bilinç

Araştırmalara göre 10 yıl öncesine nazaran çocuğunu aşılamayı reddeden aile sayısında artış görülüyor, ancak karşı çıkma sebepleri artık daha farklı. Çocuklarına aşı yaptırmayı reddeden ebeveynler artık aşıya ihtiyaç duymadıklarını belirtiyor. 2013 yılında yapılan araştırmada 627 pediatriste yöneltilen ankette, ebeveynlerin aşıyı reddedip reddetmediği ya da geciktirip geciktirmediği ve nedenlerine...

Zihinden zihine – 2: Dünya Dışı “Kayıtsız” Yaşam

Önceki yazımda bir başka bilincin öznel deneyimine ulaşmanın imkânsız olduğundan bahsetmiş, Nagel'in göre bunun bilimsel olarak ele alınıp anlaşılmasının mümkün olmadığına yönelik görüşlerini açıklamıştım. Şimdi "başka bilinç" problemini başka bir açıdan ele alacağız: Dünya dışı akıllı yaşamla temas. Dünya dışı akıllı yaşamla karşılaşmamız çok çeşitli şekillerde olabilir. Öncelikle ikiye ayırabili...

Zihinden zihine – 1

Herhalde hemen herkes hayatında bir kez kendince bir merak duyarak, kendi kendine bilinç probleminin farkına varmıştır. "Acaba hepimiz aynı renkleri mi görüyoruz? Benim kırmızı dediğimle bir başkasının kırmızı dediği aynı mı? Değilse bunun idrakine varabilir miydik?" "Acaba köpeğim ben onu sevdiğimde nasıl hissediyor?" "Eşimin, sevgilimin gözünde ben kimim? Bana baktığında benim ona baktığım şeyle...

İrili ufaklı araştırmalar sonucu ortaya çıkan bilimsel ve teknolojik birikimler sonucu, kısa süreler içinde bilgilerimiz ve bu bilgiler üzerine inşa ettiğimiz kavramlar, konseptler, anlayışlarımız değişiyor; büyük sıçramaların olduğu bir zaman içinde seyretmeye başladık. Örnek mi? Bu sayıdaki ana konumuzu okuyun. Galaksi kümelerinden beyin-zihin yapımıza ve genlerin davranış ilişkilerine kadar (ep...

Genetik yapımız ve vahşet

Yazımın başlığı, Doğan Kuban’ın bir denemesini hatırlatıyor olabilir. Onun "Antropolojik-Biyolojik Aydınlanma"  yorumuna katılıyorum da, bir sorum var: Vahşet, genetik yapımızda mı yoksa geleneksel kültür yapımızda mı? Marvin Harris'in Our Kind (insan türü) ve Maurice Masterlink'in Arıların Yaşamı  kitaplarını okumadım. Bir insanbilim öğrencisi olarak, Harris’in Antropoloji Kuramının Gelişmesi (19...

"Bilinçli ol! Bilinçlendirmek gerekir… Halkın bilinci ne kadar ki? Bilinçli hareket et! Bilinçli yaşamayı bilmelisin… Bilinçli tüketici ol! Çevre için bilinçli çaba sarf etmeli… İçki içince bilinci gitti… Adam bu işi bilinçli olarak yapmış!" Bunlar, bu haftaki kapak konumuz "bilinç" üzerine, günlük konuşmalarımız içinde "bilinç" sözcüğü geçen bazı cümleler. Az çok herkesin bilinç üzerine bir farkı...

"Söz ola kestire başı, Söz ola kestire savaşı, Söz ola ağulu aşı, Bal ile yağ eder bir söz" Yunus Emre Herkesin söylediğinden farklı bir şey söyleyebilmek ve bunu çoğu kimsenin yapabilmesi; başka bir deyişle toplumda çoksesliliğin olması, tıpkı çok sesli müzik gibi demokrasinin güzelliği olarak kabul edilir. Müzikte çok seslilik aynı notanın, birden çok kişi ve müzik aletleri ile birlikte çalınmas...

Herkese Bilim Teknoloji dergimiz geçen yıl 1 Nisan’da okura sürpriz yaptı ve merhaba dedi. 1 yılı geride bıraktık, hızlı aktı zaman… Her hafta yeni bir sayıyı hazırlarken, kuşkunuz olmasın herkes çok emek harcıyor ve daha iyi bir dergi için çırpınıyor. Okurlarımız sağ olsunlar, övgülerini eksik etmiyorlar. Haluk Ertan hoca, HBT’nin yayınını öğrenince hemen dijital abone olmuş, iki genci de abone e...

Üç bilimsel devrim

"İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir." Yunus Emre HBT’nin 6. sayısında Prof. Dr. Türker Kılıç’ın bir konuşma özetini okurken, Sosyal Kültürel Değişme kitabıma ekli ‘Güncelleme 2015’ bölümünde “Üç bilimsel devrim”e yer vermeyişimden utandım. Kusurumu savunmaya değil düzeltmeye çalışıyorum. Gerçi, kültür ve uygarlığı ayakta tutan teknolojinin temelinde enerji olduğunu, DNA’nın canlı varlıklar...