P. Dilara Çolak

Yaşam 3.0: Yapay zeka çağında insan olmak

Geçtiğimiz günlerde Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde fizik profesörü ve yapay zekâ araştırmacısı Max Tegmark’ın Yaşam 3.0 adlı kitabını okudum. Detaylara girerek bir takım soru(n)lara yönelmeden ...

Işık içeri nasıl girer?

Lisenin ilk döneminde fizik dersinden kalmıştım. Yanılmıyorsam ilk ünitelerden bir tanesi kaldıraçlar idi ve konu ile benim dünyam arasında anlamlı bir ilişki kuramadığımdan içeriği merak etmiyordum. ...

Hayatın anlamını aramak bayat bir sorgulama mı oldu?

Aristoteles’in Metafizik adlı kitabından alıntılanan ünlü bir sözü vardır; “İnsanlar doğal olarak bilmek isterler.” Ben ise bu cümleyi aslına sadık kalarak bir parça değiştirecek ve şöyle diyeceğim; “...

Evrim gerçekliği bizden gizliyor

Farklı disiplinlerde yapmaya çalıştığımız ortak tek bir şey var, kim olduğumuz ve evrendeki yerimize dair genel bir resim ortaya koymak. Antik Çağ’da insan politik bir hayvandı, Rönesans’ta düşünen bi...

Şüphe ediyorum o halde varım

Bazen insanların hafızasından şikâyet ettiğini, okuduğu kitaplara dair hiçbir şey hatırlamadığını, o yüzden de bir şey hatırlamayacaksa okumaya neden devam etmesi gerektiğine dair sorgulamalarına rast...

Metaverse üzerine düşünümler

Geçtiğimiz hafta düzenlenen sanat, tasarım, teknoloji festivali Sonar İstanbul’da konserlerin yanı sıra herkese açık ve ücretsiz paneller düzenleniyor. Metaverse ve gaming üzerine yapılan panele konuş...

Diyalektik ne anlama geliyor?

Bugün risk alarak 500 kelimede özetlenmesi zorlu bir işe girişeceğim. Özellikle kimi pozitivist çevrelerde doğrudan saçmalık olarak görülen bir filozofun bir kavramının savunusunu yapmayı deneyeceğim....

Sorgulanmamış bir hayat yaşamaya değer mi?

Herhangi bir felsefe tarihi kitabı elinize aldığınızda şöyle bölümlendiğini görürsünüz; Sokrates’ten önce ve Sokrates’ten sonra. Günümüze hiçbir yazısı dahi kalmamış bir düşünürün felsefedeki böylesi ...

İnsanlığın doğa ile derdi ne?

MÖ 3500’te bugünkü Girit adasında doğan Minos medeniyetinin sanatla dışa vurduğu hakikati görmekten bizi uzaklaştıran şeyin yine medeniyet olması ne kadar ironik: Yaşam, bağlantısal bir döngüdür. Baze...

Zor zamanlarda hayatta kalmak

Gündemin ağırlığı karşısında ne yapacağımı bilemediğim, mutfak, yatak ve çalışma masası arasında gidip gelmeye başladığımda kendi kendime “Dolanma, bahçeni ek.” diyorum. Bu ifade Uzak Doğu felsefesind...

Devlet neden var?

Şair ve deneme yazarı Enis Batur, katıldığı bir programda bir fizik profesörüyle yapılan bir söyleşiyi anlatmıştı. Bu profesör ve ekibi suyun ördek tüyleri üzerinde nasıl kaldığını araştırıyormuş. Röp...

Nedensellik ve özgür irade

En ufak bir eylem zamanda genişleyen dalgalar halinde tepkimeler silsilesine neden oluyor. Dahası asıl soru yapmakta olduğum eylem üzerindeki kontrol yetkim aslında. Nedensizce, keyfi mi eyliyorum yok...