Toplum
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2016 Sonuçları”nı şubat ayında açıklamıştı. Buna göre nüfusumuz bir yıl içinde 1 milyon 73 bin 818 kişi artmış, 79 milyon 814 bin 871 kişiye ulaşmış. TÜİK, basın bildirisinde nüfusumuzun %92.3 kentlerde yaşadığını belirtmişti. Bu yazının amacı kentleşmekentlileşme bağlamında TÜİK’in bilgilendirmesini kabaca tartışmaktır. Nüfusbil...
Son yıllarda Türkiye’de sanat ve kültür tarihine karşı istikrarla sürdürülen bir savaş var. Bir tarihi eserin tarihselliğinin ne anlama geldiğinin ya da bizim için gerçek değerinin ne olduğu konusu üzerine yeterince konuşulmadığını düşünüyorum.
Ülkemizde kadınlardan söz açıldığında usumuza gelen yakılma, bıçaklama, arabayla üzerinden geçme, kurşunlama ve komaya sokacak kadar sokak ortasında dövme. Namusu kadınlar üzerinden sağlanmaya çalışma. Toplu cinayet işlemenin nedeni… Evde/aile içinde başlayarak yaşamın her alanında ayrımcılık… Emeğinin değersiz/yok sayılması, ücretsiz emek deposu olarak görülmesi… Kısacası kadınlar iş yerinde, eği...
Herkese Bilim Teknoloji’de, değerli meslektaşım Ali Akurgal’ın 24 Mart 2017 günü yayımlanan “Öğün İşliği” başlıklı yazısı bana, “Türkçenin Özdevimli Biçimbilgisi Çözümlemesi” konulu doktora çalışmam sırasında Prof. Dr. Talat Tekin’in, Türkçe çevirisi bulunmayan Radloff sözlüğünden aktardığı bilgiyle öğren/öğret sözcüklerindeki “ög/öğ” kökünü 1970’lerin başında ayırt edişimi anımsattı: *ögremek, us...
Toplu taşıma araçlarında COVID-19 kapma riski nerede oturduğunuza, en yakın kişi ile aranızdaki mesafeye, en yakın kişinin enfekte olup olmadığına, yolculuğun ne kadar sürdüğüne bağlı olarak değişiyor. Araştırma, Çin’in G trenleri denilen yüksek-hızlı trenleriyle seyahat eden kişiler üzerinde yürütüldü. Araştırmanın sonuçlarına göre hastalığın bulaşma riski %0 ile %10 arasında değişiyor. %10 bulaş...
Niçin bazı ilişkiler daha mutlu ve kalıcı oluyor? Doğru kişiyi bulduğumu nasıl anlarım? İnsanlar bu tip soruları belki de bin yıllardır soruyor. Ama ne var ki mutlu bir ilişkinin nasıl ortaya çıktığıyla ilgili çok az yanıt var. Aslında buna dair birkaç ipucu var. Mesela çiftlerin tartışmaları sırasındaki ses tonları, bir ilişkinin geleceği hakkında bilgi verebiliyor. Peki ama başka hangi koşullar ...
Koronavirüs salgını ya da kapımızdaki diğer büyük felaket iklim değişimine ilişkin bilimin sunduğu veriler açık: Salgın bu hızda devam ederse bir ay içerisinde 30.000 kişiye bulaşacak! Ya da, 20 sene sonra dünya geri dönülemez bir noktaya ulaşacak!
Ünlü Stonehenge dikilitaş dairesinin yakınında arkeologlar, devasa bir Stonehenge dairesi daha buldular. Prehistorik yerleşme Durrington Walls ve “Woodhenge” alanını içine alan devasa dairenin çapı iki kilometre kadar. Yaklaşık olarak 5.550 yıllık bu ritüel alanının olağanüstü bir anlamı olmalı ama ne? Taş ve ahşap dairesel sistemler dışında burada tümülüsler, astronomiyle ilgili hendekler, surlar...
Felsefenin MÖ. 6 yüzyılda bugünkü İzmir ile Gökova körfezi arasında kalan İyonya’da başladığı kabul edilir. Bilim ile olan ilişkisi dikkate alındığında aslında bu türden düşünsel bir etkinliğin Antik Yunan’dan önce Doğu toplumlarında ortaya çıkması gerektiği söylenebilir. Nitekim matematik, geometri ve astronomi çalışmaları tarihte ilk kez Mısır ve Mezopotamya toplumlarında görülür. Mısırlıların s...