gerçek ötesi
Gerçek mi, yorum mu?
A. Manguel’i tanımayan kitapçoksever azdır. Yeni kitabı geçtiğimiz günlerde “Gezgin, Kule ve Kitapkurdu” adıyla Yapı Kredi Yayınları’ndan yayınlandı. Girişteki alıntı günümüzün gerçek-ötesi (post-truth) bakış açısıyla hoş bir paralellik arzediyor. Fark şurada ki söz yüz küsur sene önce ünlü filozof F. Nietzsche tarafından söylenmiş: “Gerçek diye bir şey yoktur; onlar yorumdur”. Ne müthiş tesadüf d...
“Post hakikat” yanılması
Riyakarlık döneminde hakikati söylemek devrimci bir eylemdir. —George Orwell (1984) Dünya medyası, Oxford Sözlüğü’nün yılın kavramı ilan ettiği “Hakikat Sonrası” (Post truth) deyimini tartışıyor. Beğenen beğenmeyen, eleştiren, yorumlayan, anadilimize çevirmeye çalışanlar var. ‘Zamanın ruhu’ kavramı gibi dilimize yerleşinceye değin epey emek vermemiz gerekecek gibi görünüyor, derken… Ceyda Ka...
1990’lı yıllarda bilimsel araştırmalar yaşantımızın ve kullandığımız enerjinin dünyanın ısısını hızla artırdığını saptadı. Bunun kesin bir gerçek olarak saptanması özellikle ABD’nde sanayi ve iş çevrelerini ve onlara yakın olan siyaseti dehşete düşürdü. Eğer halk dünyayı yaşanmaz hale getirmeyen teknoloji ve enerji kaynaklarını talep ederse, bunun maliyeti bir çok endüstriyi zora koşacaktı. Büyük ...
Post-truth (Gerçek-ötesi)
2005’te “sudoku” ve “podcast”i, 2009’da “unfriend”i, 2013’te ise “selfie”yi yılın kelimesi seçen Oxford Universitesi Yayınları 2016 için “post-truth” sözcüğünü seçti. Yani “gerçek-ötesi”. Kayıtlara göre “gerçeği değersiz, anlamsız hale getirme” şeklindeki manasıyla bu ifadeyi ilk kez Sırp-Amerikan oyun yazarı Steve Tesich 1992’de The Nation adlı dergiye yazdığı bir makalede kullanmış. Makalede Bir...