Müfit Akyos

Süper bilgisayarlar: Beynimizin yoldaşları

Süper bilgisayarlar ya da Yüksek Başarımlı Hesaplama (YBH) sistemleri Moore Yasası’nı (*) doğrular yönde gelişmektedir. Günümüzde herhangi bir alandaki verilerin üstel artışı sonucu ortaya çıkan ‘büyük veri’ karşısında ne deneylerimiz ne de sezgilerimiz yeterli olmayabilir. Bu noktada verinin toplanarak ‘bitlerden’ oluşan bir akış şeklinde 0-1 olarak kodlanması, işlenmesi ve bilgiye dönüştürülmesi...

Devrim (o kadar) kolay mı?

Teknolojik değişimlerden hareketle dördüncü sanayi devrimi deyiverdik gelinen noktaya. Ancak “devrim” o kadar kolay mı? Yanıtı önceki devrimlerin niteliğine ve etkisine bakarak verilebilir belki. Eğer yaşananlar bir devrim ise siyasaların, paylaşımın ve sosyal yapının da değişeceği, yeniden biçimleneceği açıktır. Aldığımız pek çok hizmette insanla “muhatap” olmayı unutmaya başladık neredeyse. Bank...

“Deutschland – Made by Mittelstand”(*)

Ağustos 2010’da 33 Şilili madenci yerin yaklaşık 700 metre altında 69 gün 8 saat mahsur kaldı. Şilili madencilere yaşamsal yardım 11.265 km uzaklıktan minik bir Alman firmasından geldi. Altmış çalışanı olan ve Almanya’nın kuzeyinde 6.300 nüfuslu bir yerleşimde yer alan firma geliştirdiği hassas aparatlar sayesinde dik derin delme ekipmanları yapabilmekteydi. Üretiminin %90’ını ihraç eden ve bir ba...

1 yıllık döküm: Neden Herkese Bilim Teknoloji?

21. yüzyılın beşte birini geride bıraktık. Pek iyi anılarla olmasa da 2020 yılını da ölü zamanlar arasına koyduk. HBT’nin bir dökümünü yapmaya çalıştım geçen yıl için. Bu dönemde çıkan 52 sayıda (197 – 248. sayılar) 190’dan fazla yeni isim HBT’ye yazı yazdı. 30’dan fazla başlıkta pek çok bilimsel ve teknolojik haber, deneme, derleme, özgün yazı yayınlandı. HBT ilk kez, 31 Ocak 2020, Sayı 201’de “K...

Aykut Göker’i anarken

Sevgili Aykut ağabey, ülkemizin geriye gidişinin ezikliği ve kızgınlığıyla, sizsiz geçen yılları saymak istemiyorum artık. Bilim ve aydınlanma temelleri üzerine kurulmuş Cumhuriyet ile hesaplaşmaları bitmeyenlerin en üst noktalardan üniversitelere kadar örtük-açık söylemlerle yansıttıkları karanlık dünyalarına sizin söylemlerinizle yanıt vermek istiyorum. “Bilim ve teknolojiyle kalın; ama bilim ve...

Aslolan topraktır

İstanbul’un yeşilini yok ederek yayılan “kentsel dönüşüm” öldürücü virüsü yaşadığımız bölgeye de sıçradı. Buradaki adıyla “yerinde dönüşüm”, yani bir yüklenici firma aracılığıyla binaların teker teker yıkılıp yeniden yapılması. Bulunduğumuz semtte hemen her binanın çeşitli meyve ve diğer ağaçlardan, bitkilerden oluşan küçük birer de bahçesi var. Örneğin oturduğumuz binanın bahçesinde incir, kiraz,...

Okumak ve yaratıcılık

Yaratıcılık için çalışmak, meraklı, ısrarlı, iyimser ve enerjik olmak, öğrenmek, geniş ilgi alanı, cesaret ve risk alma gibi özellikler sayılabilir. Beynin bilişsel faaliyetleri alanında yapılan çalışmalar bunlara eklenebilecek önemli bir özellik olarak ‘okumayı’ işaret etmektedir. Toronto Üniversitesi’nden Profesör Maja Djikic araştırmasında “kısa bir hikâye okuyan kişilerin “bilişsel kapanmaya” ...

Bilim gazeteciliği

The Guardian gazetesinde haftalık Bad Science isimli köşenin de yazarı olan Ben Goldacre (http://www.badscience.net/), yazılarında ve kitaplarında özensiz gazetecilerin bilimle çelişen yazılarını ve bilimsel verileri saptıran yayınları ve kişileri ele almaktadır. “Bilimi anlatmanın en iyi yolunun, sahte bilimi didiklemek” olduğunu vurgulayan Dr. Goldacre’nin bu yaklaşımı doğru olmakla birlikte bil...

“in vitro – in vivo – in silico”

Teknolojik olarak gelişmiş bir toplumda eğitimli her kişinin matematik bilimlerinin değişik yönleriyle yakınlığı olması beklenir. Günlük yaşamımızda pek farkında olmasak da matematik yaşamımızın her noktasına etki eden bir bilim dalıdır. Örneğin, cep telefonumuzda bir numarayı çevirmek istediğimizde her adımda matematik bilimleri gerekmektedir. Önce, onluk sistemde girdiğimiz sayılar ikili (0-1) s...