Tanol Türkoğlu

Ölü bilgi, canlı bilgi

1984 olimpiyatlarında 100 metre erkekler finalini Carl Lewis kazanmıştı. Süre: 10.32. 2016’da ise 100 metreyi Usain Bolt 9.81 ile kazandı. 2016’daki yarışta sonuncu olan atletin skoru 10.06 idi. Bir başka deyişle Carl Lewis 1984’teki performansı ile 2016’da koşsaydı sekizinci ve sonuncu bile olamazdı. Sporda başarının devamlılığının basit bir formülü var: Atletin kendi zamanındaki performansı hala...

Dijital mızrağa av olmak

Teknoloji bir araçtır. Dijital olsun olmasın. O nedenle her araç için geçerli olan kural teknoloji için de geçerlidir. Sorumlu tutulamaz. Sorumlu, onu kullanandır. Adam öldüren tabanca cezalandırılmaz örneğin; ama tetiği çeken ve (varsa) çektirenler cezalandırılır. Araçların kullanımı suistimal edilebilir mi? Evet. Tabanca meşru müdafaa için de kullanılır, suçsuz bir insanı öldürmek için de. Kulla...

Dijital sokaklar

Dijital kuşaklar bilmez; çocukluk çağı sokakta geçerdi. Okul ve evde geçirilmesi gereken zaruri zaman dışında kalan tüm vakit sokakta yaşanırdı. Oyun oynamak; daha usturuplu bir ifade kullanmak gerekirse sosyalleşmek için. Zaman zaman düşünmeden edemiyorum. Çocukluğu 70'li yıllarda geçenlerin sokaklarda oynadıkları oyunlar acaba gelecek kuşaklara kayıpsız devredilebildi mi? Kız çocukları hala ip a...

İyi robot, kötü robot

İzleme fırsatını bulduğum bir bilim kurgu filmi (Ex Machina) Turing Testi ile ilgiliydi. Zekâ sahibi makine, bir robottu ve sorgulayıcısı ile bir camın arkasından ancak görsel ve işitsel engel olmadan iletişim kuruyordu. Üstüne üstlük sorgulayıcı genç bir erkek, robot ise kadın idi. Robotun verdiği cevaplardan onun bir “makine” olduğunu ayırt etmek olası değildi. Ancak sorun bununla bitmiyordu. Ün...

Dijital edebiyat

Popüler yazarlar roman konularını nasıl seçer? Tesadüfen mi, ilhama göre mi? Yoksa bunun arkasında ciddi araştırmalar mı yatar? Konu her ne kadar edebiyatın alanına girse de “bilgi toplumu” bakış açısından ilginç tespitler yapmak da olası. Dijitalleşmenin Afrika’nın son köyünü de internete bağlama süreci sosyo-kültürel dönüşümleri de beraberinde getirmekte. Muhafazakarlaşma bunun ilk örneklerinden...

Dijital istisna yönetimi

Kalitenin birinci kuralı hizmeti standardize etmek olsa gerek. Bu sayede hizmetin belli bir kalite standardının altına inmeyeceği güvence altına alınmış olur. Hizmeti alan kişi veya kurum sayısı arttıkça hizmeti aynı kalitede vermek önemli bir sorun haline gelir. Teknoloji burada imdada yetişir. Örneğin çağrı merkezlerinde hizmet sunan personelin önündeki ekrana sabit metinler yansıtılır. Görevli ...

Neden “yıkıcı” teknoloji?

“Yıkıcı teknoloji” ifadesi ilk kez 1995’te Clayton M. Christensen tarafından kullanıldı. Son zamanlarda bu ifadenin bir türevi olarak “yıkıcı inovasyon” da kullanılıyor. Teknoloji veya inovasyon neden yıkıcıdır? Teknoloji hayatı kolaylaştırmak, ucuzlatmak daha az ile daha çok yapmak anlamına gelmiyor muydu? Aslında bu ifade Thomas Kuhn’un Bilimsel Devrimlerin Yapısı adlı kitabında dile getirdiği “...

Şiddet 2.0

Şiddet boyut değiştiriyor olabilir mi? Byung-Chul Han Metis Yayınları’ndan çıkan Şiddetin Topolojisi isimli kitabında, şiddet olgusunu çeşitli açılardan irdeliyor. "Geç modernite" veya "başarı ve performansa odaklı toplum" diye nitelendiği günümüz (Batı) toplumunda şiddetin zorunlu bir dönüşüme tabi olduğunun altını çiziyor. Şiddet artık ötekine değil kendine uygulanıyor! Şiddetin varlık nedeni ke...

Bedensizleşme

Dijitalleşme bedensizleştiriyor. Sadece insanı değil, dijitalleşen her şeyi. Örneğin gazeteyi! Dijitalleşip internetten erişilebilir hale geldi. Bilgisayardan, tabletten, akıllı telefondan haberlere, köşe yazılarına erişebiliyoruz. Peki, bu eriştiğimiz şey gazete mi? Eskiden gazete hem lojistik hem de semantik bir kimliğe sahipti. Lojistiği kağıt sağlarken semantik kısmı haber, yorum, makale ve gö...