Bu sözler, kişisel bilgisayar devriminin öncülerinden, Amerikalı girişimci, mucit ve endüstri tasarımcısı Steve Jobs’a ait. Bugün, bilgisayar dünyasının en büyük dehalarından biri olarak kabul edilen Jobs’un doğum günü.

Kendi bilgisayarını kendin yap!

Steve Jobs (sağda oturan), 24 Şubat 1955’te Amerikalı Joanne Carole Schieble ve Suriye asıllı politik bilim profesörü olan Abdulfattah John Jandali’nin oğlu olarak dünyaya gelir. Ancak babası, annesiyle evlenmeyi reddedince, Jobs Kaliforniyalı Paul Jobs ve Clara Jobs-Hakobian çiftine evlatlık olarak verilir. San Fransisko’da yaşayan aile ona Steve adını verir.

Steve 1972 yılında liseden mezun olduktan sonra Oregon’da bulunan Reed Üniversitesi’ne başvurur. Ancak akademik hayatın disiplinine uyum sağlayamadığı için sadece bir dönem gittiği okulu bırakır ve Kaliforniya’ya geri döner. Arkadaşı Steve Wozniak (solda ayakta) ile birlikte kendi bilgisayarlarını üretmek amacıyla Homebrew Computer Club’a (evde bilgisayar yapımı ile ilgili bir kulüp) üye olurlar. İkili, video oyun şirketi Atari’de oyun tasarımcısı olarak çalışmaya başlar. Hayalleri ise hızlıca iş hayatına atılmak ve kendi işlerini kurmaktır.

Hem yasak elma hem 666

Jobs ve Wozniak hayallerini gerçekleştirmek üzere, 1976 baharında Jobs’un evinin garajında Apple’ı kurar. Apple kurulduğunda Jobs 21, Wozniak ise 26 yaşındadır. İkili 1977’de ilk cihazlarını üretmeyi başarır. Apple I ismiyle satışa çıkan cihaz, ilk kişisel bilgisayarlardan biridir ve basit bir donanıma sahiptir. Fiyatı ise 666 ABD dolarıdır. Elma (Apple) adıyla 666 rakamı birleşince, Apple’ın satanizmle ilgili bir örgüt olduğunu sanan insanlar bile olmuştur.

Yaklaşık 200 adet üretilen Apple I fazla ilgi çekmez. Buna rağmen şirkete gelen yeni yatırımcıların da desteğiyle Apple II piyasaya çıkar. Yeni cihaz, Apple Computer’ı dünyanın en büyük şirketlerinden biri haline getiren yükselişin ilk adımıdır.

Apple II, ev tipi bilgisayar piyasasında önemli bir yer elde eder ve Aralık 1980’de halka açılır. Jobs, 1, 2, 3 şeklinde devam eden serileri sevdiği için, 3. bilgisayara da Apple III adı verilir. Ancak bu cihaz tam bir fiyasko olur ve stabil çalışmadığı için piyasadan toplatılır. Bu süreçte Apple’ın rakipleri Microsoft ve IBM büyümeye devam eder.

Şekerli su satmak mı, dünyayı değiştirmek mi?

Şirketin büyümesi için güçlü bir yönetici arayışına girilir. 1983 yılında Jobs, Pepsi-Cola şirketinin o dönem CEO’su olan John Sculley’e “Ömrünün sonuna kadar şekerli su mu satmak istersin, yoksa dünyayı değiştirmek mi?” diye sorar ve John Sculley, Apple’ın yeni CEO’su olur.

1984’te ilk kez grafiksel kullanıcı arayüzü olan bir bilgisayar görücüye çıkar: Macintosh. Bu özellik, kullanıcılara fare, klavye gibi araçlar ile bilgisayarı kontrol edebilme olanağı sağlar. Böylece komut satırı kodlarını ezberlemek tarihe karışır. Macintosh’un başarısı üzerine Apple, Apple I-II-III serisinden vazgeçer ve Mac serisine başlar.

Ani ayrılık kararı ve yeni şirket

Jobs daha sonra John Sculley ile ciddi bir tartışma yaşar. Jobs, Macintosh’un fiyatını düşürmek ve reklam bütçesinin büyük bir bölümünü de Apple 2’den Mac’e kaydırmak ister. Fakat Sculley bu teklifi reddeder. Beklenen satış düzeyinin yakalanmamış olmasına Macintosh’un fiyatının değil, başarısız yazılımın neden olduğunu söyler. Daha sonra ikilinin araları bozulur ve Jobs, Apple’dan ayrılır.

Ayrılığın ardından Jobs yeni bir bilgisayar şirketi kurar. NeXT Bilgisayar adını verdiği şirket, gelişmiş bir teknolojiye sahiptir fakat evde kullanım için uygun değildir. Şirket pek tanınır olmasa da, Tim Berners-Lee özgün World Wide Web sistemini CERN’de bir NeXT bilgisayarında geliştirir. (Görsel: Steve Jobs 1988’de, NeXT Computer firmasını tanıtıyor.)

Jobs daha sonra, 1986’da Pixar Stüdyolarını satın alır ve çalışanların yarısını işten çıkarır. Pixar, Cars ve Toy Story gibi beyaz perdeye damga vuran animasyon filmlerinde kullandığı yeni grafik tekniği ile pazarın seyrini değiştirir.

Apple’ın geçici CEO’su

1996 yılında Apple şirketi, Jobs’u kurmuş olduğu şirkete geri getirmek için NeXT Bilgisayar’ı 429 milyon dolar karşılığında satın alır ve Steve Apple’ın geçici CEO’su olur. Steve, geçici de olsa, kendi kurduğu şirketin başına geçmiştir.

NeXT’in birçok teknolojisi Apple ürünlerinde kullanılmaya başlanır. Böylece Apple yeniden yükselmeye başlar. Jobs’un yönetiminde Apple, iMac’i piyasaya sunar ve satışlar inanılmaz bir şekilde artar. O günden bugüne çıkarılan tüm ürünler, çarpıcı tasarımları ve doğru oluşturulan marka algısı sayesinde şirkete büyük kazanç sağlar.

Bir ürünü zamanında sunmanın önemi

Jobs şirketin ürün yelpazesini genişletmeye devam eder. iPod taşınabilir müzik çalarının piyasaya sunulmasıyla birlikte, iTunes online müzik dükkanı açılarak, kişisel elektronik ürünler ve çevrim içi müzik piyasasına giriş yapılır. Dijital ortamda müzik satışını korsanlık olarak gören ve buna yatırım yapmayan şirketler bu açılımı yakalayamaz. Jobs’un bu girişimi, bir ürünün zamanında sunulmasının, yenilikçilik ve sıra dışı tasarımlar kadar önemli olduğunu göstermiştir.

Jobs, Apple’da yılda 1 dolar karşılığında senelerce çalışır ve Guinness Dünya Rekorları Kitabı’na “En Düşük Maaşlı CEO” olarak adını yazdırır. Şirket kazanmaya başladığında geçici CEO olan titri, CEO olarak değiştirilir.

Bir süre sonra Jobs, pankreas kanseri olduğunu öğrenir ve 2004’te kanser tedavi görmeye başlar. 2009 yılında kendisine karaciğer nakli yapılsa da, sağlık durumu iyiye gitmez. 25 Ağustos 2011’de hastalığı nedeniyle Apple’daki görevinden ayrılır ve yerini Tim Cook’a (solda) bırakır. Yaşamını yitirdiği 5 Ekim 2011 tarihine kadar ise yönetim kurulu başkanı olarak kalır.

Jobs’un kurduğu Apple sayesinde hayatımıza giren yeniliklerden bazıları: Renkli arayüz ve Mouse – Apple II Kişisel Bilgisayar – Lazer Yazıcı Teknolojisi – iPod – iTunes – iPhone – iMac – Mac Book Air – iPad – Apple Pay – Apple Watch.

Bugün, kişisel bilgisayar devriminin öncülerinden Steve Jobs’un doğum günü yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Bu sözler Web’in babası kabul edilen İngiliz bilgisayar profesörü Sir Tim Berners-Lee’ye ait.

Tim Berners-Lee 1989’da Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN laboratuvarlarında HTML işaretleme dilini geliştirerek Dünya Çapında Ağ (www) olarak tanımlanan bilgi paylaşım sistemini kurdu ve aynı zamanda ilk web tarayıcısı yazılımını geliştirdi.

Şu an dünyanın neredeyse yarısı internetten yararlanıyor. İngiltere’de nüfusun %92’si internet kullanıyor. Bu oran ABD’de %88.5 ve Avustralya’da %85. İnternetin henüz gelişmiş bir ağ ile tanışmadığı dönemlerde ise sadece e-posta, haber grupları ya da çevrimiçi kütüphane katalogları üzerinden bilgi alışverişi sağlanıyordu.

İnternet henüz sınırlı sayıda kişi tarafından kullanılırken sorun yoktu; taa ki 80’lerin sonuna doğru kullanıcı sayısı artana kadar… ABD’li bazı girişimciler internette bilgi yönetimini basitleştirmek için büyük çaba harcadı. Ve sorunu Tim Berners Lee çözdü. Üstelik amacı yalnızca CERN’deki araştırmacıların bilgi-alışverişini kolaylaştırmaktı. Tim, bu çalışmanın bütün dünyayı etkileyecek bir devrim olduğunu o gün tahmin etmiyordu.

Bilgisayarlar yasaklanınca, kendi bilgisayarını yaptı

Dünyayı değiştiren bilim insanı, 8 Haziran 1955’te Londra‘da iki matematikçinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Anne ve babası ilk bilgisayarlardan biri olan Mark I’in üretiminde yer almıştı. Tim, fizik okumak üzere Oxford Üniversitesi’ne başladı. Bu yıllarda “hackerlık” yaptığı için okuldaki bilgisayarları kullanması yasaklandı. O da eski bir televizyonun parçalarını kullanarak kendisine yeni bir bilgisayar yaptı.

Tim, Oxford Üniversitesi’nden 1976 yılında mezun oldu. Mezuniyetten sonra Cenevre’de bulunan Avrupa Parçacık Fiziği Araştırma Merkezi CERN’de yazılım mühendisi danışmanı sıfatıyla geçici olarak çalışmaya başladı. 1980 yılında yazılım mühendisliği danışmanı oldu. Ama Tim, CERN’deyken birlikte çalıştığı, dünyanın dört bir tarafından gelen çok sayıda araştırmacının birbirleriyle olan bağlantılarını ve proje bilgilerini hatırlamakta zorlanıyordu. Tüm bu bilgileri içeren ‘Enquire’ adında bir program yazdı. Her biri birbirine bağlı kişi ve proje bilgileri artık akıllarda değil, bu programın sağladığı yedek hafızada tutulmaya başlandı.

1992’de sadece 50 web sayfası varken, dört yıl sonra 40 milyonu aştı

Ancak Tim’in asıl başarmak istediği, dünya genelinde herkesin erişebileceği bir bilgi paylaşım alanı oluşturmaktı. Çünkü merkezdeki tüm araştırmacıların her türlü doküman ve bilgiye kolayca net üzerinden ulaşabilmesini istiyordu.

Bu amacına da 5 yıl içinde ulaştı. 1989 yılında CERN laboratuvarlarında HTML programlama dilini geliştirerek (Dünya Çapında Ağ – World Wide Web) www olarak tanımlanan internet üzerinden bilgi paylaşımını kolay hale getiren bilgi paylaşım sistemini kurdu. Yalnızca bununla kalmayıp web sayfalarının internetteki sitelere bağlanmasını sağlayan HTTP sistemini yarattı. Otomatik olarak web sayfalarının bulunup izlenmesini, bunlara ek olarak bilgiyi kolayca arayıp bulmaya yarayan yazılımlar geliştirdi.

Tim Berners-Lee bu fikrin aslında bütün dünyayı etkileyecek devrimsel bir yenilik olduğunu o gün tahmin etmiyordu. Ancak sonuçlar çok çarpıcı oldu. 1992 yılında internette yalnızca 50 web sayfası varken, dört yıl sonra bu sayı 40 milyonu aştı. Bu da internetteki trafiğin 341.634 kez büyümesi anlamına geliyordu.

Herkes için ücretsiz internet

Buluşunu para kazanmak için kullanmak yerine, 1994 yılında www’nun ücretsiz ve herkes tarafından kullanılabilmesini garantilemek amacıyla, internet ağı ile ilgili standartları dünya çapında belirleyecek açık bir kurum olan World Wide Web Consortium’u (W3C) kurdu ve halen başkanlığını yürütüyor. Tim Berners Lee, aynı zamanda MIT’te (Massachusetts Institute of Technology) kıdemli araştırmacı ve Southampton Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri profesörü.

1999 yılında TIME dergisinin yayınladığı 20. yüzyılın en etkili 100 insanı listesine giren Tim, birçok ödül ve unvan sahibi oldu. İnsanlık kültürüne katkılarından dolayı 2004 yılında kendisine İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth tarafından Sir unvanı verildi.

İnternetin babası Tim Berners-Lee yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.