Bu büyük deprem, Cocos Plakası’nın yılda yaklaşık 80 mm’lik bir oranla Kuzey Amerika Tabakasının altına yerleştiği Orta Amerika Çukuru’nda gerçekleşti. Deprem, şiddeti nedeniyle, gerçekleştiği noktaya oldukça uzak olan Meksiko ve Guatemala kentlerinde de hissedildi. Başkent Meksiko’da panik yaşayan insanlar sokaklara koştu. Toplamda 40 milyondan fazla insan bu depremleri çeşitli şiddetlerde hissetti. Başta 1.000 ila 10.000 arasında ölüm beklendiği söylense de sadece 15 kişinin hayatını kaybettiği doğrulandı. Ancak artçı depremler de beklendiğinden, bu sayı yükselmeye devam edebilir. USGS, ekonomik kayıpların da toplam 1 milyar doların üzerinde olacağını öngörüyor.

USGS, 69 km derinde gerçekleşen depremin yitim zonunun altını vurduğunu belirtiyor. Bu da depremin levhaların genişleme hareketinden kaynaklandığı gösteriyor. Yani USGS’ye göre deprem, genişleyen plakadaki değişen bir eğim açısı nedeniyle meydana geldi.

Global Deprem Aktivitesi Oranı (Global Earthquake Activity Rate, kısaca GEAR) modeline göre, 8 şiddetindeki depremin şaşırtıcı olduğu düşünülüyor. Bu model, oranları belirlemek için, yeryüzünün herhangi bir yerinde, ömür boyu görebileceğiniz, muhtemel en şiddetli deprem büyüklüğünü tahmin ediyor. Bunun için global gerilme hızlarını ve son 40 yıllık sismisiteyi kullanıyor. Aşağıdaki tabloda da görülebileceği gibi, model Meksika kıyılarında muhtemel bir depremin büyüklüğünü 7.25 şiddetinde olarak belirtiyordu. Bu durum, depremlerin öngörülemeyeceğini bir kez daha vurguluyor. Büyük deprem riskinin olduğu bölgelerde insanların riskleri fark etmesi ve kendilerini mümkün olan her şekilde koruyor olması gerekiyor.

GEAR modeline dayanarak, bu alandaki beklenen büyüklüğün 7.25 şiddetinde olması gerekirken, 8.0 şiddetindeki deprem şaşırtıcı sayılabiliyor.

Kaynak: http://temblor.net/earthquake-insights/m8-0-earthquake-strikes-offshore-mexico-5024/

8.0 şiddetindeki deprem Meksika’yı vurdu yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.

Deniz içi aktif fayların oluşturacağı depremler ve tsunaminin, kıyı alanlarımızda bulunan yerleşim birimlerini ve tesisleri tehdit ettiğini belirten Oda, alınması gereken önlemlere dikkat çekti.

21 Temmuz Bodrum depremi

Gökova Körfezi içinde Bodrum İlçesi Bitez mahallesine yaklaşık 10 km. kadar uzaklıkta denizde meydana gelen deprem, 6 şiddetindeydi (çok güçlü hissedilir) ve yaklaşık 11 sn. sürmüştü.

21 Temmuz gecesi saat 01.31’de meydana gelen deprem, AFAD verilerine göre büyüklüğü Mw: 6.5, derinliği 7.8 km., Kandilli Rasathanesi verilerine göre Mw: 6.6 büyüklüğünde ve odak derinliği yaklaşık 5 km. civarında, Amerikan Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS) tarafından ise Mw: 6.7 olarak bildirildi. Büyüklüğü 4’ten fazla olan onlarca artçı deprem de kaydedilmeye devam ediyor.

Yine AFAD Başkanlığı verilerine göre depremde kaydedilen maksimum ivme değeri deprem merkez üssüne en yakın uzaklıktaki (10 km uzaklıkta) Bodrum kuvvetli yer hareketi istasyonunda K-G yönlü bileşende 158 gal olarak ölçüldü.

Depremin, normal fay karakterinde Gökova fayının deniz içinde yer alan ve yaklaşık 20-25km uzunluğundaki bir segmentinin kırılması ile meydana geldiği düşünülüyor.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, sığ odaklı bu depremin, Muğla ili ve ilçeleri başta olmak üzere tüm Güney Batı Ege’de hissedildiğini, artçı depremlerin ise birkaç ay daha devam edebileceğini öngörüyor.

Tsunami oluştu

Kandilli Rasathanesi verilerine göre deprem sonucunda liman içinde yaklaşık 13 cm. yüksekliğinde tsunami dalgaları oluştu ve bu dalgalar kıyıdan karaya doğru onlarca metre ilerledi. Tsunami dalgalarının daha yüksek olarak görüldüğü yerlerde ise, araçlar suyla beraber sürüklendi.

Ege Denizi’ndeki Girit Yayı-Kıbrıs Yayı bölgesinde Afrika plakasının kuzeye doğru hareketi sonucunda geçmişte şiddetli depremlerin meydana geldiği ve bu depremlerin de ciddi hasarlara yol açan tsunamiler oluşturduğu biliniyor.

Zemini kaya

Bodrum ve çevresinde yer alan yerleşim birimlerinin çoğunluğunun kaya nitelikli sağlam zemin birimleri üstüne oturması, yapıların çoğunlukla düşük katlı (iki katlı) olarak inşa edilmesi ve oluşan yer ivmesi değerinin (158 gal) düşük olması, hasarın minimum seviyede kalmasını sağlayan nedenler arasında gösteriliyor. Aynı deprem, Yunanistan’ın Kos adasında iki kişinin ölümüne ve önemli hasara yol açtı.

8000 km.’yi aşan kıyı alanına sahip olan ülkemizde, çok sayıda yerleşim birimi başta olmak üzere, enerji alanındaki stratejik tesislerimiz, limanlar, turistik tesislerin çoğunluğu kıyı alanlarımızda yer alıyor.

Kıyı alanlarındaki zayıf zemin özelliklerine sahip yerleşim birimlerinin tsunamiden etkileneceğine dikkat çeken Oda, bir an önce çalışmalara başlanması gerektiğini hatırlattı.

Alınması gereken önlemler

Yerleşim yerlerinin belirlenmesinde zeminin jeolojik parametrelerinin önemi ve yapıların mühendislik hizmeti alması, deprem hasarlarının en aza indirilmesinde en önemli faktörlerden biri.

Bunun için jeolojik jeoteknik birimlerin oluşturulması ve kıyılarda yer alan yerel yönetimlerin, jeoloji mühendislerinin koordinesinde tsunami planları yaparak depreme hazırlanması gerekiyor.

Başta Başbakanlık AFAD Başkanlığı ile MTA Genel Müdürlüğü olmak üzere, tüm sorumlu kurumlar tarafından, bir plan çerçevesinde, deniz içi aktif fayları konusunda araştırma başlatılması ve araştırma sonucuna göre deniz içi aktif fayların haritalandırılması gerekiyor.

Bu harita baz alınarak kıyı alanlarındaki yerleşim birimleri, tesisler ve yapılacak yatırımların, hızla gözden geçirilmesi gerekiyor.

Kaynak: http://www.jmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=9922&tipi=17&sube=0#.WXNC5hTg1SU

Denizde meydana gelen depremler ülkemiz kıyı alanlarını tehdit etmeye devam ediyor yazısı ilk önce Herkese Bilim Teknoloji üzerinde ortaya çıktı.