Yaşam Bilimleri
Danimarkalı bilim insanları, balıkçı ağlarına yaklaşan deniz kuşlarını uzak tutmak için dönen gözlere sahip ilginç bir şamandıra geliştirdi. “Bobby” adı verilen bu korkuluk sistemi başlangıçta işe yaradı; ancak kuşlar kısa sürede tehdidin sahte olduğunu anladı. Araştırma, hayvanların öğrenme yeteneğinin ve sosyal davranışlarının sandığımızdan çok daha gelişmiş olduğunu gösterirken, bilim dünyasına...
Science Advances’ta yayımlanan yeni çalışma, bazı mantarların atmosferde buz oluşumunu tetikleyen proteinler ürettiğini ve bu yeteneği bakterilerden “ödünç aldığını” ortaya koyuyor. Yağmurun oluşumu genellikle fiziksel süreçlerle açıklanır: su buharı yükselir, soğur, yoğunlaşır ve damlacıklar halinde yeryüzüne düşer. Ancak bu sürecin görünmeyen bir bileşeni daha var: buz çekirdekleşmesi. Bulutlard...
2 milyon yıl öncesinden modern restoran menülerine uzanan “jeofaji” geleneği yeniden gündemde. İnsanlara “Hiç toprak yediniz mi?” diye sorduğunuzda çoğu zaman şaşkınlıkla karşılanırsınız. Oysa toprak yeme davranışı – bilimsel adıyla jeofaji – insanlık tarihinin en eski alışkanlıklarından biri olabilir. Antropolog Zander Simpson’ın 25 Mart 2026’da yayımlanan değerlendirmesine göre arkeolojik kanıtl...
Yeni bir evrimsel analiz, modern kan ve bağışıklık hücrelerinin, eski tek hücreli atalardan miras kalan 700 milyon yıllık bir mirası koruyor olabileceğini öne sürüyor. İnsanlardan, dinozorlardan hatta balıklardan çok önce, eski tek hücreli organizmalar vücudun en önemli sistemlerinden biri olan kanın genetik şablonunu zaten taşıyor olabilirlerdi. Kyoto Üniversitesi’ndeki yeni bir çalışma, ka...
Su, bitkilere ulaşmadan önce bile, su damlacıklarının sesi pirinç bitkilerinde çimlenmeyi tetikliyor. Ayrıca Bitkilerin ” düşünme “, ” görme “, ” duyma ” ve ses çıkarma yeteneğine sahip olabileceğini gösteren kanıtlar var, Pirinç bitkileri, yere düşen yağmur damlalarının ses titreşimlerini algılıyor ve araştırmacılar diğer bitkilerin de aynı şeyi yapabileceğinde...
Yunuslar mı, kuşlar mı, yoksa mürekkep balıkları mı ilk konuşacağımız tür olacak? Yapay zekâ hayvanların gizli dilini çözmeye yaklaşıyor… Washington Üniversitesi’nden Sophie Cohen-Bodénès, mürekkep balıklarını incelerken ilginç bir şey fark etti: Hayvan, iki kolunu yukarı kaldırıp diğer altısını birbirine dolamıştı. Bu hareketi “yukarı” işareti olarak adlandırdı. Daha da şaşırtıcı olan, bu i...
Şefik Şanal Alkan / sefik.alkan@gmail.com Bugün sizlere bilimsel buluşların nasıl yapıldığını örnekler vererek anlatmak istiyorum. Yazının ilk bölümünde sizlere temel ve uygulamalı bilimler arasındaki ikilemden söz ettikten sonra tarihten 5 bilimsel buluşun öyküsünü anlatacağım. Bir sonraki yazımda ise benim kişisel olarak tanıdığım çağdaş 5 bilimcinin yaptığı büyük buluşları anlattıktan sonra, bi...
Son bir araştırma, maymunların ve Neandertallerin olasılıkla arkadaşları ve cinsel partnerleriyle dudak dudağa öpüştüklerini ortaya koydu. Sadece insanlar değil, maymunlar hatta kutup ayıları bile öpüşüyorlar. Bilim insanları öpüşmenin evrimsel kökenini ayrıntılı bir şekilde araştırdılar. Çalışma, dudaktan dudağa öpüşmenin 21 milyon yıldan daha önce evrimleştiğini ve insanların ve diğer büyük maym...
Bilim insanları, modern bitkiler, milyar yıllık fosiller ve meteoritler de dahil olmak üzere 400’den fazla örneği içeren geniş bir yelpazeyi incelediler. 3,3 milyar yıldan eski kayalarda yaşamın kimyasal kanıtları bulundu ve bu da Dünya’daki yaşam için yeni ve daha erken bir zaman çizelgesi oluşturdu. Araştırmacılar ayrıca oksijen üreten fotosentezin kökenini yaklaşık bir milyar yıl ge...