Alzheimerâa yönelik kan testleri yeni deÄil; mevcut testler temel olarak bazı biliÅsel semptomlar gösteren kiÅilerde hastalıÄın teÅhis edilmesine yardımcı oluyor. Ancak semptomların ne kadar ilerlemiÅ olduÄunu veya Alzheimerâın kiÅide neden olduÄu biliÅsel gerilemenin boyutunu ortaya koyamıyor.
Bu ayrım önemli. Ãünkü Alzheimer için mevcut tedaviler, en büyük etkisini erken evrelerde gösteriyor. Bu sebeple hastalıÄın ne boyutta olduÄunu deÄerlendirmek için güvenilir ve eriÅilebilir bir yöntem, doktorların hangi hastaların tedaviden en çok fayda görme olasılıÄının olduÄunu ve ne kadar ileri düzey bir tedavi gerektiÄini belirlemelerine yardımcı olma potansiyeli taÅıyor.
Washington Ãniversitesi (WashU) Tıp Fakültesi ile İsveç’teki Lund Ãniversitesi’nin ortak çalıÅması ile geliÅtirilen bir kan testi de bu açıdan önem taÅıyor.
Nature Medicine dergisinde yayınlanan çalıÅmaya göre, Alzheimer hastalıÄı için yeni geliÅtirilen kan testi, yalnızca hastalıÄın varlıÄını doÄrulamaya yardımcı olmakla kalmıyor, aynı zamanda hastalıÄın ne kadar ilerlediÄi hakkında da bilgi saÄlıyor.
Yeni test ayrıca bir kiÅinin semptomlarının Alzheimer’dan mı yoksa altta yatan baÅka bir durumdan mı kaynaklandıÄına dair de deÄerli bilgiler sunuyor.
Anahtar: MTBR-tau243 proteini
BilindiÄi üzere Alzheimer hastalıÄı, âamiloidâ adı verilen bir proteinin beyindeki plaklarda birikmesini ve ardından yıllar sonra âtau proteinâ düÄümlerinin geliÅmesini içeriyor. BiliÅsel semptomlar, tau düÄümleri tespit edilebilir hale geldiÄinde ortaya çıkıyor ve düÄümler yayıldıkça semptomlar kötüleÅiyor.
ÃalıÅma kapsamında da araÅtırmacılar, kandaki âMTBR-tau243â adlı proteinin mevcut seviyelerinin, beyindeki toksik tau agregatlarının birikiminin miktarını doÄru bir Åekilde yansıttıÄını ve bunun Alzheimer hastalıÄının Åiddetiyle iliÅkili olduÄunu bulmuÅ durumda.
BiliÅsel gerileme yaÅayan bir grup insandan alınan MTBR-tau243 kan seviyelerini analiz eden araÅtırmacılar, erken veya geç evre Alzheimer hastalıÄı olan kiÅileri ayırt edebildi. Aynı zamanda altta yatan baÅka sebepleri olan hastaları da sadece Alzheimerâdan mustarip kiÅilerden ayırabildiler.
âBu kan testi, Alzheimer semptomlarının ve demansın en iyi biyobelirteç ölçümü olan Alzheimer tau düÄümlerini açıkça belirliyor,â diyen çalıÅmanın ortak yazarı WashU Tıp Fakültesiânden Nöroloji Profesörü Randall J. Bateman, sözlerine Åöyle devam ediyor:
âÅu anda klinik uygulamada, Alzheimer düÄümleri ve demans için kolay veya eriÅilebilir ölçümlerimiz yok. Bu nedenle bunun gibi bir kan testi, semptomların Alzheimer’dan kaynaklanıp kaynaklanmadıÄına dair çok daha iyi bir gösterge saÄlayabilir ve ayrıca doktorların hastaları için hangi tedavilerin en iyi olduÄuna karar vermelerine yardımcı olabilir.”
