Yaşam Bilimleri
İster markete veya işe veyahut da bir yakınımıza giden yol olsun, yön duygumuz sayesinde gitmek istediğimiz yerlere sorunsuzca ulaşabiliyoruz. Bu konuda bize zihinsel haritalar yardımcı olur, yani beyindeki yer hücreleri tarafından oluşturulan tanıdık çevrenin görüntüleri. Yer işaretleriyle birlikte bu haritalar, içgüdüsel olarak belirli rotaları tercih etmemizi sağlarlar. Yön bulma yetisi insanda...
Kendine özgü yapısıyla insan eli, kişiliğimizden sağlığımıza ve evrimsel geçmişimize uzanan, hemen her konuda ipuçları içeriyor. Arizona Eyalet Üniversitesi’nden Mary Marzke, insanı öteki primatlardan ayıran özelliğin “güçlü ve hassas kavrama” olduğunu, son ortak atamız şempanzelerle yolumuz ayrıldıktan sonra el ayası ve parmaklarda yaşanan değişikliklerle birlikte insanların çok daha güçlü bir ka...
Yürümek insan evriminin dönüm noktalarından biri. Afrika’dan yürüyerek çıkan insanlar Avustralya’dan Alaska’ya kadar hemen hemen her kıtada yerleştiler. Yürüme insanların fiziksel evrimlerini şekillendirdiği gibi bilişsel kapasitelerini büyük ölçüde geliştirdi. Deniz üzümü denilen ilkel bir deniz hayvanı (sea squirt- içine aldığı suyu fıskiye gibi dışarı püskürttüğü için deniz fıskiyesi de denir) ...
Prof. Dr. Türker Kılıç’ın Dünya Bilim ve Sanat Akademisi’nde yaptığı “Beyin Araştırmaları Penceresinden Yaşam: Bağlantısallık ve Karmaşıklığa Dair Bilimsel, Sosyal ve Kültürel Çıkarımlar” başlıklı konuşmanın dördüncü ve son kısmını yayımlıyoruz. Kılıç, bağlantısallıktan sosyal ve kültürel çıkarımlarda bulunuyor. Bugün, yeni bir etik anlayışına ihtiyaç var. Bu anlayış, temelini ortam, ilişkiler, ba...
Afrika’nın yağmur ormanlarında yaşayan avcı- toplayıcı topluluklar, gezegenin en küçük yapılı insanları arasında yer alıyor. Yetişkin bir erkeğin boyu nadiren 1.50 metreyi buluyor. Bu da dünya ortalamasından 25 cm kısa oldukları anlamına geliyor. Bölge dışında yaşayan insanların Pigme adını taktığı Afrikalı avcı-toplayıcı topluluklar, Orta Afrika’nın sık ağaçlıklı ormanlarında yaşıyor. Yaşamlarını...
Galapagos adalarında yeni bir dev kaplumbağa türü bulundu. Kalıtımın incelenmesi sonucunda söz konusu kaplumbağa türünün daha önce sınıflandırılmadığı anlaşıldı. San Cristobal adasında bulunan ve bilimsel adı Chelonidis chathamensis olan “yeni” türün neredeyse tükenmek üzere olduğu tespit edildi. San Cristobal adası son bilgilere göre bir zamanlar iki farklı kaplumbağa türüne ev sahipliği yapıyord...
Metan, yüzde 40 oranında doğal kaynaklardan yayılan potansiyel bir sera gazıdır ve özellikle de bataklık alanlarda, göllerde, eriyen perm toprağında ve tarımda açığa çıkar. Söz konusu gazın havanın yokluğunda, organik malzemeyi ayrıştıran mikroorganizmalar tarafından oluşturduğu biliniyordu. Araştırmacılar bir süre önce mikroplar olmadan da bazı siyanobakterilerin, bitkilerin ve mantarların metan ...
İster Ebola, kuduz, MERS ya da SARS-CoV-2 virüsü olsun, birçok hasta yapıcı virüs ilk olarak yarasalarda gelişmiştir ve yarasa tükürüğü, dışkısı ya da etiyle insana bulaşmıştır. Çok kuvvetli bir bağışık sistemine sahip yarasalar, bu hastalık etkenlerini hiç hasta olmadan taşıyabilirler. Dünya genelindeki 200 yarasa türü en az 15 zoonotik yani bir türden diğerine bulaşabilen virüsü taşıyor. Bununla...
Birçok insan, Ay’ın yerçekimine bağlı olarak Dünya’da yarattığı gelgitlerin, insanları ve diğer canlılarının yaşam döngülerini etkilediğini biliyor. Oysa Ay, çekim kuvvetinin dışında ışığıyla da canlı yaşamını etkiliyor. Şehirde yapay ışık kaynaklarıyla aydınlanan insanlar, Ay ışığının yaşamı ne kadar dramatik olarak değiştirebileceğini fark etmiyor olabilir. Ancak doğada, herhangi bir yapay ışığı...