Akademik tartışma ve öğrenme ortamımızı Direnen Akademi adıyla kampüs dışına, herkese açık bir mekâna, Taksim Sevgi Soysal kütüphanesine taşıdık. Her pazartesi günü burada değişik bir konuda konunun bir uzmanı konuşuyor.
Bildiğinden emin olan insan, bildiğinde ısrar eder, kabul etmez, hemen ilkelerinden vaz geçmez, dik durur, direnir. Beş yıldır yaptığımız bu: Akademinin nasıl bir yer olduğunu, üretmesi, yaşaması için açık ve özgür olması gerektiğini bildiğimiz için her gün elimizde Kabul Etmiyoruz Vazgeçmiyoruz yazılı dövizler tutarak öğle tatillerinde on beş dakika sırtımızı kayyım rektörlüğe dönerek duruyoruz. Onun için pek çok hocamızı üniversite dışına sürdüler, kapıdan girmelerine bile izin vermiyorlar.
Boğaziçi Üniversitesi bileşenleri, yani akademisyenleri, personeli, öğrencileri ve mezunları, “Madem akademi üniversitelerde yaşatılmıyor, o durumda onu kamusal alana taşırma zamanı gelmiştir” diyerek akademik tartışma ve öğrenme ortamımızı Direnen Akademi adıyla kampüs dışına, herkese açık bir mekâna, Taksim Sevgi Soysal kütüphanesine taşıdı. Her pazartesi günü burada değişik bir konuda konunun bir uzmanı konuşuyor. Tıklım tıklım dolu bir salonda, sorular, tartışmalarla, bilimle dolu akşamlar yaşanıyor.
Direnen akademinin ilk semineri, 5 Şubat 2024’te Cem Say ile başlamış: Yapay Zeka devrimi. Her hafta konusunun uzmanı değişik üniversitelerden hocalar, bazen de sektörden, toplumun içinden bir uzman konuşmuş, her Pazartesi akşamı, dolu dolu devam etmiş: Herkes için matematik, belgesel sinema tarihimiz, neoliberal toplum, sistem yaklaşımı ve biz, toplum ve kalkınma, komşularımız kime nasıl oy vermiş, dil ve biz, biyolojik saat, kanser ve bağışıklık.* Her konuda merak uyandıran, ufkumuzu açan konuşmalar. Üstelik hepsi videoya çekilip YouTube kanalına** konulmuş, herkesin rahatça ulaşabilmesi sağlanmış. Başta Esra Mungan hocamız olmak üzere tüm emek verenlere teşekkürler.
İlk sezon, ya da yarıyıl diyelim, bittikten sonra sonbaharda ikinci yarıyıl sonbaharda, üçüncü yarıyıl 2025 baharında birbirinden ilginç konularla devam etti. 12 Mayıs’ta ben de Yapay Zeka ne kadar zeki başlıklı konuşmayla katkıda bulundum. Verdiğim konuşmanın bir özeti, Herkese Bilim Teknoloji dergisinin 471. sayısında yayınlandı; videolar arasında da var.
Ayşe Buğra semineri
Bu dönem Direnen Akademinin dördüncü yarıyılı 6 Ekim’de Ayşe Buğra’nın Kapitalizm tarihi içinde sosyal politika tartışmaları başlıklı semineri ile başladı. Değerli hocamız, bir süredir emekli; eşi Osman Kavala’ya yapılan büyük haksızlıklarla karşı karşıya olmasına rağmen yılmadan akademik çalışmalarını sürdürüyor.
Yazıp geçen sene yayınladığı Kapitalizm tarihi içinde sosyal politika: Yoksulluk, çalışma ve toplum adlı kitabı da konuşması ile aynı konuda. Ayşe hocanın konuşmasını bir kelimesini bile kaçırmamak için nefesimizi tutup dinledik. Sosyal politikayı toplumun birlikte yaşayabilmesi için gerekli politikalar olarak tanımladıktan sonra, kapitalizmin tarihi içinde çalışma saatlerinin azaltılması, çocuk ve kadınların korunması gibi sosyal politika adımlarının ne koşullarda geliştiğinden başlayarak, sosyal politikanın günümüzdeki yerini anlattı.
Konuşmasını ümit verici bir şekilde tamamladı: Sosyal politikalarda iyiye gittiğimizi söyleyemesek de neler yapılması gerektiği konusunda teorimiz iyiye gitti: Yani ne yapılması gerektiğini artık daha iyi biliyoruz. Umarım politika koyucular, hocamızın bu büyük birikiminden yararlanırlar.
Direnen Akademi devam ediyor: İkinci konuşma Burçin Ünlü’nün Kuantum dünyasına ilk adım başlıklı konuşması ile devam etti. Önümüzdeki hafta sırasıyla vücudumuzda biriken kimyasallar ve sonra iklim krizi ve çeşitlilik konularıyla devam edecek. Tüm konuşma videoları her kesimden izleyiciye, her yaştan öğrenciye uygun ve ulaşılabilir seviyede ve YouTube kanalında** herkese açık.
Direnen Akademi, toplum için, tüm bileşenleriyle birlikte bilim anlatmaya, tartışmaya devam ediyor.
* https://direnenakademi.wordpress.com/2024/03/12/direnen-akademi-aylik-programi/
** https://direnenakademi.wordpress.com/2024/04/07/direnenakademiacikders-video-kayitlari/
Lale Akarun
*Bu yazı HBT Dergi 494. sayıda yayınlanmıştır.