Lale Akarun

Yapay zeka insandan ne öğreniyor?

Yapay zeka gittikçe insandan daha kuvvetli hale geliyor. Hafızası gittikçe büyüyor; daha çok şey hatırlayabiliyor; daha çok hesaplamayı daha hızlı yapabiliyor. Yapamadığı tek şey, duyguları anlamak, empati kurmak gibi insanı insan yapan özellikler; onun için araştırmacılar, bunları da yapabilen algoritmalar üzerinde çalışıyor; yakında bu da çözülecek. Yapay zeka insandan öğreniyor ve ondan daha iy...

“Cebimizden bir kuruş çıkmıyor” aldatmacası üzerine

1915 Çanakkale köprüsü Çanakkale zaferinin yıldönümü olan 18 Mart’ta açıldı. Köprü, pek çok özelliği ile Çanakkale zaferine selam duruyor: 2023 metre orta açıklık Cumhuriyetin 100. Yılına işaret ediyormuş. Dünyada bu kadar uzun orta açıklıklı tasarlanan ilk köprüymüş. 318 metrelik kuleleri de 3.18.1915 tarihine referansmış. Köprü mühendislik özellikleri ile çok etkileyici. Estetik de duruyor. Anca...

Kadınlar akademik yönetimden dışlanıyor

Herkese Bilim Teknoloji dergisinde yazmaya başlayalı iki sene oldu. Yazdığım ilk yazılardan birisi, Dünya Emekçi Kadınlar günü vesilesiyle; akademide kadınlar üzerineydi. Üniversitelerde öğrenci olarak da, akademisyen olarak da, kadınların sayısının çok yüksek olduğunu, hem öğrencilerin hem de akademisyenlerin neredeyse yarısının kadın olduğunu yazmıştım. Bu sene bu rakamlara yine baktım: Öğrencil...

Üniversitelere girişte baraj puan neden kaldırıldı?

Bu hafta hiç beklenmedik bir gelişme oldu: YÖK, üniversiteye girişte baraj puanı kaldırdı. Karar, “2022 Yükseköğretim Kurumları Sınavında (YKS) ön lisans ve lisans programlarını tercihte 150 ve 180 olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve Alan Yeterlilik Testi (AYT) baraj puanları uygulaması kaldırılmıştır” diye duyuruldu. Bu gelişmenin ne ifade ettiğini şöyle açıklayalım: TYT testinde 40 Türkçe sorus...

Katma değerli üretim için insana değer vermek

Üç hafta önceki yazımda, süperbilgisayarlardan ve hesaplamalı mikroskopi tekniği ile nasıl kompleks moleküllerin görüntülendiğinden bahsetmiştim. Bilimin itici gücü, artık hesaplama gücüne dayalı; bu da yeni ilaçlar, teknolojik malzemeler gibi katma değerli ürünlerin altyapısı. Tabii ki bu bilgisayarların kendileri de, çok yüksek katma değerli ürünler. Dünyanın en kuvvetli süper bilgisayarı Fugaku...

Süper bilgisayarlar bilimde yeni kapılar açıyor

Ülkemizde çeşitli sahtekarlıklarla akademisyen olanlara, politik ayak oyunlarıyla akademik kurumların tepesine çökenlere hayıfl anırken, dünyada bilim korkunç bir hızla ilerliyor. Yapılan çalışmaları izlemek bile zor. Supercomputing konferansında çıkan bir çalışmadan bahsedeyim de, dünyevi meselelerden biraz uzaklaşalım: “Süperbilgisayar” terimi, çok yüksek hesaplama gücüne sahip bilgisayarları if...

Bedavadan akademisyen olmanın 10 yolu

Akademisyen nasıl olunur? Pek çoğumuz için bunun şöyle bir tarifi var: Sınıfınızın iyi bir öğrencisi olursunuz. İyi bir not ortalaması yanında, merak sahibi olursunuz; okuduğunuz konular ilginizi çeker. Mezun olduktan sonra, yüksek lisans programına başlarsınız; derslerde asistanlık yaparken bir şey öğretmenin size zevk verdiğini de fark edersiniz, akademisyen olmaya karar verirsiniz. Doktoraya ba...

Niye yüksek teknolojili ürün üretemiyoruz?

TÜİK’in “Dış Ticaret İstatistikleri, Mayıs 2021” raporuna göre, Mayıs 2020’den Mayıs 2021’e ihracat yüzde 65.7 artmış. Türkiye pek çok ürün ihraç ediyor; tarım ürünü, tekstil ürünü gibi düşük teknolojili ürünler de var; beyaz eşya veya otomobil gibi orta teknolojili ürünler de var; az da olsa, ilaç, bilgisayar ve çipleri gibi yüksek teknolojili ürünler de var. Yüksek teknolojili ürünlerin katma de...

Dijital dönüşüm bir eğitim meselesidir!

Geçtiğimiz son bir ay ekonomide yaşananlara şaşırdık, anlam veremedik, sonra anlam verince de inanamadık. Türk parasının değeri, bilerek düşürülüyor. Bu yolla, işgücü masraflarının düşürülmesi, ihraç mallarımızın ucuzlaması hedefleniyor! İnanması güç, ama yapılan bu: Tüm ülke olarak fakirleşmemiz, bu yolla, ucuz üretim merkezi haline gelmemiz hedefleniyor. Bu anlamlı bir strateji mi? Uzun vadede, ...