CRISPR’i en yalın anlamıyla genetik düzenleme teknolojisi olarak tanımlayabiliriz. İşte Çin bu teknolojiyi kendi ülkesinin temel sorunlarını çözmede başarılı şekilde kullanmaya başladı. En büyük hamlesi ise 1,5 milyarlık nüfusunu besleyecek kaliteli üren veren bitkilerin üzerinde yoğunlaşması. Bu yüzden 10 milyar dolarlık tarım yatırımda CRISPR’a de büyük bir bütçe ayrılmış durumda. Sadece maymunlarda değil köpeklerde, farelerde, domuzlarda ve tavşanlarda uygulanmak üzere uzun bir CRISPR listesi var. Bu araştırmalar, daha yüksek kaliteli etler, hastalığa dayanıklı tarım ve hayvancılık ile yeni tıbbi tedaviler ve organlar vaat ediyor.

Hal böyle olunca Çin’in bu hızlı yükselişini kapağa taşımaya karar verdik. Arkadaşımız Batuhan Sarıcan bu konuda ilginç bir yazı ortaya çıkardı.

Bezos’un korkunç sömürüsü

Erdal Musoğlu, Amazon’un CEO’su Jeff Bezos’un 18. yüzyıldaki robot satranç oyunu Mechanical Turk adı verilen düzeneği 2005 yılında Amazon MTurk adı altında ticari bir ürün haline getirmesini ve işin artık çalışanlara yönelik bir sömürü düzeni halini almasını yazdı.

Doğan Kuban hocamızın bu hafta yazısı halkın doğa ve yaşam üzerine düşünceleri konusunda yazdı.

Bilim ve Üniversite sayfamızda ise Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Türker Kılıç’ın “Beyin Penceresinden Yaşam” başlıklı yazısının son bölümünde bağlantısallık ve karmaşıklığa ilişkin çıkarımlar var. Konu ilginç ve bir o kadar da ufuk açıcı.

Tanol Türkoğlu,  X,Y, Z diye tanımlanan kuşak isimlerinin Türkçe karakterlerle milli hale getirilip getirilemeyeceğini sorgularken, Müfit Akyos Politikbilim’de bilim tarihine ışık tutan 2 kitabı bizlere tanıtıyor.

Bekir Onur iklim değişikliği konusundaki bilinçten yola çıkarak ve iki çocukluk anlayışı konusunda İsveç ve Türkiye’yi iki örnekle karşılaştırırken, Ahmet Yavuz ise Erzurum Kongresi kararlarının ardından Atatürk’ün Sivas Kongresi için yola çıkıncaya kadar olan süreçte yaşananları anlattı yazısında.

Mustafa Çetiner “Enerji içecekleri gerçekten enerji kaynağı mı?” diye sordu. Enerji içeceklerinin tarihi, insan sağlığı ve kapitalizm ilişkisini çarpıcı biçimde gözler önüne serdiği için konu önemli.

Atılım Üniversitesi’nden Hasan Serdar Hoş büyük veri olgusunu insan hakları açısından değerlendiriyor. İstanbul Kültür Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mehmet Toran ise öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin arttırılması konusunu sorguladı yazısında.

Bilim ve beslenme sayfamızın bu haftaki konuğu ise fermente yiyecekler ve bunların yararları üzerine.

Yağmur Kan gözümüzdeki bakteriler üzerine bir yazı derledi.

Evde planör yapmak mı?

Evinin arka bahçesinde planör yapan Gürsel Kaya ile bir söyleşimiz var dergimizde. Kaya hayatının uçmaya adamış bir amatör. Model uçak tasarımı ile başlayan tutkusu onu sonunda evinin bodrumunda ve arka bahçesinde sıfırdan gerçek bir planör tasarlayıp yapmaya yöneltti.

Avcı-toplayıcı topluluklarda insanların kısa boyu ile ilgili evrimin bir gizi daha keşfedildi. Kısa boyun sorumlusu: TRPS1 adı verilen bir gen. Sebebi ise kısa boyluların virüslere daha dayanıklı olması, yani bir şekilde doğal seçilim.

İnsan vücudunun bilinmeyenlerine ilişkin dizimiz bu hafta da sürüyor.

Nilgün Özbaşaran Dede tarafından hazırlanan Araştırma Gündemi’nde Avustralya’da dev bir volkanik bölge bulunmasından, mağara ayısının soyunun nasıl kuruduğuna, güneş kremlerinin denizleri kirletmesinden insan boyundaki dev penguenlere kadar ilginç konular var.

Hayvanlar Dünyası’nda ise “Kediler neden ot yer?” sorusunun yanıtı yer alıyor.

Anlayacağınız yine dopdolu dergimiz. Bilimi aydınlanmanın yolu olarak gören siz okurlarımızın keyifle okuyacağını düşünüyoruz.

30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.

Sevgi ve dostlukla…

Çin bilimde bayrağı kaptı, koşuyor yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Sayılarımıza ulaşmak için tıklayınız

HBT Dergi 179. Sayı – 30 Ağustos 2019 yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Humboldt penguenlerinden alınan tüy örnekleri yüksek çözünürlüklü elektron mikroskopu yardımıyla incelendiği çalışma, gözümüzle gördüğümüz tüyden en küçük parçasına kadar tüylerin hiyerarşik bir yapıda örgütlenerek suyun buz tutmasını engellediğini ortaya koyuyor.

Tüylere daha yakından bakıldığı zaman, onların aslında bir sürü daha küçük tüyden oluştuğu ve bu ufak tüylerin hem engebeli yüzeyi nedeniyle suyla iyi temas etmediği hem de hapsettikleri küçük hava kabarcıkları sayesinde suyun donmasını engellediğini belirtiyor araştırmacılar. Elektron mikroskobu ile daha ince detaylara bakıldığında ise, bu ufak tüylerin çok sayıda küçük engebeler içerdiği gözlemleniyor. Bu küçük engebeler, minik hava kabarcıklarını tutup ısı yalıtımı sağlamakla birlikte, su damlacıklarının tüy yüzeyinde tutunamamasına sebep oluyor. Bu sayede su, tutunacak bir yüzey bulamadığı için tüyler üzerinde donmuyor.

Tüylerin yapısından ilham alarak, buz tutmayan malzemeler geliştirmek de mümkün. Polyimid adı verilen bir malzemeden geliştirilen nanofiberler, aralarındaki mesafeye bağlı olarak suyun yüzeyde tutunmasına izin vermeyebiliyor. Fiberler arasındaki uzaklığı değiştirerek geliştirilen malzemenin buz tutmama özelliğine sahip olduğu da araştırmada belirtilen sonuçlardan. Çalışma, günlük hayatta buz oluşumunun istenmediği pek çok yerde kullanılabilecek yeni malzemelerin geliştirilmesinde öncü rol oynayabilir.

Derleyen: Batuhan Kav

Kaynaklar

1-http://www.sciencemag.org/news/2016/02/how-penguins-stay-ice-proof?utm_campaign=email-news-weekly&et_rid=17038882&et_cid=303697

2. Wang, S., ve digerleri. J. Phys. Chem. C, DOI: 10.1021/acs.jpcc.5b12298

Buza dirençli penguenler yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.