Fizik ve Uzay

1972’de ABD’nin son Apollo görevinden beri ayak basılmayan Ay’ın uzay bilimcilerin yeniden gözdesi haline geldiğine, daha önceki sayılarımızda yer vermiştik. İsrail’in başarısız denemesinin ardından bu sefer Hindistan; Rusya, ABD ve Çin'in ardından “Ay’a iniş yapmayı başaran” dördüncü ülke olmayı hedefliyordu. Yaklaşık altı hafta (384.000 km) süren ve Ay’ın Güney Kutbu’na inme amacı taşıyan Chandr...

Standard kozmolojik modele göre evrenimiz yaklaşık 13,8 milyar yıl önce, ilk patlamadan sonra genleşmeye başladı. Kütle çekim kuvvetleri nedeniyle madde, örneğin galaksi kümesi gibi daha büyük yapılar şeklinde birleşti. Bu yüzden maddenin uzaydaki dağılımı, evrenin ne şekilde geliştiğini gösteren önemli bir ipucu. Fakat son bir araştırmanın sürpriz sonuçları, evrende ne kadar maddenin bulunduğunun...

Doğarız. Ölürüz. Bu iki olayı birbirinden ayıran süreye zaman deriz. Bu süreç kuşkusuz insan deneyiminin en temel özelliğidir; buna karşın onun tam olarak ne olduğunu söyleyemeyiz. Daha da kötüsü, fizik yasaları bize bu konuda yardımcı olamaz. Zamanın varlığı inkar edilemez ancak bunu nasıl deneyimlediğimizin fazla bir anlamı yoktur. Teksas Üniversitesi’nden Nobel Ödüllü fizikçi Steven Weinberg za...

Cambridge'den Emeritus Prof. Dan McKenzie yaşayan en büyük yerbilimcilerden biri. Yerbilimleri konusunda Nobel muadili sayılan Crawfoord Ödülü sahibi olan Dan McKenzie, yeryüzünü meydana getiren plakaların milyonlarca yılda nasıl oluştuğunu, bunların birbirine göre göreceli hareketlerini ve bu hareketin sebebini ortaya koyan çok önemli araştırmalara imza attı. İstanbul Teknik Üniversitesi’nin dave...

Avrupa'nın uzaydaki lazer iletişim ağı olan Avrupa Veri Aktarma Sistemi’nin (European Data Relay System) parçası olacak ikinci uydu fırlatıldı. Diğer uzay araçlarından gelen fotoğraf ve verileri hızlı bir şekilde Dünya'ya ulaştıracak olan EDRS-C uydusu, Fransız Guyanası'ndaki uzay üssünden ateşlenen bir Ariane-5 roketi ile yörüngeye gönderildi. EDRS-C, 2016 yılında yörüngeye yerleştirilen EDRS-A u...

Uçaklarla gitgide daha çok yolcu taşınıyor. Dünyada 2017 yılında uçaklarla 4,1 milyar yolcu taşınmış /1/. Yüksek enerjili taneciklerden oluşan kozmik radyasyon (ışınlar), uzaydan dünyaya doğru yol alırken, atmosfer tabakalarındaki taneciklerle çarpışarak azar azar enerjilerini yitiriyor ve şiddetleri de (ya da akıları) azalıyor. Dünyanın manyetik alanı, kozmik radyasyonu Ekvator Bölgesi’nde saptır...

Bugün Hindistan’daki uzay merkezinden fırlatılan Chandrayaan 2’in 7 Eylül’de Ay’a inmesi bekleniyor. Chandrayaan 2 ile gönderilen keşif aracı, Ay'ın güney kutbunda inceleme yapacak. Uzay aracının ilk olarak Mayıs ayında fırlatılması planlanmış ancak İsrail'in Nisan ayındaki başarısız Ay görevinden sonra daha fazla güvenlik kontrolü için ertelemeye gidilmişti. İkinci bir erteleme de, 14 Temmuz'da y...

Uranyumun kimyasal zehirliliği, yaydığı radyasyondan çok daha etkin! Son yıllarda, doğal uranyumu bol Manisa Köprübaşı ve Aydın Söke Kisir Köyü çevresinde yaşayan halkın uranyumdan kanser olduğu haberleri gazete, TV ve sosyal medyada yer alıyor. Eline radyasyon ölçen Geiger Sayacı alan çok kişi ölçümler ve açıklamalar yapıyor. Bunların içinde, hangi radyoaktif maddeden yayınlanan hangi  radyasyonu...

“Her başarılı erkeğin ardında bir kadın gizlidir.” Albert Einstein’ın bile… Öylesine kapalı kapılar ardında kalan bir hikâye ki bu, bilim tarihçileri, Einstein’ın görelilik teorisinde karısı Mileva Marić’in katkısı olup olmadığını tartışıyor bugün. Peki ama işin aslı ne? Albert Einstein'ın ilk karısı Mileva Marić’i Albert’in kendisi kadar tanıyor musunuz? Pek sanmıyoruz. Marić yıllarca unutuldu. T...