Kehribar içinde en iyi korunagelmiş kuş fosili

Kehribar içinde sadece böcekler korunagelmiyor, daha büyük hayvanların parçaları da günümüzde kadar dayanıyor. Kısa bir süre önce Myanmar’da bulunan bir kehribar içinde tüylü bir dinozor kuyruğunun bir parçası tespit edilmişti.

Bu buluntuyu açıklayan uluslararası ekip şimdi çok daha ilginç bir buluntuya rastladı. 99 milyon yıl önce yedi santim büyüklüğündeki bir kehribar içine hapsolmuş ve neredeyse tüm olarak korunagelmiş bir kuş yavrusu bu (Bird caught in amber 100 million years ago is best ever found, New Scientist 7.6.2017).

Öldüğü sırada sadece birkaç günlük olan bu kuş, Enantiornithes olarak bilinen kuş grubuna dahil. Bunlar modern kuşların atalarıyla aynı tarihlerde yaşamışlar; kanatlarının üzerlerinde pençeleri ve gaga yerine çene ve dişleri vardı. O zamanlar günümüzdeki kuşların atalarından çok daha çeşitli ve daha başarılı olmalarına rağmen, Enentiornithes’lerin soyları 66 milyon yıl önce dinozorlarla birlikte tükenmiştir.

Aynı anda “Gondwana Research” (A mid-Cretaceous enentiornithine (Aves) hatchling preserved in Burmese amber with unusual plumage, 6.6.2017) ve National Geographic” (Baby Bird from Time of Dinosaurs Found Fossilized in Amber, 7.6.2017) dergilerinde tanıtılan yeni buluntu, Çin Jeoloji Bilimleri Üniversitesi’nden Lida Xing’e göre bu tarihe ait bir kuşun en “ayrıntılı görüntüsünü veren” ilk örnek. Ancak doku karbonlaştığı için kullanılabilir DNA yok. Araştırmacılar yavru kuşa, kehribar rengindeki tarlakuşunun Birmancadaki adı olan “Belone” ismini vermişler.

Bilindiği kadarıyla Enentiornithes’ler kanat tüyleriyle yumurtadan çıkıyor ve kendi kendilerini bakıyorlardı. Yavru kuşların ağaca tırmandıklarını ve bu tırmanma sırasında kuşlardan birinin reçineye düştüğü tahmin ediliyor.

Derleyen: Nilgün Özbaşaran Dede