Biriyle tanıştığımızda, içgüdüsel olarak yüzüne odaklanırız çünkü yüzün şekli kimliğimiz ve karşılıklı tanınmamız için çok önemlidir. Peki benzersiz yüz geometrisi nasıl ortaya çıkar? İnsanlarda yüz şekli çeşitliliğini hangi hücreler oluşturur ve genetik bilgimiz, bir ebeveynden burun, diğerinden dudak miras almamızı sağlayacak şekilde yerel bir şekilde nasıl ortaya çıkar?
Max Planck Evrimsel Biyoloji Enstitüsü'nden Markéta Kaucká ve ekibinin yeni bir çalışması, yüz oluşumu ve şekil ediniminin hücresel ve moleküler mantığını ortaya koyuyor. Ekip, farelerde farklı gelişim aşamalarındaki yaklaşık 60.000 hücreyi inceleyerek, embriyonik yüzün nasıl geliştiğine dair bugüne kadarki en ayrıntılı haritayı oluşturdu . Araştırmacılar, sonuçları insan genomu çapındaki ilişki çalışmalarıyla birleştirerek, genleri belirli hücrelere ve farklı yüz özelliklerinin morfolojisine bağlayarak şekil çeşitliliğinin nasıl ortaya çıktığını ortaya koydular.
Keşfin merkezinde, yüz kemiklerinin çoğunu oluşturan farklılaşmamış hücreler olan yüz mezenşimi yer alıyor. Yüz iskeleti oluşmadan önce, farklılaşmamış mezenkimal hücreler zaten belirgin moleküler profiller sergiliyor. Özünde, hücreler, burun deliklerinin, filtrumun veya üst dudağın bu yapılar ortaya çıkmadan çok önce nerede ortaya çıkacağını işaretleyen, moleküler posta kodları gibi davranan benzersiz gen kombinasyonları olan "pozisyonel programlar" taşıyor. Bu pozisyonel programlar aynı zamanda genetik bilgimizin yerelleştirilmiş tezahürünün temelini oluşturarak, her iki ebeveynden de bireysel yüz özelliklerinin bileşik kalıtımını sağlıyor.
Araştırmacılar bu hücresel ve moleküler profilleri, yüz morfolojisinin insan genomu çapındaki ilişki çalışmalarıyla birleştirdiklerinde, ortaya çıkan bağlantı çarpıcıydı. Normal insan yüz varyasyonuyla ilişkili genler mezenşimde oldukça zengindi ve bu da bu hücrelerin insan yüz şekli değişkenliğinin hücresel kaynağı olduğunu gösteriyordu. Bu durum, ektoderm veya beyin kaynaklı sinyallerin yüzün şekillenmesini düzenlediği yönündeki eski inanışa aykırıdır. Belirli genetik varyantlar, hücreler ve bunların yüz oluşumundaki konumları arasında kurulan bağlantı, farklı hücre popülasyonlarının yüzün çeşitli bölümlerinin oluşumunda benzersiz rollere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, insan yüz şeklinin evrimi ve çok sayıda kraniyofasiyal rahatsızlığın kökenleri hakkında değerli bilgiler sunması açısından önemli. Raporlanan bulguların yanı sıra, ekip, evrimsel ve gelişimsel biyoloji ile tıp alanındaki araştırmacıların gelişen yüz yapısını gen ve evre evre incelemelerine olanak tanıyan, herkesin erişimine açık bir çevrimiçi atlas da oluşturmuştur.
