P. Dilara Çolak

“Felsefe öldü” mü?

2011 yılında düzenlenen Zeitgeist adlı konferansta Stephan Hawking, ‘tanrı öldü’ söylemiyle batı felsefe tarihindeki kırılma noktalarından biri olan Nietzsche’ye işaret eder bir biçimde felsefenin öldüğünü ilan etti. Hawking’e göre önce metafiziğin nesnesi tanrı, sonrasında ise metafiziğin kendisi olan felsefe ölmüştü. Yüzyıllardır felsefenin kendisine soru konusu edindiği konuları çözümleme konus...

32.000 senelik mesaj bize ne söylüyor?

Son yıllarda Türkiye’de sanat ve kültür tarihine karşı istikrarla sürdürülen bir savaş var. Bir tarihi eserin tarihselliğinin ne anlama geldiğinin ya da bizim için gerçek değerinin ne olduğu konusu üzerine yeterince konuşulmadığını düşünüyorum. “Kültür, (sanatı da kapsar bir biçimde) doğanın yarattıklarına karşılık, insanoğlunun yarattığı her şeydir.” der Karl Marx. İnsan, bir beden olarak doğanın...

Neden tarihte hiç kadın filozof yok?

Felsefe hakkında bilgi edinmek isterseniz açarsınız bir tane felsefe tarihi kitabı ama bir bakarsınız ki hepsi erkek, sanki felsefe yalnızca erkeklerin işidir. Tarihte neden kadın filozof, büyük sanatçı, bilim insanı yok sorusunun yanıtı aslında basittir. Düşünce tarihinin erkek egemen olmasının gösterdiği şey karşı cinsin bu konudaki yeteneksizliği değil, iki cinsiyete eşit şartların sunulmadığıd...

Hepimiz “gerçekten” aynı gemide miyiz?

Günümüzün popüler filozoflarından Slavoj Zizek, Koronavirüs pandemisine ilişkin olarak 27 Şubat’ta yayınladığı yazısında “Acı Gerçek, Felakete İhtiyacımız Var!” diyordu. Yazıda pandeminin beklenmedik ve bir o kadar korkutucu etkilerini kabullendikten sonra faydalı olma potansiyeli taşıyan yan etkilerinden korkmamamız gerektiğini söylüyordu. Bu faydalı yan etkiler ekonomik ve entelektüel olarak iki...

Neden Türkiye’den filozof çıkmıyor?

Geçtiğimiz günlerde ünlü yazar, düşünür, şair, akademisyen, çevirmen Oruç Aruoba’yı kaybettik. Vefatına ilişkin basına yansıyan haberlerin neredeyse hepsinde kullanılan ortak başlık dikkat çekiciydi: Türkiye’nin Nietzsche’si. Medyadaki kopyala yapıştır mantığının rahatsız ediciliği bir yana, başlık acı başka bir şeyi daha gösteriyor aslında. Ne kadar özgün çalışmalar yaparsan yap Türki...

Ockham’ın usturası: Basit, doğru olmaya her zaman daha yakındır

Dijitalleşmenin bilgi edinme alışkanlıklarımızı büyük ölçüde değiştirdiği bugünlerde herhangi bir bilgiye saniyeler içerisinde ulaşabiliyoruz. Bu büyük ve hızlı data okyanusunda artık hangi bilgiyi seçeceğimiz, hangi bilgileri aklımızda tutabildiğimizden daha önemli hale geldi. Doğru bilgiye ulaşmak için bir işlemci gibi çalışan beynimize yeni filtreler eklememiz gerekiyor. Geçtiğimiz günlerde han...

Sokrates’in yanılgısı: İnsan bazen bile bile yanlış yapar

Koronavirüs salgını ya da kapımızdaki diğer büyük felaket iklim değişimine ilişkin bilimin sunduğu veriler açık: Salgın bu hızda devam ederse bir ay içerisinde 30.000 kişiye bulaşacak! Ya da, 20 sene sonra dünya geri dönülemez bir noktaya ulaşacak! Bu verilerin yeterince açık ve kesin olmasına karşın yeterince dikkate alınmıyor olması yalnızca insanların konuya dair bilgisizlikleri ile açıklanabil...

Felsefe neden Mısır’da değil; Yunan’da başladı?

Felsefenin MÖ. 6 yüzyılda bugünkü İzmir ile Gökova körfezi arasında kalan İyonya’da başladığı kabul edilir. Bilim ile olan ilişkisi dikkate alındığında aslında bu türden düşünsel bir etkinliğin Antik Yunan’dan önce Doğu toplumlarında ortaya çıkması gerektiği söylenebilir. Nitekim matematik, geometri ve astronomi çalışmaları tarihte ilk kez Mısır ve Mezopotamya toplumlarında görülür. Mısırlıların s...

Korona günlerinde varoluşçuluk

Felaketler insanları kaçınılmaz olarak ölüm ve hayatın anlamı gibi büyük sorular üzerinde düşünmeye yönlendirir... Hastalık tüm dünyaya yayılarak gündelik pratiklerimizi değiştirmeye başladığından beri başta İtalya ve Fransa olmak üzere Avrupa’da, varoluşçu felsefenin ünlü temsilcilerinden Albert Camus’un yazmış olduğu Veba adlı romanın yok sattığına dair pek çok haber çıktı. Kitabın İtalya’daki y...