Yazarlar
Ambulansa yol vermek
Sağlık Bakanlığı’nın bir “kamu spotu” ambulansa nasıl yol verileceğini anlatıyor... 2000 öncesi yol kenarlarında “emniyet şeridinin ancak arıza halinde kullanılabileceği” uyarıları bulunmaktaydı. Resmi veya sivil plakalı ve geçiş üstünlüğü olsun olmasın kamu hizmeti gören araçlar, sıkışık trafikte kendilerine yol bulmakta zorlanınca bu şeridi kullanmaya başladılar. Böylece, “emniyet şeridi”, emniy...
Harry Potter 20 yaşında oldu
Harry Potter ve Felsefe Taşı 26 Haziran 1997’de yayınlandığında, kitabın dünya çapında 107 milyon satacağını kimse tahmin edemezdi. Adı sanı bilinmeyen birinin yazdığı çocuk masalını 12 yayıncı reddettikten sonra Londra’da Bloomsbury Yayınevi sadece 500 adet basmayı lütfen kabul etmişti. 20 yıl içinde HP romanları 504 milyon sattı. Ve halen satıyor. Yazar Joanne Kathleen Rawling milyoner oldu: Fin...
Büyük Dilemma: Eğitim mi? İnşaat mı?
Türkiye gibi sanayileşmeye geç katılan (late comer), henüz olgun ekonomi aşamasına geçememiş bir ülkede, teknolojide yetkinleşmeden inşaat ve finans odaklı büyüme ile ekonomik kalkınmayı sağlamak olası değil. Teknolojide yetkinleşmek ise bilim (eğitim) politikaları ile yakından ilgili. Son yıllarda izlenen politikalar sonucunda kaynaklar eğitim, teknoloji ve imalat gibi ülkenin geleceğini yakından...
Akademi bilimsel çalışmaların neresinde? – 2
Bir önceki makalemi okuyanlar anımsayacaklar yazımın sonunda bilimsel makalelere “açık erişim” konusuna da değinmiştim. Konuyu biraz açayım. Günümüzde çok az sayıda bilimsel makalenin – yaklaşık %10 – açık erişimi var. Bu makaleler sponsorlu makaleler, yani birileri bu makalelerin açık erişimli olabilmesi için en başından yayıncıya büyük paralar ödüyorlar. Eğer bir bilimsel makalenin sponsoru yoks...
Osmanlı’dan bugüne göçer kalan bir şey var!
Yıllardır yaşamın benim bilmediğim boyutlara ulaştığını düşünüyorum. Birkaç gün önce Bauhaus’a gittim. Ürün zenginliği karşısında şaşırdım. Yıllardır İstanbul’un azmanlaşmasına şaşkınlıkla bakıyorum. İlkokulu, nüfusu 15 milyon olan bir ülkede okumuşken, bugün 80 milyon olan bir kargaşada ayakta kalmamıza da şaşırıyorum. Bauhaus, İstanbul, ya da Türkiye’de bu denli baş döndürücü bir değişikliğin ...
Alternatif Nobel: Bilimin güleç yüzü
Anne karnında doğmayı bekleyen fetüs, 16 haftalıktan itibaren ses duymaya başlar. Bebeğini yüksek sanat müziğine daha doğmadan hazırlamak isteyen anne adayları için yenilikçi bir “şeylerin interneti” (IoT) uygulaması daha sırada: Efendim, anne adayımız tıpkı bir tampon gibi tasarlanmış bir cihazı malûm şekilde takıyor. Bu, bir müzikçalar iPod aslında. Adı da zaten Babypod. İşte bu cihaz, fetüsün, ...
Dijital Yakalılar
Çalışma ortamı fabrikadan ofise geçtiğinde çalışanların giysileri de değişti. Fabrikada mavi tulumları içinde çalışan işçilerin, şeflerin yerini beyaz gömlekli işçiler, uzmanlar aldı. “Mavi Yakalı” ile “Beyaz Yakalı” ifadeleri bu çalışma modellerindeki iş gücünü ifade etmek üzere kullanılmaktadır. Bugün buna bir yenisini ekleyebilir miyiz? “Dijital Yakalı” ifadesi akla ilk, bilişim teknolojilerind...
Siyasal inovasyon: Vatandaş jürisi
Kanadalı psikolog Laurence Peter’in “Peter İlkesi” diye bilinen, işletme yönetiminde buruk bir tebessümle değerlendirilen hipotezine göre, her görev, o görevin gereklerini zaman içinde yerine getiremeyecek bir kişi tarafından doldurulur. Çünkü, her görevlinin bir kişisel yetersizlik düzeyi vardır. Sürekli olarak o düzeye doğru ilerler. Bunun doğuracağı olumsuz sonuçları engellemek için kişiler, yü...
Tamam, işleri kapıyor robotlar, peki ya sonrası?
Robotların iş dünyasına dâhil olmasının akla gelen ilk yan etkisi iş gücünün el değiştirmesi… Bu doğru. Elbette çok daha ağır koşullarda, yorulmadan ve şikâyet etmeden çalışabilecek, yaratıcı zekâ gerektirmeyen işlerde insandan çok daha hızlı ve verimli bir şekilde görev yapabilecek “rakipler” olarak görülebilirler. Ancak sonrası daha vahim olabilir… Mesela, Nick Bostrom’un süper zekâ ve olası teh...