Ali Akurgal

Ambulansa yol vermek

Sağlık Bakanlığı’nın bir “kamu spotu” ambulansa nasıl yol verileceğini anlatıyor... 2000 öncesi yol kenarlarında “emniyet şeridinin ancak arıza halinde kullanılabileceği” uyarıları bulunmaktaydı. Resmi veya sivil plakalı ve geçiş üstünlüğü olsun olmasın kamu hizmeti gören araçlar, sıkışık trafikte kendilerine yol bulmakta zorlanınca bu şeridi kullanmaya başladılar. Böylece, “emniyet şeridi”, emniy...

Kara, hava, deniz ve raylı sistem. Bir kısmında kullanıyoruz bile!

1969’da, ilk defa İsviçre’ye gittiğimde dikkatimi çekmişti: Bizde, lokomotiflerin tepesinde daha çok “ışıldak” olarak nitelenebilecek, makinistin gittiği yolu gündüz gibi aydınlatan ”far” vardı; İsviçre’deki lokomotiflerde ise, neredeyse 3-5 metre önünde, ancak elindeki kağıdı okumaya yetecek kadar ışık veren cılız bir aydınlatma. Bir İsviçreli’ye bunu sorduğumda “Lokomotifin rayları kaybetmesi ol...

Sürücüsüz otomobiller

Tüm denetimlere karşı, Bağdat Caddesi’nde ölümler durdurulamıyor. Çoğu trafik kazası haberi “sürücüsünün direksiyon hâkimiyetini kaybettiği araç” diye başlıyor, “karşı şeride geçerek” veya “park halindeki araçlara çarparak” ya da “kaldırıma çıkarak” diye devam ediyor. Bağdat Caddesi'nde, haberlerde yer alan çok sayıda ölümlü kaza oluyor. Önlem için, ilk akla gelen hızı sınırlamak. Öyle ya? hızı 30...

Sürekli bağlı (always connected): Endüstri 4.0

Reklam sloganı: “bizimle bağlan hayata!” Bir cep telefonu işleticimizin, 4.5 G için sloganı: “bizimle bağlan hayata!”. Amacım reklamını yapmak değil, ama nasıl bir toplum mühendisliği ile nasıl bir yaşam tarzına doğru itildiğinizi vurgulamak. Kuşkusuz, bu slogan ve kampanyada, hizmetini satıp para kazanmanın ötesinde ideolojik bir taraf aranamaz. Ama siz, sonuca bakın. Bağlıysan hayattasın, bağlı ...

Bana pazarı gösterin! (Endüstri 4.0)

Pazarı olmayan teknoloji para kazandırmaz. Endüstri 4.0, robotlarla insanların bir arada, ama her ikisinin de bir merkezi akıl yönetiminde çalıştığı bir sistem vaat ediyor. Merkezi akıl, tüm elemanlara (robotlar + insanlar) bir ağ üzerinden ulaşacak ve her adımdan önce hangi adımı atacaklarını bildirecek. Eh, üretimde çalışacak insanların da robottan pek farkları da kalmıyor hani. Bu durumda bir “...

Endüstri 4.0: “Patron Fabrika Hack’lendi!”

İsviçre, Basel’de bir müze var: Basler Papiermühle. Çok eski bir kağıt üretim tesisini müze görünümünde ilk günkü yöntemiyle çalışır duruma getirmişler. Burada, dilerseniz, belli bir ücret karşılığında kendi kağıdınızı üretebiliyorsunuz. Bu müze / üretim tesisi, tüm enerjisini, yanından geçen bir deredeki suyun bir değirmeni çevirmesinden alıyor. Bugün bile bir yerde bir elektrik motoru veya değir...