Doğan Kuban

Tanrı’ya şikâyet edilen, insanoğlunun adaletsizliğidir

Cumhuriyetin başında doğan kuşağın üyelerinden biri olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün tarihini yaşadım ve bundan hiç şikâyet etmiyorum. Alman, Rus, İngiliz, Amerikalı, Fransız, İtalyan olmamaktan memnunum. Atatürk ölmeden ortaokula kadar Anadolu kentlerinde ve Ankara’da yaşadım. İslam dünyasının ilk çağdaş devrimini yapan bir ülkenin vatandaşı olmakla övünüyorum. Bugünün insanlarına tuhaf gelse...

Halil İnalcık ve ona soramadığım sorular

En üretken, en çalışkan ve en sistematik çalışan Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği büyük bir tarihçi olan Halil İnalcık 100 yaşında öldü. (1916-2016). Mimari ve Sanat tarihçisi olarak onun okuyucusu ve dostu oldum. Onu kitapları, dünya görüşü ile tanıyordum. Şikago’da uzun süren hocalığı sırasında kendisiyle birlikte olan, yakın akrabam profesör Fahir İz’in tanıklığı ile İnalcık’ın ekonomik ve top...

Çağın dışında kalmak olanaksızdır

Bugün bütün dünya ile birlikte yaşamanın sunduğu bütün teknolojilerden yararlanan, otomobile, uçağa, otobüse, metroya binen, AVM’lerden alışveriş yapan, cebinde telefon taşıyan, elektrik kullanan, televizyonda futbol maçı seyreden bir Türk toplumu var. Bu toplum, bir moda olarak yinelenen tekerlemede söylendiği gibi, aptal bir toplum değil. Biz İslam dünyasında demokratik ve kültürel devrim yapan ...

Bilimsel gelişme, doğa ve bilime saygıdan başlar

Türk kimliğini vurgulayan, ulusal duyarlığı güçlü, Mardin Lisesi’ni bitirmiş, İstanbul Üniversitesi’nde tıp okumuş, köyde doktorluk yapmış, yedek subaylık görevini Amerika’dan gelerek yerine getirmiş, Cumhuriyetçi, Atatürk hayranı bir bilim insanı, Nobel ödülü aldı. 1946’da doğmuş. 1976’da Amerika’ya bir TÜBİTAK bursu ile gitmiş, şimdi 70 yaşında olan bu bilim insanına sahip çıkmamız doğal. Üniver...

Mutlu olmak ve para = Güç üzerine

İnsanın herhangi bir mutluluk öğretisine ya da bir inanca bağlı olarak mutlu olmak isteği, irade ve çalışmakla gerçekleşmiyor. İçinde yaşadığınız koşullar dengeli ve kontrol edilebilir düzeyde ise mutlu olmak olasılığınız var. Bunun Taoist, Budist ya da Epiküryen, Stoik olması, koşullardan bağımsız değil. Fakat bazı öğretiler, örneğin stoik mutluluk insan ve çevrenin olumsuzluklarını zaten göz önü...

Osmanlı’dan bugüne göçer kalan bir şey var!

Yıllardır yaşamın benim bilmediğim boyutlara ulaştığını düşünüyorum. Birkaç gün önce Bauhaus’a gittim. Ürün zenginliği karşısında şaşırdım. Yıllardır İstanbul’un azmanlaşmasına şaşkınlıkla bakıyorum. İlkokulu, nüfusu 15 milyon olan bir ülkede okumuşken, bugün 80 milyon olan bir kargaşada ayakta kalmamıza da şaşırıyorum.   Bauhaus, İstanbul, ya da Türkiye’de bu denli baş döndürücü bir değişikliğin ...

Cipolla’nın aptalları

Carlo Cipolla ünlü bir İtalyan ekonomi tarihçisidir. Avrupa sanayi öncesi çağının ekonomik tarihini yazmıştır. Aynı döneme ilişkin başka önemli yapıtları arasında, sömürülenler, cahiller ve aptallar bağlamında duyarlı olan bu entelektüel ve zeki yazarın "fatihler, korsanlar, tüccarlar"  üzerine de çok güzel bir kitabı var. 1988’de yayınlanan "Allegro ma non troppo" (Hızlıca, ama fazla hızlı değil)...

Ulu Camii Cennet Kapısı, Mona Lisa’dan daha zengin

Divriği’de Hürremşah’ın Cennet Kapısı Türkiye’nin en büyük sanat yapıtıdır. Mengücek Emiri Ahmet Şah ve eşi Turan Melik’in yaptırdıkları Ulucami ve Şifahane'nin mimarı olan Ahlatlı Hürremşah’ın tasarladığı, bezemelerinin çoğunu eliyle yonttuğu taç kapılar Türk çağının en önde gelen başyapıtlarıdır. Kıble kapısındaki yontu (heykel), tasarımı ve işçiliği ile İslam ve Yakındoğu’da yoktur. İkonografik...

İnsan sevgisiyle başlayan yeni bir düzene ihtiyaç var!

Tarih bir suç tutanağıdır: İyi ve kötü birlikte yaşarlar Dünyanın geleceğini kurtarmanın uygarlıklar, dinler, ırklar, diller, ideolojiler dışında bir tek olasılığı var. Bilim insanlarının iklimle ilgili olarak dile getirdikleri, insanlığın tümünü yok edeceği öngörüsünün yakın tehdidini de düşünürseniz, bugün yapılması gereken, bütün toplumların ziyafetler düzenleyerek birbirlerini ağırlamasıdır. B...