Haberler
İnsanlık ilk kez Dünya’nın Ay’ın ufuk çizgisinin altına batışını fotoğrafladı. Bu göksel görüntü, 1 Nisan’da fırlatılan ve dört astronotu Ay’ın uzak tarafında tarihi bir tur attırmaya gönderen NASA’nın Artemis II görevinin son kilometre taşlarından biri. Görev, mürettebatı Dünya’dan daha önce hiç olmadığı kadar uzaklaştırdı ve Dünya’nın Ay’ın ufuk çi...
Şefik Şanal Alkan / sefik.alkan@gmail.com “Sevmeden, öğrenmeyi de öğrenemezsin.” J. W. Goethe. Geçen yazımda sizlere insanlık yaşamını derinden etkileyen tarihsel 5 büyük bilimsel buluşun nasıl gerçekleştiğini anlatmıştım. Bugünkü yazımda yakından tanıdığım 5 bilimcinin yaptığı, hayatımızı derinden etkileyen 5 çağdaş buluşa değineceğim. Ama ondan önce, izninizle, benim bir bilimci olmamda emeği ge...
Yunuslar mı, kuşlar mı, yoksa mürekkep balıkları mı ilk konuşacağımız tür olacak? Yapay zekâ hayvanların gizli dilini çözmeye yaklaşıyor… Washington Üniversitesi’nden Sophie Cohen-Bodénès, mürekkep balıklarını incelerken ilginç bir şey fark etti: Hayvan, iki kolunu yukarı kaldırıp diğer altısını birbirine dolamıştı. Bu hareketi “yukarı” işareti olarak adlandırdı. Daha da şaşırtıcı olan, bu i...
Bilim, dört yüzyıldır otoriter rejimlerin en büyük korkularından biri oldu. 1633’te Galileo’nun yargılanmasından, Stalin’in genetik bilimi yasaklamasına kadar tarihte sayısız kez, bağımsız düşüncenin ışığı baskı altına alındı. Bugünse tarihçiler, ABD Başkanı Donald Trump’ın attığı adımlarda aynı “otoriter oyun kitabının” izlerini görüyor. Kilise, monarşiler ve diktatörlükler… Hepsi bilimi kendi ik...
Genetik kod çözüldüğünde hastalıkların sırrı da çözülmüş olacaktı. Öyle sanıyorduk. Ama yanıldık. Genetik yalnızca %10’unu açıklıyor; geri kalan %90 çevre ve özellikle de beslenmemizle ilgili. Peki, yediğimiz şeylerin ne kadarını gerçekten biliyoruz? 2003’te insan genomu tamamen çözüldüğünde, bilim insanları büyük bir sıçrama bekliyordu. Ancak çok geçmeden anlaşıldı ki genler, hastalık riskimizin ...
Yeni araştırmalar, gençlerin ruh sağlığını asıl tehlikeye atan şeyin ekran başında geçirilen süreden çok, ekran bağımlılığı olduğunu gösteriyor. Sosyal medya ya da video oyunlarından kopamama, kaygıdan depresyona kadar pek çok sorunla bağlantılı. Uzun zamandır anne babalar “kaç saat ekran başında kalındığına” odaklanıyordu. Ancak Weill Cornell Medical College’den veri bilimci Yunyu Xiao ve ekibini...
İbrahim Ortaş / Çukurova Üniversitesi / iortas@cu.edu.tr Ekosistem aklı: Doğanın bize bütüncül işleyişi üzerinden anlattıkları Prof. Dr. Ahmet Çınar hoca “Ekosistem Aklı, Monokültürden Dijital Monokültüre” paylaşımı ile ekoloji bilgisinin bilinmesinin önemini vurgulamış oldu. Yıllardır, bitki ekoloğu Prof. Dr. Cengiz Darıcı hocaya ekoloji konusunu anlaşılır bir şekilde yeniden yazmasını isterim. A...
Şefik Şanal Alkan / sefik.alkan@gmail.com Bugün sizlere bilimsel buluşların nasıl yapıldığını örnekler vererek anlatmak istiyorum. Yazının ilk bölümünde sizlere temel ve uygulamalı bilimler arasındaki ikilemden söz ettikten sonra tarihten 5 bilimsel buluşun öyküsünü anlatacağım. Bir sonraki yazımda ise benim kişisel olarak tanıdığım çağdaş 5 bilimcinin yaptığı büyük buluşları anlattıktan sonra, bi...
Bir uydu, yakın zamanda gerçekleşen “ateş çemberi” tutulmasını çarpıcı yeni bir açıdan görüntüledi. Birkaç gün önce Ay, yılın ilk güneş tutulmasında Dünya ile Güneş’in tam ortasından geçti ve gökyüzünde çarpıcı bir “ateş çemberi” etkisi yarattı. Ancak birçok gökyüzü gözlemcisi için şanssızlık şu ki, 17 Şubat’taki tam tutulmayı yalnızca Antarktika’da veya k...