Haberler
Bir insanın kişilik işlevlerinde sorun yaşayıp yaşamadığını, yalnızca kullandığı kelimelerden anlamak mümkün mü? Psikolog Charlotte Entwistle, meslektaşlarıyla yürüttüğü kapsamlı araştırmaların bu soruya temkinli ama çarpıcı bir yanıt verdiğini söylüyor: Evet, hem de sandığımızdan daha erken bir dönemde. İster kısa bir mesajda, ister uzun bir e-postada, ister sosyal medyada yazılan bir yorumda ols...
ABD’nin Ay’a dönüş programı hız kazanırken, Çin’in daha sessiz ama istikrarlı ilerleyişi, 21. yüzyılın yeni “Ay yarışı”nın sonucunu hâlâ belirsiz kılıyor. NASA’nın Artemis programı büyük bir görünürlük ve ivme yakalamış olsa da, uzmanlara göre Çin, doğru adımları atmaya devam ederse ilk insanlı inişi gerçekleştiren taraf olabilir. NASA’nın insanlı Ay görevlerine dönüşünü simgeleyen Artemis II misy...
NASA’nın Orion kapsülü ve içindeki dört astronot, uzayda geçirdikleri 10 günün ardından ve Ay çevresinde gerçekleştirdikleri rekor kıran görevle Dünya’ya geri döndüler. Astronotların dönüşü, NASA’nın Uzay Fırlatma Sistemi roketi ve Orion kapsülünün ilk mürettebatlı test uçuşunun doruk noktasını işaret ediyor; bu başarı, uzay ajansının önümüzdeki birkaç yıldaki Artemis görevleri v...
İnsanlık ilk kez Dünya’nın Ay’ın ufuk çizgisinin altına batışını fotoğrafladı. Bu göksel görüntü, 1 Nisan’da fırlatılan ve dört astronotu Ay’ın uzak tarafında tarihi bir tur attırmaya gönderen NASA’nın Artemis II görevinin son kilometre taşlarından biri. Görev, mürettebatı Dünya’dan daha önce hiç olmadığı kadar uzaklaştırdı ve Dünya’nın Ay’ın ufuk çi...
Şefik Şanal Alkan / sefik.alkan@gmail.com “Sevmeden, öğrenmeyi de öğrenemezsin.” J. W. Goethe. Geçen yazımda sizlere insanlık yaşamını derinden etkileyen tarihsel 5 büyük bilimsel buluşun nasıl gerçekleştiğini anlatmıştım. Bugünkü yazımda yakından tanıdığım 5 bilimcinin yaptığı, hayatımızı derinden etkileyen 5 çağdaş buluşa değineceğim. Ama ondan önce, izninizle, benim bir bilimci olmamda emeği ge...
Yunuslar mı, kuşlar mı, yoksa mürekkep balıkları mı ilk konuşacağımız tür olacak? Yapay zekâ hayvanların gizli dilini çözmeye yaklaşıyor… Washington Üniversitesi’nden Sophie Cohen-Bodénès, mürekkep balıklarını incelerken ilginç bir şey fark etti: Hayvan, iki kolunu yukarı kaldırıp diğer altısını birbirine dolamıştı. Bu hareketi “yukarı” işareti olarak adlandırdı. Daha da şaşırtıcı olan, bu i...
Bilim, dört yüzyıldır otoriter rejimlerin en büyük korkularından biri oldu. 1633’te Galileo’nun yargılanmasından, Stalin’in genetik bilimi yasaklamasına kadar tarihte sayısız kez, bağımsız düşüncenin ışığı baskı altına alındı. Bugünse tarihçiler, ABD Başkanı Donald Trump’ın attığı adımlarda aynı “otoriter oyun kitabının” izlerini görüyor. Kilise, monarşiler ve diktatörlükler… Hepsi bilimi kendi ik...
Genetik kod çözüldüğünde hastalıkların sırrı da çözülmüş olacaktı. Öyle sanıyorduk. Ama yanıldık. Genetik yalnızca %10’unu açıklıyor; geri kalan %90 çevre ve özellikle de beslenmemizle ilgili. Peki, yediğimiz şeylerin ne kadarını gerçekten biliyoruz? 2003’te insan genomu tamamen çözüldüğünde, bilim insanları büyük bir sıçrama bekliyordu. Ancak çok geçmeden anlaşıldı ki genler, hastalık riskimizin ...
Yeni araştırmalar, gençlerin ruh sağlığını asıl tehlikeye atan şeyin ekran başında geçirilen süreden çok, ekran bağımlılığı olduğunu gösteriyor. Sosyal medya ya da video oyunlarından kopamama, kaygıdan depresyona kadar pek çok sorunla bağlantılı. Uzun zamandır anne babalar “kaç saat ekran başında kalındığına” odaklanıyordu. Ancak Weill Cornell Medical College’den veri bilimci Yunyu Xiao ve ekibini...