Lale Akarun

2000: Bilgisayar içinde yeni bir yüzyıl 2000 yılı önemli bir tarih. 20. yüzyıl bitti, 21. yüzyıl başladı. Bilgisayarlar açısından da 2000 yılı, yeni bir yüzyılı müjdeliyordu: Artık internet hayatımızda baş köşeye yerleşti, veri iletimi hızlandı. İlk iPhone 2007’de piyasaya çıksa da 2002’den beri öncü akıllı telefonlar piyasadaydı. Peki, bir telefonu akıllı yapan nedir? Hesaplama u...

21. yüzyılın ilk on yılında, bilgisayarla görmede önemli atılımlar kaydedildi. Bu atılımların yapılmasında, bilgisayar donanımlarının hem bellek kapasitesi hem de hesaplama gücü açısından çok gelişmesi önemli rol oynadı. Moore Yasası diye bilinen prensibe göre, bir çipe sığdırılan transistör sayısı, her iki yılda ikiye katlanarak, 1970’lerde binlerden, 2020’de, on milyarlı sayılara ul...

Geçen haftaki yazımda, bilgisayarla görmenin gerçek anlamda, 1980’lerde başladığını, benim de o dönem öğrenci olarak bilgisayarla görme dersi aldığımı söylemiştim. 1980’lerde, ancak basılı harflerin tanınması ve basit kalite kontrolü problemleri çözülebiliyordu. El yazısı harflerin tanınması ve genel olarak dökümanların sayısallaştırılması problemleri, 90’larda çözüldü ve ya...

Bilgisayarla görme, yapay zekanın önemli bir alt alanı. Bilgisayarla görme dediğimizde ne kastediyoruz? Bilgisayarların görüntü veya videolardaki nesneleri, ortamları tanımaları, neler olduğunu anlamaları, çıkarımlar yapmaları… Yani bir insan bu görüntüye bakınca ne anlıyorsa ne çıkarımlar yapıyorsa, benzer işleri yapması. 40 senedir bilgisayarla görme konularıyla ilgileniyoru...

Ülkemizden iki sanatçı-bilim insanı bize tekrar hatırlatıyor: Sanat mı bilim için, bilim mi sanat için sorusu yersiz: İkisi için de yaratıcılık gerekiyor, birindeki yaratıcılık diğerini de besliyor. Geçmiş iki yazımda bilim ve teknoloji konusunda hayal kuran sanatçılardan bahsettim. Bu haftaki yazımda ise, ülkemizde sanat ve bilimi buluşturan iki bilim insanından bahsedeceğim. Birinci...

Sizin dışınızda, etkiniz olmayan olaylar canınızı sıktığı, içiniz kapandığı, canınız hiçbir şey yapmak istemediği zaman ne yaparsınız? Çoğumuzun ruh hali bu durumda. Ben sanatla ilgilenmeyi tavsiye ediyorum. Canınızı sıkan kişiler, olaylar unutulur gider; sanat kalıcıdır. Yaratıcılığın kaynağı sanattır, hatta geçen hafta yazdığım gibi, sanat teknolojiye de ilham vermiştir. Sanatçıl...

Sanat için teknoloji mi teknoloji için sanat mı? Sanat için teknoloji kullanımı çok eski: Atalarımız mağara duvarlarına kömürle çizim yapıp kök boyalarla boyuyordu. Boya malzemelerinin, yapı malzemelerinin, müzik aletlerinin gelişmesi sanatın da gelişmesine yol açtı. Ya da tersinden düşünürsek, sanat sa- yesinde bu teknolojiler gelişti. Sanat bu ihtiyacı ortaya koydu; bunun için...

Geçen hafta ben de pek çok vatandaş gibi, seçim sandığında, sandık kurulu üyesi olarak çalıştım. Teknolojinin bu kadar geliştiği bir çağda, bu kadar düşük teknolojili bir iş olamaz! Teker teker insanların kimlik kontrolünün yapılması, listede isimlerinin bulunması, iki oy pusulasını alıp oy kabinine girmeleri, birtakım yerlere evet mührünü basmaları, bebek çarşafı büyüklü...

Bu soruyu herkes soruyor! Evet, yapay zeka kötüye kullanılabilir. Mesela öğrenciler tüm ödevlerini yapay zekaya yaptırabilir. Mesela yapay zeka size nasıl suç işleyeceğiniz ya da vergi kaçıracağınız konusunda yardımcı olabilir. Kastedilen kötüye kullanma bunlar ise, asıl kötülüğü yapanın yapay zekayı kötüye kullanan insanlar olduğunu söylemek istiyorum. Aynı şeyi başka tekn...