Edip Emil Öymen

Ekranda toz-topraksız arkeoloji?

Göbeklitepe’de ortaya çıkartılan “tapınak” hem gayet eski, hem de gayet ilginçti. Yerli yabancı popüler ve akademik yayınlara konu oldu. İnsanlık tarihinin ne kadar gerilere gittiğine ilişkin tartışmalara enerjik bir boyut kattı. Ama acaba “tek bir tapınak” üzerinden yapılan bu yorumlar, “20 tane daha ‘böyle’ tapınak orada bulunsa” nasıl olurdu? Varsayım için bile “uçuk” görünen bu sorunun arkasın...

Florence Nightingale: Hemşire VE istatistikçi

Modern hemşireliğin kurucusu Florence Nightingale doğumunun 200’üncü yıldönümünde anılıyor: Her 12 Mayıs, onun doğumgünü olarak Dünya Hemşirelik Günü’dür zaten. Dünya Sağlık Örgütü bu yılı Hemşirelik ve Ebelik Yılı ilan etti. Bu anmalar, küresel salgına rast geldi, Florence Nightingale’in adına daha da anlamlı oldu. Hemşireliği, olmazsa olmaz bir tıp mesleği haline getiren ilkeleri ilk kez Florenc...

44.8 milyar piksel = Bir Rembrandt

Başlıktaki rakamın anlamı: Hollandalı (17’inci yüzyılda Felemenkli) ressam Rembrandt’ın en en en ünlü tablosunu Koronazedeler ekranlarında en en en yakından görsünler diye tablonun fotoğrafı çekildi: Bu fotoğraf, en en en ayrıntıyı göstersin diye 3.63 metreye 4.37 metre tablo, dijital olarak 24 yatay ve 22 dikey bölgeye “ayrıldı.” Her bir bölgede piksellerin “arası” 20 mikrometre (0.02 milimetre) ...

İnovasyon yaşta değil, baştadır

83 yaşındaki İngiliz ressam David Hockney, sanat dünyasına sanki “veda” üslubundaki mektubunda, “Öleceğim. Doğduğumuz için ölürüz. Sanatın kaynağı aşktır. Ben de hayata aşığım” diye yazdı. Hockney’nin sıra dışı mektubu, France Inter Radyosu’nda ve sosyal medyada #TchatExtra etiketi altında (başka sanatçılarla birlikte) yayınlandı (https://bit.ly/2yCL2uQ). Hockney, Korona karantinasını 55 yıldır ya...

Yalan salgını = İnfodemi

Korona salgını ile bağlantılı olarak ortaya atılan bilim dışı, kanıtsız, komplo teorisi kılıklı safsata ve sahtecilik bolluğu var. Dünya Sağlık Örgütü Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus bu duruma “infodemi” adını verdi. “Korona’dan daha hızlı yayılıyor” dedi. Korona, insandan insana hava yolu ile geçtiği halde, hakkında yayılan yalan haberler sahte bilgiler (!) ekrandan ekrana elektronikle geçi...

Korona’ya karşı robot, teletıp, drone

Türkçe Google’a “Korona ve Robot” yazınca 10.5 milyon kayıt çıkıyor. “Korona ve Drone” yazınca 3 milyon. Teletıp yazınca 400 bin. Ama İngilizce Google’da “telemedicine” yazınca 24.3 milyon !! Google’daki bu rakamların gösterdiği: Salgınla mücadelede robotlar, drone’lar ve teletıp arka plandalar, ama etkililer: Ortamı dezenfekte eden robotlar. Korona testi yapan robotlar. Sokağa çıkma yasağını dele...

Yapay zekâ ilaç yapıyor

Corona hakkında iyi haber: Bir İngiliz bilişim şirketinin yapay zekâ yazılımı, halen eklem romatizması için kullanılan Baricitinib jenerik isimli ilacın, Corona Virüsü’nün akciğere inmesine engelleyecek özelliklere sahip olduğunu saptadı (https://bit.ly/38Ejode). Bu, Corona’ya ilaç bulundu anlamına gelmiyor. Üstelik, zaten bir ilaç “bulunmuş” da değil. Mevcut bir ilacın Corona tedavisine “yarayabi...

5G ile bilgi “gözün önüne” gelecek

19 Nisan 2014. İtalyan gazetesi La Stampa’nın genel yayın yönetmeni Mario Calabresi, “akıllı gözlüğünü” taktı. Bu, o dönemde gündemde olan Google Gözlüğü’nü andırıyordu. Ama, Milano şirketi Vidiemme Consulting ve New York’ta İtalyanların kurduğu Rokivo, Google’la ilgisi olmayan benzer bir gözlük yapmıştı. [Google Gözlüğü, kullanan kişinin ses ve görüntü kaydı yapmasını, bunu kablosuz internetle (W...

2020’lerde bilginin hâli ne olacak?

Dünyanın bilgisi bir zamanlar Britannica Ansiklopedisi’ydi. Bizde AnaBritannica ismiyle 1986 – 90 döneminde Ana Yayıncılık Sanat Ürünlerini Pazarlama Sanayi ve Ticaret Şirketi tarafından yayınlandı. Her cildi ortalama 630 sayfa, 22 cilt ansiklopedinin ağırlığı 30 kiloya yakındı. 2010’da İngilizce yayınlanan “son kağıt baskı” Britannica ise 32 cildiyle, daha kaliteli ağır kağıda basıldığı, cildi da...