bilim

B ≠ T ≠ Y

Bilimsiz Teknoloji, Teknolojisiz Yenilik olmaz. Bilimsel çalışmaları dünyayı ve evreni anlamak, teknolojiyi bilimin çıktılarından yararlanarak mal ve hizmet üretmek ve bunları üretmek için gereken bilgi, beceri ve süreçler, yeniliği ise yeni bir fikrin ticarileştirilebilir ürün veya hizmete ya da toplumsal hizmet yöntemine dönüştürülmesi olarak tanımlayabiliriz. Farklı amaçlarla, farklı ortamlarda...

Bilim: Bardağın dolu tarafı da boş!

Nitelikli bilimsel araştırma makale sayımızın binde bir, yani sadece 70 tane olması (Nature Index, 2019 araştırması, dünkü yazıma bakınız) akademi dünyamızda nasıl karşılanır acaba? İyi araştırmaları olan bir nöroloji profesörü dostuma sohbet esnasında bu sayıyı aktarırken, “Ooo çok iyi” demez mi! Beklentisi çok düşük olduğu için, üniversitelerimizde bir yılda 70 üst düzey nitelikli araştırmanın y...

Bilim ile felsefeyi tek bir platformda birleştiren 1. Adramytteion Bilim Felsefesi Günleri başladı. Bugün başlayan ve yarın devam edecek etkinlikte parçacık fiziği ve CERN’de yapılan deneylerin yanı sıra evren, kara delikler ve yerküre gibi ilgili birçok konuda zihin açıcı sunumlar yapılıyor. SIR Academy’nin düzenlediği etkinlikte bugün Boğaziçi Üniversitesi’nden teorik fizikçi Prof. Metin Arık, “...

Bilim, bugün geldiği noktaya çok da temiz bir yolculukla ulaşmadı. Botanik, entomoloji, zooloji, fizik ve jeoloji gibi birçok disiplin, 10 milyonun üzerinde Afrikalı'nın köle olarak kullanıldığı ticaret üçgenine çok şey borçlu. 18. yüzyılın başında, Avrupa bilimi doğayı “fethetmeye” hazır görünüyordu: Isaac Newton kısa süre önce anıtsal yerçekimi teorisini yayınlamıştı. Hans Lippershey’in icat ett...

Anadolu’yu sanayileştirmek

Anadolu’nun bazı bölgelerinde hatırı sayılı bir sanayi atılımı var. Büyük fabrikalar açıldı. Fakat Türkiye’nin yerleşme yapısı, büyük kentlere, özellikle İstanbul’a akarak, kökten değiştikten sonra bunlarla Anadolu sanayileşmiş olmuyor. Bizim sanayi sektörümüz dünyanın teknolojik gelişmesinin birincil üretim alanlarında atılım yapamadı. Montaj, tekstil, ev araçları, inşaat, sıradan ilaç ve ambalaj...

Bilimdeki ‘cam tavan’

Hemen her alanda olduğu gibi bilimde de, akademik dünyada da  kadın olmak kolay değil. Tarihte çığır açan buluşlar yapsalar bile çalışmaları erkek meslektaşlarına mal edilen, keşifleri erkeklerin gölgesinde kalan onlarca bilim kadını var. Günümüzde bilim kadınlarına karşı önyargılar hayli azalmış olsa da tamamen ortadan kalmış değil. Cinsiyet, etnik köken, din gibi çeşitli ayrımcı faktörler nedeni...

Bilimin alternatifi olur mu?

Bilgiyi nasıl elde ederiz? Nasıl biliriz? İnsanlar inançlarına göre bu sorulara pek çok alternatif yanıt üretebilirler. Pozitivistler gözlem, rasyonalistler akıl yürütme, entüisyonistler sezgi derler. Astrologlar yıldızlara, büyücüler kürelere, falcılar telvelere bakarlar. Bunların her birinin "bilginin eldesi" için, yani bir hipotez oluşturmak için yeterli kaynaklar olduğunu varsayalım. Bir şekil...

Dijital Kültür ve Yapay Zeka - 10 Bilim dünyayı kurtarır mı? Bilim ve teknoloji, daha iyi bir dünya için mi? 2018’de 2,5 milyonu aşkın bilimsel araştırma makalesi yayımlandı dünyada. Bunlar neye yarıyor? Bilim dünyasında geçen yıl bilim indekslerinde yapılan tarama sonuçlarına göre 2018’de en çok aranan konu: Kanser. İkinci ve üçüncü sırada ise Blockchain ve Big Data (Büyük Veri) yer alıyor. Tekno...

Akla öncelik tanıyan, ilk defa İslam toplumunda felsefe diye bir bilgi ve düşünce türünün temsilcisi: "Kim din ticareti yaparsa onun dini yoktur..." İlk İslam filozofu ve Meşşai okulunun kurucusu olarak bilinen Yakub bin İshak el-Kindi, soylu bir ailenin çocuğu olarak Küfe'de tahminen 866 yılında doğdu. Bağdat'ta kimlerden tahsil gördüğü bilinmiyorsa da kısa zamanda Halife Me'mun'un takdirini kaza...