Aziz Sancar yeni bir başarının daha eşiğinde. İki yılı aşkın süredir öldürücü beyin tümörü Glioblastom’u yok etmek için geliştirdiği yöntemi denediği farelerde yüzde yüz başarılı sonuçlar alan Aziz Sancar ve ekibi, şimdi insanlarda klinik deneylere hazırlanıyor. Aziz Hoca klinik deneylerden kesin sonuçları almak iki yıl kadar sürecek diyor ve deneylerin Türkiye’de İstanbul’da Medipol Tıp Fakültesinde gerçekleştirilmesi olasılığına işaret ediyor. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ve TÜSEB (Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı) klinik çalışmaların Türkiye’de yapılmasına yeşil ışık yaktı.
Klinik deneylerin başarılı olması halinde Türkiye’de yılda 2000 e yakın teşhis konan Glioblastom hastalığının tedavisi dünyada da büyük bir devrim yaratacak. Aziz hoca ile Orhan Bursalı önemli bir röportaj yaptı. Aziz hoca çalışmalarını anlattı. Sancar gençlere de önemli mesajlar verdi. Konu önemli kapağa taşıdık.
Yazarlarımızdan özgün yazılar
Tanol Türkoğlu önemli bir konuya parmak basıyor yapay zeka konusunda: “Çalışan” bir sistem ile “bilen” bir sistem arasındaki fark, teknik bir ayrıntı değil, epistemolojik bir tercihtir. Makine öğrenmesi eşittir yapay zeka denklemi, bu tercihi görünmez hale getiriyor. Bu da örneğin bazı sorunlara çözüm bulma yollarını hatalı bir şekilde tek tipleştiriyor. Dünyanın her yerinde insanların giderek daha tutucu hale gelmeleri sadece siyasetle açıklanamaz! Artık gizli bir özne de var: Teknoloji!
Müfit Akyos’un bu haftaki yazısının başlığı “Yerel yönetimlerden yerel ekonomilere”. Akyos “Yerel yönetimlerin giderek genişleyen hizmet kapsamı, kalkınma konularını da sorumlulukları arasına katmıştır. Yerel yönetimlerin artan etkisi ve önemi nedeniyle programlardan yerel ekonomik politikalara nasıl geçileceğinin tartışmaya açılması her alanda yeniden yapılanması gereken ülkemiz için önemli olacaktır” saptamasını yapıyor.
Ve Doğan Kuban hocanın eskimeyen bir yazısı daha. Kuban “Çağdaş Uygarlık Tek ve Avrupa Kökenli, Ama Dönüşmesi Gerek!” demiş ve eklemiş: Geleceğin uygarlık temeli, Avrupa uygarlığının taşıdığı tarihi potansiyeldir. Bu, Avrupa’nın 18. yüzyıldan bu yana dünyaya egemen olmasının doğal sonucudur…
İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Kadircan Keskinbora sosyal bilimlerin karşı karşıya kaldığı önemli bir tehdide işaret ediyor: İnsan gibi davranan yapay zekâ ajanları, çevrimiçi araştırmaların güvenilirliğini tehdit ediyor. Sosyal bilimlerin en önemli veri kaynağı olan dijital platformlar, sahte ama ikna edici yanıtlarla dolarken, araştırma yöntemleri kökten değişmek zorunda kalabilir.
Neden kimileri açken daha sinirli olur?
Açlık herkesin ruh halini etkiler ama bazıları için bu etki çok daha serttir. Peki neden? Yeni araştırmalar, asıl belirleyicinin kan şekeri değil, bedenimizin sinyallerini ne kadar iyi fark ettiğimiz olduğunu gösteriyor. Sayfalarımızda.
Hayvanlar Dünyası’nda ilginç bir yazı okuyacaksınız: Köpekler Sadece Komutları Değil, Sohbetleri de Dinliyor. Bazı “üstün yetenekli” köpekler, insanlar arasındaki sıradan konuşmalara kulak misafiri olarak yeni kelimeler öğrenebiliyor. Üstelik bunu, kelimenin karşılığı olan nesne ortada yokken bile başarabiliyorlar. Science’ta yayımlanan yeni bir çalışma, köpeklerin dil ile sosyal ipuçlarını birlikte kullandığını gösteriyor.
Okuldaki Tehlike: Akran Zorbalığı
Okullarda çocuk ve ergenler arasındaki etkileşim, bazen masum bir şakalaşma gibi görünür; ancak her şaka göründüğü gibi olmayabilir.
Duygusal zorbalık çoğu zaman fark edilmez; ancak etkileri fiziksel şiddet kadar yıkıcı olabilir.
Psikolojik Danışman ve Rehber Hatice Değirmenci yazdı. Kaygıyla Savaşmak Yerine Onunla Yaşamayı Öğrenmek… Kaygıyı tamamen yok etmek mümkün değil, çünkü aslında bizi korumak için var. Bilişsel psikoterapist Owen O’Kane’a göre asıl mesele, kaygıyı bastırmak değil, onunla kurduğumuz ilişkiyi değiştirmek. İşte kaygıyı kontrol altına almanın üç bilimsel yolu…Sayfalarımızda…
Elmas kristalinden ilham alan bir fikir, bugün su üretiminden karbon yakalamaya kadar uzanan devrimsel uygulamaların önünü açtı. 2025 Nobel Kimya Ödülü, metal-organik çerçevelerin bilimi nasıl yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor. İstanbul Kültür Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi’nden Prof. Dr. Nihal Sarıer 2025 Nobel Kimya Ödülü’ne konu olan buluşun öyküsünü yazdı.
Soğuk algınlığı ve burun yıkama
Sağlık ile ilgili 2 yazı bulacaksınız. Biri, bilimin, “soğuk algınlığı” efsanesinin ardındaki gerçek mekanizmaları açıklaması. Soğuk hava hasta etmez peki ama kış aylarını hastalık mevsimi yapan ne? İkinci yazı ise soğuk algınlığına karşı burun yıkamanın kadim bir gelenek olması ile ilgili…
Dünya nüfusu zirveye ne zaman ulaşacak? Ülkelerin yarısı artık büyümüyor, küresel demografi dönüm noktasında…Grafik Bilgi’de.
Bilim insanları onlarca yıldır farklı beslenme modellerini karşılaştırıyor. Sonuç ise şaşırtıcı derecede net: Akdeniz diyeti, kalpten beyne, diyabetten kansere kadar birçok alanda diğer tüm diyetleri geride bırakıyor. Üstelik lezzetli olduğu kadar gezegen için de daha dost. Bilim ve Beslenme sayfamızda.
Buzdağı parçalanıyor
Nilgün Özbaşaran Dede’nin Araştırma Gündemi’nde bu hafta neler var? Dünyanın en büyük buzdağlarından biri tamamen dağılmak üzere Bir zamanlar dünyanın en büyük buzdağı olan A23a, hızla parçalanmaya devam ediyor….
Evcil hayvan kaybı dost kaybı kadar yıkıcı olabiliyor Son bir araştırmaya göre, her beş kişiden biri için bir hayvanın kaybı daha da acı verici olabiliyor.
Antarktika’da buz örneklerinin korunması için yeni bir merkez açıldı.
Doğamadan çift dillilik olur mu
Bilgi Küpü’nde: 2000 yıllık tohum bulundu… Yapay zeka müzeye girdi: Rahmi Koç Müzesi Avrupa destekli CULTURATİ projesini türkiye’deki ilk uygulayıcısı oldu
Bebek beyni rahimde çok dilli olabilir mi?
Ayağımız uyuştuğunda ne olur? Meraklı Çocuk’ta Mercan Bursalı hazırladı.
Bilim, bu sayıda bir kez daha hem laboratuvarların hem de gündelik yaşamın merkezinde yer alıyor.
Bir dergi daha size emanet. Okuyun ve okutun. Unutmayın aile içinde herkesi ilgilendiren bir konu mutlaka bulacaksınız. Ve unutmayın, yine HBT’nin 22 sayfalık dijital dergisinde çok daha fazlası var.
Keşiflerle, sorularla, verilerle ve umutla…
Özlem Yüzak
