P. Dilara Çolak

Işık içeri nasıl girer?

Lisenin ilk döneminde fizik dersinden kalmıştım. Yanılmıyorsam ilk ünitelerden bir tanesi kaldıraçlar idi ve konu ile benim dünyam arasında anlamlı bir ilişki kuramadığımdan içeriği merak etmiyordum. İkinci dönem artık eşit ağırlık seçeceğimiz kesinleştiğinde arkadaşlarımla aramızda şöyle bir muhabbet geçtiğini anımsıyorum, “Hayatta işime yaramayacak şeyleri öğrenerek zaman kaybetmek istemiyorum. ...

Hayatın anlamını aramak bayat bir sorgulama mı oldu?

Aristoteles’in Metafizik adlı kitabından alıntılanan ünlü bir sözü vardır; “İnsanlar doğal olarak bilmek isterler.” Ben ise bu cümleyi aslına sadık kalarak bir parça değiştirecek ve şöyle diyeceğim; “İnsanlar doğal olarak anlamlandırmak isterler.” Nitekim bilişsel bilimleri kıta felsefesi ile birlikte yorumlayan çağdaş düşünür Shaun Gallager’ın dediği gibi “İnsan kendi kendisini tefsir eden bir ha...

Evrim gerçekliği bizden gizliyor

Farklı disiplinlerde yapmaya çalıştığımız ortak tek bir şey var, kim olduğumuz ve evrendeki yerimize dair genel bir resim ortaya koymak. Antik Çağ’da insan politik bir hayvandı, Rönesans’ta düşünen bir hayvana, Modern Çağ’da ise başkaldıran bir hayvana dönüştü. Yüzyıllar boyunca öteki canlılarla farkı üzerine kurulan insanın bu kendini anlama çabası, şimdilerde makinalar çağında yeniden gözden geç...

Şüphe ediyorum o halde varım

Bazen insanların hafızasından şikâyet ettiğini, okuduğu kitaplara dair hiçbir şey hatırlamadığını, o yüzden de bir şey hatırlamayacaksa okumaya neden devam etmesi gerektiğine dair sorgulamalarına rastlarım. Benim de yıllar önce okuduğum ve içeriğine ilişkine hiçbir şey hatırlamadığı edebi klasikler var. Bu gibi durumlarda hatırlasak da hatırlamasak da bu okuma deneyimlerinin kendisinin kaçınılmaz ...

Metaverse üzerine düşünümler

Geçtiğimiz hafta düzenlenen sanat, tasarım, teknoloji festivali Sonar İstanbul’da konserlerin yanı sıra herkese açık ve ücretsiz paneller düzenleniyor. Metaverse ve gaming üzerine yapılan panele konuşmacı olarak davetliydim. Konuyu gerçeklik ve sanallık bağlamında değerlendirmeye çalıştım ama burada genellikle halk arasında konuşulan metaverse tartışmalarına dair arka planda düşündüklerime dair ya...

Diyalektik ne anlama geliyor?

Bugün risk alarak 500 kelimede özetlenmesi zorlu bir işe girişeceğim. Özellikle kimi pozitivist çevrelerde doğrudan saçmalık olarak görülen bir filozofun bir kavramının savunusunu yapmayı deneyeceğim. Konunun uzmanı değilim fakat yaşam felsefemi oluştururken diyalektik kavramına sıklıkla atıfta bulunduğum düşünülürse, HBT gibi saygın bir bilim dergisinde bundan bahsetmemek kendi felsefeme karşı ik...

Sorgulanmamış bir hayat yaşamaya değer mi?

Herhangi bir felsefe tarihi kitabı elinize aldığınızda şöyle bölümlendiğini görürsünüz; Sokrates’ten önce ve Sokrates’ten sonra. Günümüze hiçbir yazısı dahi kalmamış bir düşünürün felsefedeki böylesi bir dönüm noktasını temsil etmesi ilginçtir. İsmi ve malum ölümü ile pek ünlüdür fakat Sokrates kimdir ve neyi keşfetmiştir? Sokrates uykuda bir zihinle yaşayan hantal Atinalılara sorular yönelterek b...

İnsanlığın doğa ile derdi ne?

MÖ 3500’te bugünkü Girit adasında doğan Minos medeniyetinin sanatla dışa vurduğu hakikati görmekten bizi uzaklaştıran şeyin yine medeniyet olması ne kadar ironik: Yaşam, bağlantısal bir döngüdür. Bazen imgeler sayfalarca açıklamadan çok daha fazla şeyi çok daha güçlü bir biçimde anlatır. Tıpkı Minos medeniyetinin yaşam üzerine binlerce yaprak yazmak yerine sanatlarında, kültürel pratiklerinde tekr...

Zor zamanlarda hayatta kalmak

Gündemin ağırlığı karşısında ne yapacağımı bilemediğim, mutfak, yatak ve çalışma masası arasında gidip gelmeye başladığımda kendi kendime “Dolanma, bahçeni ek.” diyorum. Bu ifade Uzak Doğu felsefesindeki mantralar gibi benim için; ne zaman çaresizlik, kaygı ve karamsarlıkla bezeli bir akışta sürüklensem beni tutup yeniden farkındalığa ve üretkenliğe getiriyor. Peki nedir bu cümlenin anlamı, nerede...