Mustafa Çetiner

Aspirin

Aspirin veya bilimsel ismiyle asetil salisilik asit tıp dünyasının en popüler moleküllerinden biridir. Tıp literatüründe Aspirin’den daha çok çalışılan bir molekül sanırım yoktur. Her yıl Aspirin ile ilişkili 700-1000 adet klinik çalışma yapıldığı bilinmektedir. Aspirinin esas maddesi salisin, Aksöğüt bitkisinden elde edilen bir glikozittir ve bu glikozit aslında Hipokrat’tan önce bile ağrı kesici...

B12 vitamini

Hastaların neredeyse bana her gün sordukları sorudur; “Hocam hangi vitaminleri kullanmalıyım, B12 vitamini takviyesi almalı mıyım?” Önce şunu ifade ederek başlamak lazım. B12 vitamini tüm hücrelerin gelişiminde olmazsa olmaz bir vitamindir ve eksikliğinde başta kansızlık olmak üzere bir çok bulgu ortaya çıkar. B12 vitamin eksikliği olan kişilerde kansızlık yanı sıra beyaz kan hücreleri ve pıhtılaş...

Bir diyabet ilacı ve kanser

Her zaman beni rahatsız eden konulardan biridir. Kuşaktan kuşağa ve yıllar içinde sonraki nesillere aktarılan ancak bilimsel çalışmalar ile doğrulanmayan kimi moleküller, acaba gerçekten söylendiği gibi kanser tedavisinde işe yarıyor olabilir mi? Bu soruyu kendime soruyor olmamın temel nedeni ilaç sanayinin koşulsuz olarak ticari kaygılarını öne çıkartıyor olması. Şunu demek istiyorum, acaba gerçe...

Dr. Rudolph Nissen ve Dr. Eckstein

Adam 69 yaşında bir fizikçiydi. Karnının üst tarafında 2-3 yıldır artan ağrı yakınması vardı. Bunlara son günlerde artan reflü yakınması da eklenmişti. Şikâyetleri onun yoğun çalışma temposu içinde çalışma ritmini yavaşlatıyor, yaşam kalitesini ve bilimsel üretkenliğini belirgin olarak düşürüyordu. Hastayı 1948 yılında dünyanın en ünlü cerrahlarından biri gördü ve ona oldukça karışık ve kendi ismi...

Ölmek mi zor, kalmak mı?

Hafta sonu Kayseri’deydim, baba ocağında... Babam 90 yaşına bastı, annem 80 oldu, yıllar yılları kovaladı, gözümün önünde iki yaşlı insan haline geldiler. Onları her gördüğümde şaşırıyorum, her yeniden görüşüm aklımın köşesinde kalmış anılarıma birer ihanet sanki. Bir şey olmaz onlara sanırdım, ama oluyor işte. Aslında hepimize oluyor. Günler hepimizin yaşamından birer birer eksiliyor ve biz herke...

Dr. Chen’in içine şeytan mı kaçtı?

Bu yılın Mart ayında ABD önemli bir bilimsel skandal ile çalkalandı. Ohio Eyalet Üniversitesinden bir öğretim üyesi, neden olduğu skandal yüzünden görevinden istifa etmek zorunda kaldı. Bu araştırmacının ismi Ching-Shih Chen idi ve kanser ilaçları konusunda çok önemli sanılan çok sayıda çalışmanın sahibiydi. Düşünün şimdi, bir yanda tedavi umudu ile bekleyen milyonlarca hasta, diğer tarafta bunlar...

İsveç ve biz…

Bayram boyunca Stokolm’deydim, Avrupa Hematoloji Kongresi’ne katıldım. Kişi başına geliri yıllık 60.000 dolara yaklaşan bir ülkede insanların “mütevazi”, gösterişten uzak yaşamlarına hayran oldum. Kongreden vakit bulduğumda Nobel Müzesini ziyaret ettim. Nobel’in edebiyat ve barış ödüllerini hep şaibeli bulmuşumdur. Ama bilim ödülleri öyle değil. Müzenin içinde “bilime saygı” yürüyüşünde insanlığın...

Pandemi günlerinde eğitim başlayacak mı?

Salgının başladığı ilk günden itibaren 0-18 yaş arasındaki bulaş ve hastalık oranları ile okulların kapatılmasının salgın kontrolündeki rolü tartışılıyor. “Journal of Global Health” dergisinde geçtiğimiz hafta yayımlanan bir çalışmada okul benzeri eğitim yerlerinde yapılan 24 farklı çalışmanın sonuçları değerlendirildi. Bu değerlendirme sonucunda, özellikle anaokulu, kreş gibi yerlerde çocukların ...

İlaç çalışmaları nasıl planlanıyor?

Şimdi düşünün bir X hastalığı ve bu hastalığın tedavisi için bir A, bir de B ilacı var. Daha önce yapılan klinik çalışmalar, B ilacının A ilacına göre daha etkili olduğunu kanıtlamış olsun. Siz de aynı hastalık için diyelim ki bir C ilacı geliştirmiş olun. Ne yapmanız gerekir? Geliştirdiğiniz C ilacının X hastalığı tedavisinde gerçekten etkili olduğunu kanıtlamanız gerekir. Bunun için bir klinik ç...