Ergenlik döneminde kaygı bozuklukları giderek daha yaygın hale geliyor. Araştırmalara göre her beş gençten biri anksiyete belirtileri yaşıyor ve bu sorun çoğu zaman yetişkinliğe kadar devam edebiliyor. Yeni bir çalışma ise beslenmenin — özellikle şekerli içeceklerin — bu riskle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
2000–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmaların verilerini bir araya getiren araştırma, şekerli içecek tüketimi ile ergenlerde kaygı düzeyi arasında anlamlı bir ilişki buldu. İncelenen dokuz çalışmanın yedisinde, şekerli içecek tüketimi arttıkça kaygı belirtilerinin de arttığı görüldü.
Araştırmaya göre yüksek miktarda şekerli içecek tüketen gençlerde anksiyete bozukluğu tanısı alma olasılığı %34 daha yüksek.
Gençler en fazla şekeri içeceklerden alıyor
Serbest şeker; yiyecek ve içeceklere eklenen şekerin yanı sıra bal, şurup ve meyve sularındaki şekerleri de kapsıyor. İngiltere beslenme kılavuzları bu şekerlerin günlük kalorinin %5’ini geçmemesini öneriyor.
Ancak ergenler bu sınırı sıklıkla aşıyor. Bazı gençlerde günlük kalorinin %20’sine kadar şeker tüketimi görülebiliyor. Bunun büyük bölümü ise:
- Gazlı içecekler
- Kola
- Enerji içecekleri
- Şekerli meyve suları
- Aromalı sütler
- Şekerli çay ve kahveler
gibi içeceklerden geliyor.
Nedeni ne olabilir?
Araştırmacılar bu ilişkinin kesin bir neden-sonuç göstermediğini vurguluyor. Yani şekerli içecekler kaygıya neden oluyor olabilir; ancak kaygı yaşayan gençler de daha fazla şeker tüketiyor olabilir.
Yine de olası açıklamalar arasında şunlar yer alıyor:
- Kan şekeri dalgalanmaları
- Uyku kalitesinin bozulması
- Bağırsak-beyin ekseni etkileri
- Enflamasyon artışı
- Kafein içeriği (özellikle enerji içeceklerinde)
Bağırsak-beyin bağlantısı özellikle dikkat çekiyor. Bağırsak mikrobiyotasını etkileyen beslenme biçimleri, ruh hali ve kaygı düzeyleri üzerinde etkili olabilir.
Şeker azaltmak nasıl mümkün?
Uzmanlara göre gençlerde şeker tüketimini azaltmanın en kolay yolu içecekleri değiştirmek:
- Gazlı içecek yerine su
- Soda + limon veya nane
- Süt veya şekersiz alternatifler
- Düşük kalorili içecekler (ölçülü)
- Enerji içecekleri yerine çay
Bir kutu gazlı içeceğin yaklaşık 35 gram şeker içerdiği düşünülürse, yalnızca bu içecekleri azaltmak bile günlük önerilen sınırın altında kalmayı sağlayabilir.
Ruh sağlığı için beslenme de önemli
Araştırmalar, meyve-sebze ağırlıklı beslenme ve omega-3 yağ asitlerinin daha düşük kaygı düzeyleriyle ilişkili olduğunu da gösteriyor. Bu nedenle beslenme, gençlerin ruh sağlığını desteklemede önemli bir faktör olabilir.
Sonuç olarak çalışma, ergenlerde artan kaygı sorununa karşı şekerli içecek tüketimini azaltmanın basit ama etkili bir adım olabileceğini ortaya koyuyor.
Kaynak: https://theconversation.com/anxiety-in-teenagers-linked-to-sugary-drinks-new-research-275989