Lale Akarun

Üniversite emir komuta ile yönetilemez

“Üniversite Emir Komuta ile Yönetilemez”. Ben demiyorum, en iyi bilecek kişi, sekiz sene Boğaziçi Üniversitesi rektörlüğü yapan Prof. Dr. Üstün Ergüder diyor*. Üstün hoca, üniversite rektörlüğünü bir orkestra şefinin görevine benzetiyor. “Rektörün görevi her kim ne çalıyorsa onu en iyi şekilde ve uyum içerisinde çalmasını sağlamaktır” diyor. Müziği dinlerken maestro’yu hiç duymazsınız, değil mi? İ...

Sanat ve teknoloji

Geçtiğimiz ay İstanbul’da Medya sanatçısı Refik Anadol’un “Makine Hatıraları: Uzay” adlı sergisi vardı. Bu sergide Refik Anadol, uzay teleskopları ve uydular tarafından toplanan verileri işleyip videoya dönüştürerek görsel eserler yaratmış. Nasıl tarif edilir bilmem; ama deneyim; çok büyük bir şelalenin içinde olmak gibi: Renkler, örüntüler akıyor; çağlıyor. Sanki Niagara şelalesinin içindesiniz; ...

Akıl sağlımızı koruyalım; işi mizaha vuralım

Mensubu olduğum Boğaziçi Üniversitesi’nde yaklaşık 30 yıldır öğretim üyesiyim. Bu 30 senede üniversitenin çeşitli yerlerinde çalıştım; komisyonlarında, yönetim kurullarında, senatosunda. Üniversite bir demokratik yönetim örneği: Her birim kendi kararlarını alır; ihtisas komisyonları uzman oldukları konularda taslaklar hazırlar; bunlar yönetim kurullarında tartışılır; kararlaştırılır. Uzmanlığa değ...

Akademik özgürlük ve üniversite özerkliği

Yaklaşık 100 gündür, Boğaziçi Üniversitesinde, üniversitemize yapılan müdahaleyi barışçıl bir şekilde protesto ediyoruz. Bir cuma gece yarısı, o güne kadar hiç adını duymadığımız dışarıdan birisi, üniversitemize rektör olarak atandı. Bunun şaşkınlığından sıyrılamadan, yine bir cuma gece yarısı, üniversitemize iki fakülte kuruldu; birinin başına yine dışarıdan bir dekan atandı. Seneler içinde, ilme...

Yükseköğretimde kadın her yerde; üst yönetim hariç

Herkese Bilim Teknoloji dergisinde ilk yazım 3 Nisan 2020’de yayınlanmış: “Yükseköğretimde Kadın Nerede?” Geçen seneki yazımda sayılarla şunu gösteriyorum: Mesleğe girişte kadınlar çoğunluğa geçmiş durumda; araştırma görevlilerinin çoğunluğu kadın. Profesör olmaları zaman alsa da, yıllar içinde, kadın profesör oranları artıyor. Şu anda kabaca Türkiye’deki her üç profesörden birisi kadın. Tabii ki ...

Üniversite sıralamaları ne işe yarar?

Üniversite eğitiminin ücret karşılığı alınan bir hizmet haline gelmesi ile, uluslararası öğrenci piyasasında tüketicilerin (öğrencilerin) hizmet kalitesini değerlendirip, en kaliteli hizmeti en ucuza alması ihtiyacı doğdu. Bu talebi karşılamak üzere, çeşitli özel kuruluşlar, üniversite değerlendirmeye, sıralamalar yayınlamaya soyundular. Bunların ilki olan US News adlı dergi, 1983’den beri, Amerik...

Üniversitenin görevi öğrencilerini mutlu etmektir

Üniversitenin görevi nedir? Üniversite ne için vardır? Pek çok kişi üniversitenin görevinin kişileri meslek sahibi yapmak olduğunu düşünür. Doğrudur; tıp fakültesi doktor, mühendislik fakültesi mühendis, eğitim fakültesi öğretmen yetiştirir. Ancak, üniversitenin görevi sadece bu değildir; öyle olsaydı meslek kursları ile bu meslekler öğrenilebilirdi. Üniversitenin görevi, öğrencilerini mutlu etmek...

Akademik sahteciliklere şaşırıyor muyuz?

Akademik sahtecilikler hakkında yazdığım bir kaç yazı şaşkınlıkla karşılandı. Ben hiç şaşırmadım; çünkü doçentlik sınavı jürilerinde, bu tür örneklerle sık sık karşılaşıyordum. Doçentlik sınavları, akademik kariyerde, son kalite kontrol mekanizmasıydı: Başka üniversitelerden beş profesör tarafından, yayınlarınızın incelendiği ve sözlü bir sınavla meslekte yeterliğinizin sınandığı, zorlu bir tecrüb...

Üniversite gelecekte, sanayi bu günde

Teknolojinin çok hızla değiştiği bir çağda yaşadık. Akademide olmanın en ilginç yanı, geliştirilen teknolojileri herkesten önce hayal etmek; üstünde çalışmak. Bu bazen dezavantaj da olabiliyor. Sizin bunları gördüğünüz, üstünde çalıştığınız zaman kimsenin onlardan haberi olmuyor, kimse ilgilenmiyor; siz de “acaba bunlar bir gün gerçek olur mı?” hissini taşıyorsunuz. Yıl 1985; bir lisansüstü teleil...