matematik

Bilim Müzesi’nde Zaha Hadid’in uçağı

Londra Bilim Müzesi, yepyeni bir Matematik Galerisi açtı geçen ay. Yıldız mimar Zaha Hadid’in (ölümünden sonra da aynı isimle süren) mimarlık ofisinin tasarladığı yeni bölüm, dünyada matematiğe odaklı galeri/müzelerin en yenilikçisi, en şık tasarımlısı oldu. Sadece matematiğe ayrılmış Bonn (Arithmeum), Viyana (math.space), New York (MoMATH), Washington (MathAlive!), Floransa’da (Giardino di Archim...

“Önemli problemler, o problemleri yaratmış olduğumuz sıradaki düşünce düzeyimizle çözülemez.” A. Einstein Günümüzden yaklaşık 2300 yıl önce MÖ 330 – 275 yıllarında yaşamış, İskenderiyeli matematikçi Euclid, M.Ö. 300 yılı dolaylarında yazdığı “Elements” adli kitabında yer alan şu iddiayı ortaya atıyor “Sonsuz tane asal sayı vardır”. “Yalnız bir ve kendisi ile bölünebilen birden büyük doğal sayılar ...

Osmanlı’da bilim – 3: Yıldızlara bakılmayan ülke

1580’de padişahın daha üç yıl önce kendi kurdurttuğu gözlemevini “meleklerin bacaklarına bakıyorlar” dedikodularına bir son vermek için top ateşiyle yıktırmasından sonra Osmanlı gökbilim konusunda (da) yüzyıllar sürecek bir karanlık çağa gömüldü. 1608’de teleskop Avrupa’da icat edilmiş, bir yıla kalmadan da Galileo tarafından astronomik gözlemlerde kullanılmaya başlam...

Bilim ‘Güzelse Doğrudur’ diyor!

Bir insanın, bir resmin, bir bestenin güzel olduğuna nasıl karar veriyoruz? Bir varlığın güzelliğine karar verebilmemiz için illa estetikten, resimden, müzikten profesyonel olarak anlamamız şart mı? Güzellik bakanın gözlerinde midir, yoksa evrensel güzellik diye bir şey var mıdır? Bilmiyorum!.. Güzelliğin harmoniyle, simetriyle doğrudan ilişkili olduğu bir gerçek. Altın oran kuralına uyan sanat es...

PISA-TIMSS Sonuçları ve Eğitim Sistemi

Geçtiğimiz haftaların çokça üzerinde durulan konularından biri TIMSS ve PISA sonuçlarıydı. Aslında bu durum ülkece birkaç gün dahi olsa eğitim sistemimizi konuşma fırsatı vermesi açısından sevindirici. Her 3 yılda bir uluslararası arenada boyumuzun ölçüsünü almamız, olayın bu kadar konuşulmasının en büyük nedenlerinden bence. Göz ardı edilemeyecek yüzlerce sayfalık raporlardaki grafikler ve analiz...

Matematik üzerine, hukuktan resme, çok şey… Matematik, eski Yunanca’da ben bilirim anlamına gelen “matesis”  sözcüğünden türetildi. Gerçekte, matematik, doğanın içindeki ipuçlarını bulmak demektir. Doğru ve soyut düşünebilme yollarını araştırır matematik. Soyut düşünebilmenin en eski örneği ise felsefedir. Mantık, matematik ve felsefe deneysel bilimlerin ve uygulamanın (teknoloji...

Derin bir bunalım çağında yaşıyoruz. Hayır, sadece ülkemizdeki terörü ile yaşattığı dehşeti ve siyasetin çıkmazlarını kastederek söylemiyoruz bunu. Terörün adeta egemenliği tüm toplumları belirli derecelerde etkiliyor, esir alıyor. Bunun adına, korku da diyebilirsiniz. Bir bunalım çağı. 21. yüzyıl yeni doğumlara gebe mi? Evet, bu sarsıntıdan yeni ve daha insani şeylerin çıkması zorunlu, yoksa bugü...

Matematiği Çin öğretecek

PISA 2015 ölçütünde ülkemizin durumu hakkında yazıldı, çizildi. Bizdeki tepki veya tepkisizlik ile, başka ülkelerdeki tepki arasındaki farka bakmak daha anlamlı. Örneğin İngiltere, matematikte 27’inci (Türkiye: 49). İngiltere, okumada 22’inci (Türkiye: 50). İngiltere, fende 15’inci (Türkiye: 52). İngiltere hükümeti, PISA ve benzeri ölçütlerde aldığı “düşük” puanları iyileştirecek çareler geliştiri...

Matematik yenilik için neden önemlidir?

“İyi matematik bilmeyen toplumlarda adalet yoktur.” John Forbes Nash Jr. [1] İstanbul Matematiksel Bilimler Merkezi’nde [2], Maria Esteban (Universite Paris Dauphine) tarafından “İnovasyon İçin Önemli Bir Araç, Matematik” başlıklı bir seminer verildi (29 Mart 2016). Doğrusu beni bu seminere çeken öncelikle inovasyon sözcüğü oldu. Seminer duyurusunda yer alan özette “Birçok teknolojik problem matem...