Yazarlar
Etik (Törebilim): Bütüncül Bakış
Son zamanların en önemli konularının başında çoklu kriz gelmektedir. Bu bağlamda da törebilim (etik) krizi de bir boyut olarak en sıcak konulardan biri olarak gözükmektedir. Törebilim konusuna girerken kavramları ve kuramları kısaca ele alalım. ETİK VE İLGİLİ KAVRAMLAR (1) Latince’deki ‘ethica’ ve Yunanca’daki ‘ethikos’ sözcüklerinden türemiş olan etik kavramı, töre, görenek ve alışkanlık’ anl...
Görünürde özbilinçli!
Yapay zeka en iyi şartlarda “görünürde özbilinçli” olabilirmiş. Peki insan? Microsoft’ta yapay zeka işlerinin başındaki yönetici Mustafa Süleyman yapay zekadaki özbilinç kavramı ile ilgili ilginç bir yaklaşımda bulunuyor: Makinedeki özbilinç kavramını “görünürde özbilinç” şeklinde değerlendirmek daha doğru olacaktır. Microsoft’tan önce Google’ın satın aldığı DeepMind’ın kurucuları arasında yer ala...
Emeğin payı daralıyor: Türkiye, dünya ortalamasının çok altında
Türkiye’de emeğin milli gelirden aldığı pay, 2009–2025 döneminde dünya ortalamasından 17 puan daha düşük seyretti. AB-28 ile fark ise 22 puanı aştı. Sanayi sektöründe verimlilik artarken ücretlerin payı geriledi; kârlar büyürken, bölüşüm dengesi sermaye lehine bozuldu. Sendikasızlaşma, düşük asgari ücret ve esnek çalışma politikaları, emeğin payını kalıcı olarak baskıladı. Kabaca 1980’li yıllarla ...
Yapay yazar
Geleceğin yazarı daha mı az yazacak? Microsoft geçtiğimiz günlerde bir liste yayınladı. Üretken yapay zekanın insanın elinden en hızlı şekilde alacağı meslekler listesi. Listenin tepesinde yer alan mesleklerden bazıları şunlar: Tercümanlar, çevirmenler, yazarlar, edebiyatçılar, teknik yazarlar, editörler. Bu üçüncü oluyor. Matbaa bu “içerik üreticileri” olumlu yönde etkilemişti. Yazdıkları, düzelt...
Algoritma mı, insan doğası mı?
Bu kötülüğü ben yapmasam başkası yapacak diye diye… Yeni yayınlanan akademik bir araştırmaya göre sosyal medya siteleri geliştirdikleri algoritmaları bir kenara bırakıp da suyu doğal akışına bıraksalar bile kullanıcılar arasında kutuplaşma öyle ya da böyle boy gösterecek. Araştırmanın nedenine-nasılına girmek yerine bu tümcenin bilinçdışına gönderdiği mesajı yakalayıp kelimelere dökmekte fayda var...
Yeni güçlü ve zayıf ikilemi
Ağır sıklet boks şampiyonu Kubrat Pulev mi daha güçlü yoksa Elon Musk mı? “İyi ile kötünün mücadelesi” değil ama “güçlü ile zayıfın mücadelesi” demek daha nesnel bir değerlendirme olacaktır. Bilinen insanlık tarihini dört kelimede özetlemek gerekse! Güç değişik formlara dönüştükçe insan da kendisini o formun paradigmasına göre yeniden dönüştürmek zorunda kalıyor. İlk çağlarda belli ki kas kuvveti ...
Dijital Çin işi!
Vatandaşın devletine güvenmesi neden bu kadar şaşırtıcı? Bu işi insanların başına Fransızlar açmış. Fransız Devrimi sonrasında “dostumuzu-düşmanımızı bilelim” bakış açısıyla nüfus kağıdı uygulamasını başlatmışlar. 1792’den beri aralıksız devam ediyor. Öte yandan İngiltere’de mesela nüfus kağıdı sahibi olmak bir zorunluluk değil. Onun yerine pasaport, ehliyet hatta doğum belgesi gündelik yaşamı ida...
Egzersizin immün sisteme etkilerinin moleküler temelleri
Egzersizler bedenin bağışıklık sistemini sitokin üretimi ile artırır. Bağışıklık sistemi için sitokinler protein yapısındadır. Sitokinler, virüs-bakteri-mantar gibi mikroorganizmalara veya doku hasarı gibi zararlı etkilere karşı verilen inflamatuar cevapları oluşturur. bedenin bağışıklık sistemini düzenleyen moleküllerdir. Enfeksiyonlara ve kanser gibi hastalıklara karşı bedeni savunurlar; sitokin...
Müzik teknolojisi açısından beşinci ses çıkarma yöntemi: Theremin
Geçtiğimiz günlerde Çanakkale’de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde (ÇOMÜ) Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’nde bir konser izledik. Bu görkemli konserin sanatçısı Rus müzisyen Peter Theremin’di. Konserde kendisine piyanist Fatih Turan eşlik etti. Dünyada müzik alanında genelde dört ses çıkarma yöntemi bilinir: Yaylı, nefesli, klavyeli ve vurmalı! Hatta enstrümanların sınıflandırılması bile ...