık görülen, ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bilge Demirköz yaptı. Gençlere denemekten asla vazgeçmemeleri gerektiğini söyleyen Demirköz “Biz bir kere deneyip başarısız olunca hemen pes ediyoruz. Aynı projeyi değil belki ama farklı varyasyonlarını tekrar tekrar denemeliyiz. Şu ana kadar bilim dünyasında denediklerimin sadece yüzde 10’unda başarılı oldum” diye konuştu.

Bugüne kadar ödül alan birçok projenin Türk sanayisinde hayata geçtiği yarışmada bu yıl, doğal hibrit güç bankasından protez organ yaratımına, görme engellilerin kullanımına yönelik geliştirilen projelerden, farklı kanser türleri için ortaya konulan tedavi yöntemlerine kadar geliştirilmiş projeler dikkat çekiyor.  O projelerden bazıları:

Felcin önüne geçilebilir

Bahçeşehir Koleji öğrencileri Enis Getmez’in projesi felçli hastaların günlük hayatta yaşadığı problemleri çözmeyi hedefliyor. Çalışmayan kaslara elektrik akımı uygulayarak, felç hastalarının motor sinirlerinde impuls oluşturan ekip, kaslarda farklı boyutlarda ve devamlılıklarda kasılmalar gözlemledi. Bu kasılmalar felçli bölgedeki kan dolaşımını hızlandırarak hareket kabiliyetinin kısa bir süreliğine kazanılmasını sağladı. Bu çalışma bir gün felçli hastaların iyileşmesini sağlayabilir.

Görme engelliler için yön bulma cihazı

Antalya Sınav Koleji öğrencileri Sel Aykota ve Gizem Sueda Nalbant’ın yürüttüğü projenin amacı görme engellilerin çevre algısını ve güvenliklerini arttırmak. Ekip sağ ve sol ele takılan iki bileklikten oluşan bir cihaz ve bir akıllı telefon uygulaması üretti. Kullanıcı uygulamaya gideceği adresi söylüyor. Bileklikler farklı şekillerde titreyerek hem kullanıcının gitmesi gereken yönü tarif ediyor hem de büyük küçük herhangi bir engelle karşılaştığında kullanıcıyı bilgilendiriyor.

Akıllı Otopark sistemi

Özel Darüşşafaka Lisesinden Fatma Ezgi Şimşek büyük şehirlerdeki otopark sorununu çözmeyi amaçlıyor. Ezgi, sürücülerin en yakın otoparktaki boş park yerlerini görebildiği bir yazılım geliştirdi. Proje için bulut teknolojisinin yanı sıra otoparklara yerleştirebilecek ultrasonic mesafe sensörü de kullanılmış. Kullanıcılar bu sensörlerin aktardığı verilerle anlık olarak çevre otoparkların doluluk oranını görüntüleyebiliyor.

Meme kanserine bitkisel tedaviler

Özel Enka Fen ve Teknoloji Lisesinden Buse Korkmaz ve Mehmet Emirhan Aşkın’ın yürüttüğü projenin amacı, ışkın bitkisinden elde edilen bir ekstreyle meme kanserini tedavi etmek. Kanser hücreleri üzerinde ekstreyi uygulayan ekip, zamanla kanserli hücrelerin büyük oranda öldüğünü gözlemledi.

İzmir Özel Türk Fen Lisesi öğrencileri Aylin Gökmen ve Kerem Şahin de benzer bir  çalışmayı Hindistan cevizi yağını kullanarak yaptı. Hindistan cevizi yağı anne sütünde de bulunan yağ asitlerini içeriyor. Bu yağı kanserli hücrelerde uygulayan ekip, yüzde yüz organik ve düşük maliyetli bir yöntemle kanserin tedavi edilebilir olduğunu göstermek istiyor.

Kazananlar Cuma günü duyurulacak

26 Mayıs 2017 Cuma günü son erecek olan yarışmanın ödül töreni ise yine aynı tarihte MEF Okulları Ulus Kampüsünde gerçekleşecek. Törende katılan tüm öğrencilere, danışman öğretmenlere ve okul müdürlerine başarı belgeleri ve anı plaketleri sunulurken; derece alan öğrenciler ve projeyi yöneten danışman öğretmenlere de para ödülü verilecek.

26. MEF Uluslararası Araştırma Projeleri Yarışması başladı yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.