Önceki yazıda açık veri-açık devlet kavramı irdelenerek Türkiye’nin genel olarak veri yönetimi kapasitesine değinilmişti. Bu yazıda farklı endeksler kullanılarak Türkiye’nin durumu somutlaştırılmaya çalışılacaktır.
AB’nin veri portalı, Açık Bilgi Vakfı ve İngiltere merkezli Open Knowledge’a göre “Açık veri ve içerik, herkes tarafından herhangi bir amaçla özgürce kullanılabilir, değiştirilebilir ve paylaşılabilir.” Bu tanımı esas alan bazı endekslere bakarak Türkiye yönetiminin ne kadar açık olduğu değerlendirilebilir.
- 2011’de, hükümet liderleri ve sivil toplum savunucularının, şeffaf, katılımcı, kapsayıcı ve hesap verebilir yönetimi teşvik etmek üzere bir araya geldiği Açık Hükümet Ortaklığı (OGP), 70’ten fazla ülke ve 150 yerel yönetimi ve binlerce sivil toplum kuruluşunu kapsayan bir platformdur.
Türkiye Hükümeti, Nisan 2012’de OGP’ye katılmış 65 katılımcı ülkeden biridir. Türkiye’nin 2014 yılından bu yana Ulusal Eylem Planı sunamaması nedeniyle 2016’da OGP üyeliği pasif hale getirilmiş, 2017’de üyelikten çıkarılmıştır.
- Açık Veri Envanteri (ODIN), ülkelerin istatistiksel verilerinin ne kadar eksiksiz olduğunu ve verilerinin uluslararası açıklık standartlarını karşılayıp karşılamadığını ölçer. Türkiye, 2024 Açık Veri Envanteri’nde 64 puanla 198 ülke içinde 65. sıradadır.

- 115 ülkenin açık veri uygulamalarını Hazırlık, Uygulama ve Etki başlıklarında değerlendiren Açık Veri Barometresi’ne göre (2017), ilk sırada 100 puanla İngiltere yer almaktadır. Türkiye 115 ülke arasında 35 Hazırlık, 53 Uygulama, 15 Etki puanıyla ve ortalama 37 puanla 40. sıradadır.
- Digital Government Index and Open, Useful and Re-usable Data Index-2025 Raporu (OECD), hükümetlerin dijital dönüşüm çabalarını kıyaslayan Dijital Hükümet Endeksi’nin (DGI) ve hükümetlerin ulusal açık veri politikalarını tasarlama ve uygulama çabalarını ölçen Açık, Faydalı ve Yeniden Kullanılabilir Veri Endeksi’nin (OURdata) sonuçlarını sunmaktadır.
Raporda yer alan verilerden derlenerek Türkiye’nin durumu aşağıdaki tablolarda özetlenmiştir.


- Açık veri konusuna yerel yönetimler daha fazla ilgi göstermektedir. Açık Veri ve Teknoloji Derneği – AVTED’in, Türkiye Yerel Yönetimler Açık Veri Endeksi 2024 raporuna göre açık veri portalına sahip 12 Büyükşehir Belediyesi ve 5 İlçe Belediyesi vardır.
2023 yılında “Hazır Olma, Uygulama ve Etki” boyutlarıyla değerlendirilen belediyelerden İzmir Büyükşehir Belediyesi 72,26 puanla birinci, Bursa Büyükşehir Belediyesi 69,36 puanla ikinci, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise 66,67 puanla üçüncü olmuştur. İlçe belediyeleri kategorisinde ise Tuzla Belediyesi 76,48 puanla en başarılı belediye olmuştur.
Ülkemizde henüz ulusal bir açık veri portalı yoktur. Bu konuda ilerleme sağlanabilmesi için öncelikle tanımlı bir stratejiye bağlı olarak tasarlanacak “veri.gov.tr” açılması gerekmektedir. e-devlet (turkiye.gov.tr) modeli bu konuda örnek olabilecektir.
TBMM’de muhalefetin soru önergelerinin yanıtlanmadığı veya geçiştirildiği bir yönetim anlayışının sonuçları yukarıdaki değerlendirmelerde görülmektedir.
Müfit Akyos
*Bu yazı, HBT Dergi 515. sayıda yayınlanmıştır.