Mustafa Çetiner

Pandemi günlerinde entelektüel olmak?

Hoca entelektüel olmak isteyen öğrencisine “senden entelektüel olmaz” diyor. Öğrenci bozuluyor, en çok derslere giren benim, derslerde en çok not tutan benim, sınavlarda en yüksek puanlar hep ben de, araştıran, okuyan benim” diyor, “neden entelektüel olmayayım?” Öğretmeni yanıtlıyor, “senden çok iyi bir araştırmacı olur, ama entelektüel olmaz... Ben sana senden entelektüel olmaz deyince “neden” di...

Adil aşı hayal mi?

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 25. Maddesi oldukça açık: “Herkesin kendisinin ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır.” Bu temel ilkeyle ilişkili olarak düzenlenen Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesinin 12. Maddesinde de şöyle der: “1- Bu sözleşmeye taraf Devletler, herkesin mümkün olan en yüksek seviyede fiziksel ve ruhsal sağlık stan...

Aşı karşıtlığı ve COVID-19

Son günlerde aşılar gündemin en önemli konusu ve aşıların konuşulduğu bu dönemde aşı karşıtlığından söz etmemek olmaz. Aslında aşı karşıtlığını tanımlarken kavramları doğru aktarmak lazım. Dünya Sağlık Örgütü aşı karşıtlığını iki temel kavram ile açıklıyor. Bunlardan ilki “aşı kararsızlığı” bir diğeri ise “aşı reddi”. “Aşı kararsızlığı” anlaşılabileceği üzere bir tereddüt içeriyor. Sanırım, bu tan...

Hangi aşı?

Son günlerde ülkemizde aşılarla ilişkili sorulan iki önemli soru var; “Çin aşısı olalım mı?” veya “Hangi aşıyı olalım?” Bu sorulara tek bir kelime ile yanıt vermek zor ama benim düşüncem, Türkiye’de aşı seçebilecek bir ortam olmayacak. Dolayısıyla hoşa gitmese de gerçek yaşamda “hangi aşı” sorusunun yanıtı “bulduğumuz aşı” olacak. Türkiye’nin şu anda COVID-19 aşısında en önde kabul edilen AstraZen...

Oturmak; yüzyılımızın yeni sigarası…

Yirminci yüzyılda insan sağlığının en büyük tehdidi herhalde sigara idi. Araştırmacılar bu yüzyılın sigarasını ise daha şimdiden tespit etti. “Oturmak” yani “hareketsiz yaşam” biçimi. ABD’de Mayo Kliniğin Endokrinoloji Bölümü uzmanlarından Dr. James Levine son 15 yılın en büyük sağlık sorunun “oturmak” olduğunu söylüyor. Yapılan çalışmalar, gün içinde 6 saat ve üzeri süreleri oturarak geçiren kişi...

Yalancı ilaç

Şimdi yazacaklarımı okuduğunuzda ne düşüneceksiniz gerçekten merak ediyorum. Başarısız koroner by-pass operasyonu geçiren hastalarda bile operasyon sonrası koroner arter hastalığına bağlı göğüs ağrısı sıklığı azalmaktadır. Yani başarısız operasyon bile hasta yakınmalarını azaltabilmektedir. Astım, mide ülseri, zona gibi hastalıklarda içinde aktif tıbbi madde (ilaç) içermeyen kapsüllerin ilaç niyet...

İnsanlık tarihinin en zor kışlarından birine hazır olun…!

Yaz aylarının umursamazlığı içinde bilim insanları her fırsatta uyardı, kimse aldırmadı. Oysa sonbahar ve kış aylarının zor geçeceği biliniyordu. Sadece tarihe bakmak yeter; 2009 Domuz gribi ve 1918 İspanyol gribi gibi büyük pandemiler, en büyük yıkımlarını sonbahar- kış aylarında yaptılar. “Vakaydı, hastaydı” tartışmaları arasında; rakamlar, o turkuaz tablodan evlerimize, iş yerlerimize, burnumuz...

Vitaminler gerçekten yararlı mı?

“Vitamin” konusunda daha önce çok yazdım. Hem tıbbi bakış açısıyla, hem de sosyal ve ekonomik olarak. Tekrarlamak gereksiz ama özetle inancım şudur; Vitamin çılgınlığının temelinde daha sağlıklı olmak değil daha çok para harcatmak, birilerinin daha fazla para kazanmasını sağlamak var. Neden mi böyle düşünüyorum. Çünkü literatür verileri oldukça ikna edici. Daha önce yazmıştım, vitaminler, kanser, ...

Yeniden maske ve ötesi (1)

Maske konusunda çok yazılıp çizildi, konuşuldu ama bir güncelleme yapmakta yarar gördüğümden konuyu yeniden tartışmak istedim. Öncelikle altını çizmekte yarar var, maskelerin COVID-19’a karşı koruyucu olduğu artık tartışılamaz bir doğru. Sadece COVID-19 için değil, aynı zamanda başta mevsimsel grip olmak üzere tüm solunum yolu enfeksiyonlarından da koruyor. Yapılan çalışmalar, maskelerin %85’e ora...