Karıncalar insanlardan daha duyarlı: Hastalandıklarında yuvadaki diğer karıncalardan uzak duruyorlar

Öne Çıkanlar Yaşam Bilimleri
Karıncalar insanlardan daha duyarlı: Hastalandıklarında yuvadaki diğer karıncalardan uzak duruyorlar

Sürekli öksüren ve hapşıran iş arkadaşlarımız keşke işe gelmeyerek evlerinde dinlenseler, daha iyi olmaz mı? Ne yazık ki bu böyle olmuyor ve hastalıklarını bize de bulaştırıyorlar. Oysa karıncalar bizden duyarlı; hastalandıklarında diğerlerinden uzaklaşarak hastalığın yayılmasını önlemiş oluyor.

Yuvanın dışında yiyecek arayan karıncaların, hastalık yapan mantarlara maruz kaldıklarında yuvadaki diğer karıncalarla olan temasını azalttığı anlaşıldı.

İsviçre Lozan Üniversitesi’nden Nathalie Stroeymeyt ve ekibi otomatik karınca takip sistemi ile siyah bahçe karıncası (Lasius niger) kolonisini izlemeye aldı.

Bu kolonideki işçi karıncaların yarısı yuvadaki yumurtalara bakıcılık yaparken, diğer yarısı da yuvanın dışında yiyecek aramaya çıkıyor. Ve dışarı çıkan karıncalar hastalık kapmaya en müsait olanlar.

Öldürücü mantar

Araştırmacılar, yiyecek peşindeki karıncaların birazını mantar sporuna (Metarhizium brunneum) maruz bıraktı. Karıncanın kabuğuna tutunan sporlar bir iki gün içinde hayvana nüfuz ederek ölümüne neden oldu.

Yuva dışında çalışan karıncalar, hastalık yapan unsurlara maruz kalır kalmaz, hastalık daha tam baş göstermeden sağlıklı karıncalardan uzak durmaya başladılar; davranışları da değişti, dışarıda daha çok zaman geçirmeye başladılar ve diğerleriyle teması kısıtladılar. Davranış değişikliği hastalanmayan ikinci grupta da görüldü: kendilerini izole ettiler ve hatta yuvada kalan “hemşire” karıncalar da yumurtaları daha güvenli bir yere taşıdı.

Karıncaların hastalığı nasıl tespit ettiği henüz belli değil. Sadece kendi vücutlarındaki değil, diğer karıncaların üzerindeki sporları da algılıyor olabilirler.

Bu davranış değişikliği sayesinde hastalık yayılmıyor, sağlıklı karıncalar ve kraliçe karınca da korunmuş oluyor.

Bu gibi tepkiler, sadece kraliçenin ürediği koloni halinde yaşayan böceklerde görülebiliyor. Evrim, tüm koloninin yararına olacak şekilde bireyi kayırıyor.

Kaynak: https://www.newscientist.com/article/2186140-sick-ants-stay-clear-of-their-co-workers-to-stop-disease-spreading/