Lale Akarun
Akademik yükseltmelerde sahtekarlıklar
Akademik yükselmeler için türlü çeşitli makale yayını sahtekarlıkları alabildiğine… Basında ÜAK’ın bu tür dolambaçlı yolları kullanan bir adayın doçentliğini iptal ettiğini okuyunca, hala umut var diye düşündüm. Akademik kariyerde yükselmenin başlıca şartı, özgün araştırma yapmaktır. Doktoranızı aldıktan sonra, bağımsız araştırma alanınızı kurmanız ve kendi tez öğrencilerinizle araştırma yapmaya b...
Hollanda’da bir Doktora Tez Savunması
Doktora derecesi, akademik derecelerin en üstü; öğretim üyeliğine giriş kapısı. Doktorada öğrencinin bir danışman hocanın gözetiminde özgün araştırma yapıp bilime katkıda bulunması bekleniyor. Yapılan araştırma bağımsız bir jüri tarafından değerlendiriliyor: Bu değerlendirmeye doktora tez savunması adı veriliyor. Ülkemizde tez savunması tez danışmanının içinde olduğu en az beş kişiden oluşan bir j...
Kampüste bir cinayet: Sorumluluk kimde
Boğaziçi Üniversitesi kampüsünde 15 yaşında bir kız çocuk öldürüldü. Olayı herkes gibi üniversite çalışanları da basından okudu: 15 yaşındaki maktulün, mesai günleri öğretim üyeleri kafeteryası olarak kullanılan ve akşamları düğünler için kiralanan binada düzenlenen bir düğünde çalışan bir çocuk işçi olduğu, tanıştığı ancak ayrılmak istediği 20 yaşındaki bir erkek tarafından ateşli bir silahla öld...
Rektör atamalarında sil baştan
Anayasamız “üniversiteler bilimsel özerkliğe sahip kurumlardır” diyor. Bilim, sanat ve fikirlerin özgür olabilmesi için üniversite özerk olmalı. Ancak anayasamız, sadece bilimsel özerkliğe atıf yapıyor. İdari özerklik olmadan bilimsel özerklik olabilir mi? Bir üniversitenin bilimsel özerkliği dediğimizde neyi kastediyoruz? Mesela fakültelerin açılması, kapatılması, ikiye bölünmesi bilimsel özerkl...
Üniversitenin varlık nedeni
16 Mayıs Cuma akşamı Cemal Reşit Rey konser salonunda, Boğaziçi Akademisyenleri ve Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar derneğinin düzenlediği “Değişim Arifesinde Üniversite” etkinliği vardı. Geçen yazımda, açılış konuşmasını yapan Harvard Üniversitesi öğretim üyesi tarihçi Cemal Kafadar’ın söylediklerini ele almış, fikir özgürlüğü ile bilimsel özgürlük farkı üzerinde söylediklerini aktarmıştım. Bu yazı...
Akademik sahtekarlıkla savaş
Akademik Sahtekarlık artık önü alınamaz bir durumda. Tezler, ödevler, makaleler, makalelerde yazarlık, atıflar, hepsi, hepsi parayla satılıyor. Bu işin ticaretini yapanlar, yapay zeka araçlarını yaygın olarak kullanarak, sahte ödevler, makaleler, tezler yazıyorlar. Yapay zeka araçlarının iyileşmesiyle sahtecilikleri, kopyayı fark etmek zorlaştı. Bu nedenle artık derslerde ödev vermek, dönem raporu...
Bilimsel özgürlükler ile ifade özgürlüğü farkı
16 Mayıs Cuma akşamı Cemal Reşit Rey konser salonunda, Boğaziçi Akademisyenleri ve Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar derneğinin düzenlediği “Değişim Arifesinde Üniversite” etkinliği vardı. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin desteklediği ve CHP milletvekillerinin katıldığı etkinlikte, İBB seçilmiş başkanımız Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasından sonra onun vekili olarak İBB başkanı olan Nuri Aslan içten ...
Yapay zeka ne kadar zeki?
Matematikte olimpiyatçıların seviyesinde değil; ortalama bir lise öğrencisi kadar soru çözebiliyor! Geçen yazımda, büyük dil modellerinden birisi olan GPT4.5’in insandan ayırt edilemediğini, dolayısıyla Turing testini geçmiş sayılacağını anlatan makaleyi özetlemiştim. Büyük dil modeli, başarısını trilyon mertebesinde parametreye sahip olmasına borçlu. Bu parametrelerini de onlarca, yüzlerce trilyo...
Bilgisayarlar Turing testini geçti mi?
Tartışmalı bir konu: Argo kullanan ve genç taklidi yapan yapay zeka, sorgucuları, kendisinin insan olduğuna ikna etti. Fakat… Bilgisayar sistemleri yapay zekaya sahip mi? Alan Turing, 1950’de bu soruya cevap vermenin yöntemini tanımladı: Turing testi diye tanımlanan bu yöntemde, bir sorgulayıcı, bir bilgisayar sistemi ve bir insan ile mesajlaşma arayüzü üzerinden yazışır. Sorgucu, her ikisin...