Erdal Musoğlu

Jacques Monod: Rastlantı ve gereklilik

Bu zor karantina günlerinde hepimiz Covid-19 la kalkıp, onunla yatarken, çareyi de bilimden özellikle yaşam bilimlerinden bekliyoruz. Bu yazımızda moleküler biyolojinin ve biyoteknolojinin temellerini atan Nobel’li büyük bilim insanı Jacques Monod’nun yaşamı ve eserlerinden söz edecek ve onlardan dersler çıkaracağız. Viruslerle savaşımda ona çok şey borçluyuz. Geçenlerde çok severek ve bilgilenere...

Yarının biyofabrikaları şimdiden üretime başladı

Biyoteknoloji, biyolojik sistemleri, canlı organizmaları ya da onların bazı parçalarını çeşitli ürünlerin geliştirilmesi için kullanan teknolojiye verilen isimdir. Ekmek ve bira gibi ürünlerin yapımı da biyoteknoloji alanına girer, çünkü canlı bir organizma olan mayanın kullanımına dayanır. Bu tür geleneksel süreçlerle üretimde canlı organizmalar çoklukla doğal halleri ile kullanılır, modern biyot...

Temel tıp teknolojilerinde 5 önemli gelişme

Önümüzdeki yıllarda, genetik mühendisliği, yapısal biyoloji, epigenetik, biyobilişim gibi dallardaki gelişmeler neler olacak? Nature dergisinden derlediğimiz yazımızda bu konuya eğileceğiz. İleri düzeydeki araştırmalar söz konusu olduğundan yazıdaki teknik terimlerin bazıları yabancı gelebilir. Bunlar hakkında ek bilgiye kaynak listesindeki referanslardan ulaşılabilir. Kriyojenik Elektron Mikrosko...

Avrupa Birliği Yeşil Sözleşmesini açıkladı, ya Türkiye?

HBT’nin 29 Kasım tarihli 192’inci sayısında yayınlanan ‘Yeşil Seferberlik Başlıyor’ yazımızın hemen ardından, Avrupa Komisyonu’nun yeni başkanı Dr. Ursula Von Der Leyden, 11Aralık’ta, göreve gelmesinden on gün sonra, Avrupa’nın Yeşil Sözleşmesi’nin (The Europeen Green Deal) bildirisini yayınladı. Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin yıkım ve tehditleri karşısında AB ‘Yeşil Sözleşme’ adını verdiğ...

Gri Tsunami geliyor! Ama korkulacak bir şey yok

Yaşlı bireylerin sağlığı konusunda halkın bilinçlendirilmesi amacıyla her yıl 1 Ekim’de ‘Dünya Yaşlılar Günü’ kutlanıyor. Günümüzdeki eğilimler dünya genelinde yaşlı nüfusun her geçen gün arttığını ve 2050 yılında her 6 kişiden birinin 65 yaş ve üzeri olacağını gösteriyor. Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan ‘Dünya Nüfus Beklentileri: 2019 Revizyonu’ başlıklı raporda günümüzde 143 milyon ola...

‘Mekanik Türk’ ve internetin hayalet işçileri

1770 yılında Macar asıllı Wolfgang Von Kempelen tarafından yapılan söz konusu ‘Robot’ (ya da otomat) 84 yıllık ‘ömrü’ boyunca satrançta rakip tanımadı, Napoleon Bonaparte’dan Benjamin Franklin’e kadar ünlüleri bile mat etti. Mekanik Türk’ün masasının önündeki kapaklar açıldığında karmaşık bir mekanik düzenek meydana çıkıyordu. Gerçekte ise onun satrançtaki başarısı masasının altındaki düzenekten d...

Teori, pratik ve mühendislik eğitimi

Teori, her şeyi bilmek ama hiçbir şeyi çalıştıramamaktır. Pratik, her şeyi çalıştırabilmek ama nasıl çalıştığını anlamamaktır. Bizde teori ile pratik bir araya gelmiştir; hiçbir şey çalışmamakta, kimse de neden çalışmadığını anlamamaktadır!... Yukarıdaki esprili cümledeki tanımlar abartılı da olsa gerçeklerden çok uzak değiller. Bu yazıda, mühendislik ve teknoloji dünyasında teori ile pratiğin zıt...

WWW: “Bir kiralık mühendis” küçük bir dahi yazılımla dünyayı değiştirdi

Öykümüz 1980 yılında başlıyor. Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı olan ve İsviçre’de bulunan CERN, bir İngiliz firmasından birkaç aylığına yarım düzine bilgisayar mühendisi kiralar. Mühendisler CERN’in parçacık hızlandırıcılarından birinin kontrol sistemi üzerinde çalışacaklardır. İçlerinden biri, görevine ek olarak, yazacağı teknik dokümanların yönetimi ve içeriklerine ulaşı...

Evrenin ilk ışığını görecek yeni nesil uzay teleskobu yolda

Yapımı 20 yıldır süren ve maliyeti 10 milyar doları bulan James Webb Uzay Teleskobu (JWST) 2021 yılında göreve başlıyor. NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu (HST),1990 yılından beri, evrenin derinliklerine ulaşan gözlemleri ile gökbilim ve evrenbilimde (astronomi ve kozmolojide) devrim yaptı. HST bize evrenin milyarlarca yıldır nasıl değiştiğini, onun ilk gökadalarını (galaksileri) ve olağanüstü güzell...